I SA/Łd 191/09
PostanowienieWSA w Łodzi2009-05-28
Skład orzekający: Sędzia NSA Arkadiusz Cudak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która wykazała zysk w latach poprzednich i posiadała zysk bilansowy na dzień zamknięcia likwidacji, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd przyznał spółce w likwidacji prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że spółka wykazała brak wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Pomimo wcześniejszych zysków i zysku bilansowego na dzień zamknięcia likwidacji, sąd uwzględnił ujemną wartość kapitału własnego oraz fakt, że spółka zaprzestała działalności i znajduje się w procesie wykreślenia z rejestru, a łączna kwota wpisów sądowych w innych sprawach przekraczała jej możliwości finansowe.Stan faktyczny
Spółka w likwidacji wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. dotyczącą podatku akcyzowego i jednocześnie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka wykazała, że zakończyła działalność, nie posiada majątku ani dochodów, choć wykazywała zyski w latach 2006-2007 oraz zysk bilansowy na dzień zamknięcia likwidacji. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na wcześniejsze zyski. Spółka wniosła sprzeciw, argumentując brak majątku do podziału. Sąd uwzględnił wniosek, biorąc pod uwagę całokształt sytuacji finansowej spółki i liczbę toczących się spraw.Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 maja 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Cudak po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za lipiec 2003 roku postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 19 stycznia 2009 r. "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...]r. określającą skarżącej zobowiązanie w podatku akcyzowym za miesiąc lipiec 2003 r. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. W złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o majątku i dochodach spółka wskazała, iż została zlikwidowana, obecnie nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, nie osiąga żadnych dochodów i nie posiada żadnego majątku. W dniu 8 sierpnia 2008 r. został złożony w Sądzie Rejestrowym wniosek o wykreślenie spółki z rejestru. Wartość środków trwałych skarżącej na dzień otwarcia likwidacji wynosiła 1 360 zł, na dzień zamknięcia 0 zł, wysokość zysku spółki na dzień otwarcia likwidacji to kwota 9.939 zł, zaś na dzień jej zamknięcia - 61.017 zł. Nadesłany na wezwanie referendarza sądowego bilans zamknięcia sporządzony 8 sierpnia 2008 r. potwierdzał dane wykazane w formularzu PPPr. Z przedłożonych, również na wezwanie, zeznań podatkowych za lata 2006 i 2007 wynikało, iż skarżąca rok 2006 zakończyła zyskiem w wysokości 32 157 zł, natomiast jej zysk za 2007 r. wyniósł 44 933 zł. Likwidator Spółki oświadczył ponadto, iż do dnia złożenia wniosku o wykreślenie z KRS skarżąca nie posiadała żadnych należności ani zobowiązań, do tej daty nie zostały też wydane żadne decyzje, nawet nieostateczne, określające skarżącej zobowiązania podatkowe.
Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2009 r. Referendarz sądowy odmówił skarżącej spółce prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, iż co prawda w chwili obecnej spółka nie prowadzi żadnej działalności i nie posiada żadnego majątku, jednak w latach 2006 i 2007 (a więc w okresie, gdy zakończona była już dotycząca jej działalności kontrola podatkowa, a następnie postępowanie podatkowe było już w toku) uzyskiwała zysk w wysokości kilkukrotnie przekraczającej wysokość wpisu sądowego. Także kwota zysku wynikająca z bilansu zamknięcia przeznaczona do podziału pomiędzy wspólników (około 61 000 zł) przekraczała kilkakrotnie wymaganą należność z tytułu wpisu sądowego.
W dniu 23 kwietnia 2009 r. skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia domagając się całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Podniosła, iż po zakończeniu postępowania likwidacjnego nie pozostał żaden majątek do podziału pomiędzy wspólników, a z przedstawionego przez nią bilansu zamknięcia wynika jednoznacznie, iż działalność zakończyła wynikiem finansowym równym "0."
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek skarżącej jest zasadny.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. - osobie prawnej sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli podmiot ten wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 9.9.2004 r., FZ 360/04, niepubl., postanowienie NSA z dnia 29.7.2005 r. II FZ 470/05, niepubl.).
Z dokumentów załączonych do akt niniejszej sprawy wynika, że skarżąca spółka, znajduje się w likwidacji, zaprzestała prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej, we wniosku o przyznanie prawa pomocy rzeczywiście wskazała, iż na dzień zamknięcia likwidacji jej zysk netto wynosił 61.000 zł, ale z nadesłanego przez nią bilansu wynika także, iż tyle samo wynosiła ujemna wartość jej kapitału własnego. Uwzględniając powyższe, a także treść art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a oraz fakt, iż przed tutejszym Sądem zawisło 9 spraw ze skarg spółki, w których łączna wysokość wpisu sądowego wynosi 6 203 zł należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie i dlatego zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.
M.Ko.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło