I SA/Łd 193/10

Dnia 27 września 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Bartosz Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 27 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością p o s t a n a w i a: przyznać J.A. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Postanowieniem z dnia [...] roku referendarz sądowy odmówił J. A. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Rozpoznając sprawę we wskazanym zakresie ustalono, iż skarżący nadesłał pismo z dnia 8 marca 2010 roku potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym i majątku i dochodach, dodatkowych informacji udzielonych na wezwanie referendarza oraz akt sprawy wynika, że J. A. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie ma żadnych stałych źródeł utrzymania, pozostaje Prezesem Zarządu w trzech spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, z których żadna obecnie nie prowadzi działalności i nie przynosi dochodów, a ona sam nie otrzymuje z tytułu pełnionych funkcji wynagrodzenia, nadto wskazał, że w spółce A. skarżący posiada część udziałów. Skarżący mieszka w mieszkaniu wynajętym przez jego syna, z którym nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, ponieważ ten od 2 lat przebywa w Libanie. Koszt najmu to kwota 1.100 zł, pozostałe koszty utrzymania według oświadczenia skarżącego w żaden sposób nieudokumentowanego wynoszą około 300 zł miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Źródłem finansowania wydatków przez skarżącego jest pomoc rodziny w Libanie, której wysokości skarżący nie wskazał, oświadczając, iż ma charakter okazjonalny, gotówkowy i jest przekazywana podczas pobytu któregoś z członków jego rodziny w Polsce. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż tylko w miesiącu grudniu skarżący na bilety lotnicze do Paryża i Bejrutu wydał kwotę ponad 4.500 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, referendarz sądowy uznał, iż wniosek J. A. nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano między innymi, iż z uwagi na to, że skarżący konsekwentnie uchylał się od wskazania wielkości otrzymywanej pomocy od rodziny brak było możliwości przeprowadzenia całościowej oceny sytuacji finansowej i możliwości płatniczych skarżącego w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie J. A. wniósł sprzeciw, podnosząc, iż pomoc rodzinna nie stanowi jego stałych dochodów i jest mu udzielana dorywczo na pokrycie niezbędnych wydatków dotyczących opieki zdrowotnej i opłat życiowych niezbędnych do prowadzenia życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) – dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skarżący wniósł sprzeciw w wymaganym terminie a więc postanowienie referendarza sądowego z dnia [...] roku utraciło moc. Wniosek J. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych podlega zatem ponownemu rozpoznaniu. Stosownie do przepisów art. 243 § 1 i art. 246 § 1 p.p.s.a., osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Przede wszystkim należy zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, iż skarżący w świetle przedstawionych dokumentów (zwłaszcza oświadczenia o stanie majątkowym), jak również złożonych w toku postępowania dodatkowych pism wyjaśniających udowodnił w miarę swoich możliwości bardzo złą sytuację materialną. Wskazał, że rodzina z zagranicy pomaga mu okazjonalnie w wyjątkowych sytuacjach w razie zagrożenia dla zdrowia lub gdy nie ma środków na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych. Wydaje się bowiem, że wskazanie wysokości i zakresu pomocy ze strony rodziny w sposób dokładny nie jest możliwe, a brak jest przesłanek do uznania, iż ta pomoc jest większa niż tylko we wskazanym przez skarżącego zakresie. W ocenie Sądu sytuacja osobista i materialna przedstawiona przez skarżącego uzasadnia stwierdzenie, iż wystąpiły przesłanki niezbędne do przyznania stronie prawa pomocy. Strona w sposób dostateczny wykazała i uprawdopodobniła, że partycypacja w kosztach postępowania i obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wiązać się będzie ze znacznym uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego skarżącego, zatem zasadne stało się zwolnienie strony skarżącej z tegoż obowiązku. Zdaniem Sądu, okoliczności zaprezentowane w niniejszej sprawie uzasadniają przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie, w związku z faktem, że J. A. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. Sz.Ch.