I SA/Łd 193/09
PostanowienieWSA w Łodzi2009-05-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Paweł Janicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która wykazała zysk netto w bilansie zamknięcia, ale jednocześnie ujemną wartość kapitału własnego, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka w likwidacji, która wykazała zysk netto w bilansie zamknięcia, ale jednocześnie ujemną wartość kapitału własnego, wykazała brak wystarczających środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W związku z tym zasadne jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, mimo wcześniejszego postanowienia referendarza odmawiającego tego prawa.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. w likwidacji wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. dotyczącą podatku akcyzowego i jednocześnie wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka oświadczyła, że nie prowadzi działalności, nie osiąga dochodów i nie posiada majątku, a wniosek o wykreślenie z rejestru został złożony. Referendarz sądowy odmówił zwolnienia, wskazując na zyski z lat 2006-2007 i zysk z bilansu zamknięcia. Spółka wniosła sprzeciw, podnosząc, że po zamknięciu likwidacji nie pozostał majątek do podziału.Rozstrzygnięcie
Przyznano "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w R. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Paweł Janicki po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w R. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc wrzesień 2003 roku postanawia: przyznać "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w R. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 19 stycznia 2009 roku "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...]r. określającą skarżącej zobowiązanie w podatku akcyzowym za wrzesień 2003 r. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. W złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o majątku i dochodach spółka wskazała, iż została zlikwidowana, obecnie nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, nie osiąga żadnych dochodów i nie posiada żadnego majątku. W dniu 8 sierpnia 2008 roku został złożony w Sądzie Rejestrowym wniosek o wykreślenie z rejestru. Wartość środków trwałych skarżącej na dzień otwarcia likwidacji wynosiła 1.360 zł, na dzień zamknięcia 0 zł, wysokość zysku spółki na dzień otwarcia likwidacji to kwota 9.939 zł na dzień jej zamknięcia zaś 61.017 zł. Nadesłany na wezwanie referendarza sądowego bilans zamknięcia sporządzony 8 sierpnia 2008 roku potwierdza dane wykazane w formularzu PPPr. Z przedłożonych również na wezwanie zeznań podatkowych za lata 2006 i 2007 wynika, iż rok 2006 skarżąca zakończyła zyskiem w wysokości 32. 157 zł, jej zysk za rok 2007 wyniósł zaś 44.933 zł. Likwidator Spółki oświadczył ponadto, iż do dnia złożenia wniosku o wykreślenie z KRS skarżąca nie posiadała żadnych należności ani zobowiązań, do tej daty nie zostały wydane także żadne decyzję nawet nieostateczne określające skarżącej zobowiązania podatkowe.
Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2009 roku Referendarz sądowy odmówił skarżącej spółce prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, iż co prawda w chwili obecnej spółka nie prowadzi żadnej działalności i nie posiada żadnego majątku, jednak w latach 2006 i 2007 (a więc w okresie, gdy zakończona była już dotycząca jej działalności kontrola podatkowa, a następnie postępowanie podatkowe było już w toku) uzyskiwała zysk w wysokości kilkukrotnie przekraczającej wysokość wpisu sądowego. Także kwota zysku wynikająca z bilansu zamknięcia przeznaczona do podziału pomiędzy wspólników (ok. 61 tyś. zł) przekracza kilkakrotnie wymaganą należność z tytułu wpisu sądowego.
W dniu 23 kwietnia 2009 roku skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia domagając się całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Podniosła, iż po zamknięciu jej likwidacji nie pozostał żaden majątek do podziału pomiędzy wspólników, a z przedstawionego przez nią bilansu zamknięcia wynika jednoznacznie, iż działalność zakończyła wynikiem finansowym równym "0."
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej jest zasadny.
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. – osobie prawnej sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym jeżeli podmiot ten wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 9.9.2004 r., FZ 360/04, niepubl., postanowienie NSA z dnia 29.7.2005 r. II FZ 470/05, niepubl.).
Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżąca spółka, znajduje się w likwidacji, zaprzestała prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej, we wniosku o przyznanie prawa pomocy rzeczywiście wskazał, iż na dzień zamknięcia likwidacji jej zysk netto wynosił 61.000 zł, ale z nadesłanego przez nią bilansu wynika także, iż tyle samo wynosiła ujemna wartość jej kapitały własnego. Uwzględniając powyższe, treść art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz fakt, iż przed tutejszym sądem zawisło 9 spraw ze skarg spółki, w których łączna wysokość wpisu sądowego wynosi 6.203 zł należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie i dlatego zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Uwzględniając powyższe na podstawie art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w postanowieniu.
M.Ko.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło