I SA/Łd 1922/03
WyrokWSA w Łodzi2004-09-21
Skład orzekający: P. Kiss, A. Wrzesińska-Nowacka, A. Cudak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samochód ciężarowy o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony podlega opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych na podstawie art. 8 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który stanowi, że opodatkowaniu podlegają samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 tony i poniżej 12 ton?Ratio decidendi
Samochód ciężarowy o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony podlega opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych. Użycie w art. 8 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przyimka 'od' oznacza, że przepis ten dotyczy pojazdów, których dopuszczalna masa całkowita jest równa lub większa od 3,5 tony. Pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony mieści się w tym przedziale, a system prawa jest spójny, gdyż definicje z prawa o ruchu drogowym i prawa podatkowego, choć dla różnych celów, nie są sprzeczne.Stan faktyczny
Organ podatkowy określił W. M. wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2003 r. dla samochodu ciężarowego marki Mercedes Benz o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony, będącego współwłasnością W. M. i J. M. W. M. w odwołaniu podniósł, że pojazd o masie do 3,5 tony nie podlega temu podatkowi i wskazał na brak spójności między przepisami prawa o ruchu drogowym a przepisami podatkowymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA P. Kiss, Sędziowie NSA A. Wrzesińska-Nowacka (spr.), A. Cudak, Protokolant A. Grosińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2004 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych oddala skargę .
Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy R. określił W. M. wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2003 r. Organ podatkowy ustalił, iż W. M. i J. M. od 1 stycznia 2003 r. są współwłaścicielami samochodu ciężarowego marki Mercedes Benz 307 D o dopuszczalnej masie całkowitej 3,5 tony. Na podstawie art. 8 pkt. 1, art. 9 ust. 1 i 2 i art. 11 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych(tekst jedn. Dz.U. z 2002 r., Nr 9,poz. 84 z późn.zm.) byli oni zatem zobowiązani do uiszczenia bez wezwania za tenże pojazd podatku od środków transportowych. Podatek winien być zapłacony w dwóch ratach - do 15 lutego i 15 września 2003 r. Wobec braku wpłaty konieczne stało się wydanie decyzji, określającej wysokość zobowiązania podatkowego, stosownie do art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137,poz. 926 z późn.zm.). Decyzję tę doręczono drugiemu ze współwłaścicieli.
W odwołaniu od tej decyzji W. M. podniósł, iż w jego ocenie, jako właściciel pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3, 5 tony nie podlega przepisom ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zwrócił uwagę, iż system prawa musi być spójny i przepisy podatkowe, będące podstawą wydania skarżonej decyzji muszą być zgodne z przepisami Prawa o ruchu drogowym. Skoro zatem ma on samochód o masie własnej 2 200 kg, o dopuszczalnej ładowności 1300 kg, to może go załadować do dopuszczalnej masy 3,5 tony, czyli ma pojazd o dopuszczalnej masie do 3, 5 tony. Powołane przez Wójta Gminy przepisy w ocenie podatnika nie dotyczą tej sprawy, a uzasadnienie nie jest przekonywujące.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zwróciło uwagę, iż podatek od środków transportowych ma charakter obowiązkowego, jednostronnego świadczenia, obciążającego właścicieli środków transportowych, w tym samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 tony do poniżej 12 ton. Obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany lub wpisany do rejestru, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego lub wpisanego do rejestru- od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty. Strona jest współwłaścicielem zarejestrowanego pojazdu marki Mercedes Benz o dopuszczalnej masie całkowitej 3,5 t. Zgodnie z art. 8 pkt. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają samochody ciężarowe o odpuszczalnej masie całkowitej od 3,5 t i poniżej 12 ton. Samochód ciężarowy marki Mercedes mieści się zatem w tym przedziale. Mieszczą się w nim bowiem samochody o masie dopuszczalnej równej 3,5 tony i poniżej 12 ton. Decyzję tę doręczono drugiemu ze współwłaścicieli pojazdu.
W skardze na powyższą decyzję W.a M. podtrzymał dotychczas zajęte stanowisko, iż skoro jest właścicielem pojazdu o ładowności do 3,5 tony, to nie podlega podatkowi od środków transportowych. W jego ocenie nadal nie odniesiono się do jego zarzutu braku spójności między przepisami prawa o ruchu drogowym i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżący nie unika przy tym płacenia podatków, a wszystkie należności w tej sprawie zapłacił po otrzymaniu decyzji. W jego ocenie do niepłacenia podatku od środków transportowych uprawnia go znak drogowy D-39, na którym przedział ładowności oznaczono jako ≤ i art. 8 Ordynacji podatkowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i uznanie uzasadnienia zaskarżonej decyzji za odpowiedź na skargę.
W. M. wyjaśnił także, iż drugi ze współwłaścicieli pojazdu J. M. zmarł 3 grudnia 2003 r.(przed wniesieniem skargi).Spadek po nim nabyła zona C. M. oraz dwoje dzieci D. S. i skarżący. Właścicielem pojazdu jest obecnie jedynie skarżący, bowiem matka i siostra dokonały na jego rzecz darowizny swoich udziałów we współwłasności samochodu Mercedes Benz.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga w niniejszej sprawie została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego –Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie w sprawie nią wszczętej nie zostało do tego dnia zakończone. Zgodnie z art. 97 § 1, art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę –Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153,poz. 1271 z późn.zm.) i art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 )sprawa ta podlegała zatem rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga jest bezzasadna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem ( art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych-Dz.U. Nr 153,poz. 1269). Zaskarżona decyzja nie narusza zaś obowiązującego prawa.
Jednym z elementów konstrukcyjnych podatku jest przedmiot opodatkowania. Jest to sytuacja faktyczna lub prawna, z którą norma prawna wiąże powstanie obowiązku świadczenia podatkowego (tak W.Nykiel w: K.Koperkiewicz-Mordel, W.Nykiel, W.Chróścielewski Polskie prawo podatkowe, Wyd.Dyfin,2003, s.14). Przedmiotem opodatkowania podatkiem od środków transportowych są , zgodnie z art. 8 powołanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych środki transportowe, taksatywnie w niej wymienione. Są to:
1) samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 tony i poniżej 12 ton,
2) samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton,
3) ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów od 3,5 tony i poniżej 12 ton,
4) ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów równej lub wyższej niż 12 ton,
5) przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą od 7 ton i poniżej 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego,
6) przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą równą lub wyższą niż 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego,
7) autobusy.
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia "dopuszczalna masa całkowita". Skoro definicji tego pojęcia nie zawierają przepisy prawa podatkowego, to biorąc pod uwagę fakt, iż jest ono częścią systemu prawa Rzeczypospolitej Polskiej należy dla zdefiniowania tego pojęcia odwołać się innych działów (gałęzi) prawa, w których pojęcie to zostało zdefiniowane (por. też pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2003 r., sygn III RN 133/02, opubl. w OSNP z 2004 r., Nr 15,poz. 254). Jak trafnie bowiem podnosi strona skarżąca system prawa winien być systemem niesprzecznym i zupełnym. Zgodnie z art. 2 pkt. 54 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym dopuszczalna masa całkowita pojazdu to suma masy własnej i dopuszczalnej ładowności. Skarżący był w 2003 r. współwłaścicielem samochodu ciężarowego o masie dopuszczalnej do 3, 5 t. Użycie w dokumencie stwierdzającym dopuszczenie tego pojazdu do ruchu (w dowodzie rejestracyjnym) stwierdzenia " do 3, 5 tony" oznacza, iż suma masy własnej pojazdu i jego ładunku może być równa 3, 5 t lub mniejsza ( przyimek "do" wskazuje bowiem górną granicę wielkości liczby – por.. Słownik współczesnego języka polskiego –Wyd. Wilga Warszawa 1996 r., s.175). Pojazd ten mieści się zatem również w zbiorze pojazdów, wymienionych w art. 8 pkt. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wśród środków transportowych podlegających opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych wymieniono tam bowiem pojazdy ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej od 3, 5 t i poniżej 12 ton. Użycie przyimka "od" oznacza, iż przepis ten dotyczy pojazdów, których dopuszczalna masa całkowita jest równa lub większa od 3, 5 t.( użycie przyimka "od" wskazuje na punkt początkowy –por. Słownik współczesnego języka polskiego, op.cit.,s.648). Stwierdzić przy tym należy, iż wobec braku definicji legalnej (ustawowej ) użytego w ustawie przyimka "od" i " do" ich znaczenie należało ustalić posługując się wykładnią językową i odwołując do reguł znaczeniowych języka powszechnego. Wbrew stanowisku skarżącego nie zachodzi zatem sprzeczność między przepisami prawa o ruchu drogowym a przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Pojazd, którego skarżący jest właścicielem ma bowiem właściwości ( dopuszczalną masę całkowitą pojazdu), pozwalające zaliczyć go zarówno do zbioru pojazdów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej do 3, 5 t, jak i do zbioru pojazdów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej od 3, 5 t. Trzeba przy tym podkreślić, iż każdy z tych zbiorów definiowany był dla innych celów. Zbiory te zatem nie muszą być identyczne i zawierać jednakowych elementów.
Skoro skarżący był współwłaścicielem pojazdu, wymienionego w art. 8 pkt. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, to z mocy art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ciążył na nim obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych. Zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję określającą skarżącemu zobowiązanie w tym podatku nie narusza zatem przepisów prawa. Zwrócić przy tym należy uwagę, iż organy podatkowe obu instancji nie wskazywały jako podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137,poz. 926 z późn.zm.). Przepis ten nie ma zresztą ustępów. Organy powoływały się natomiast na art. 8 pkt. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Niezrozumiały jest zatem zarzut nieprawidłowego zastosowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze art. 8 ust. 1 Ordynacji podatkowej. Niezrozumiałe jest także odwołanie się do znaku drogowego D-39, który informuje o dopuszczalnej prędkości pojazdów( § 57 Rozporządzenia Ministrów Infrastruktury i Spraw Wewnętrznych z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych –Dz.U. Nr 170,poz. 1398)
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić.
Wobec wyniku sporu każdą ze stron obciążają koszty postępowania (art. 199 i 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło