I SA/Łd 194/09

Dnia 21 maja 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w R. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc październik 2003 roku postanawia: przyznać skarżącej A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 19 stycznia 2009 roku A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] określającą skarżącej zobowiązanie w podatku akcyzowym za miesiąc październik 2003 roku. W skardze zawarty został wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. W nadesłanym następnie, na wezwanie Przewodniczącego Wydziału, urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr), oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca wskazała, iż Spółka została zlikwidowana, obecnie nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, nie osiąga żadnych dochodów i nie posiada żadnego majątku. Podniosła przy tym, że w dniu 8 sierpnia 2008 roku został złożony w Sądzie Rejestrowym wniosek o jej wykreślenie z rejestru. Jednocześnie skarżąca podkreśliła, że wartość środków trwałych Spółki na dzień otwarcia likwidacji wynosiła 1.360 zł, na dzień zamknięcia 0 zł, wysokość zysku Spółki na dzień otwarcia likwidacji to kwota 9.939 zł, na dzień jej zamknięcia zaś 61.017 zł. Likwidator Spółki oświadczył ponadto, iż do dnia złożenia wniosku o wykreślenie z KRS skarżąca nie posiadała żadnych należności ani zobowiązań, do tej daty nie zostały wydane także żadne decyzje, nawet nieostateczne, określające skarżącej zobowiązania podatkowe. Powyższe okoliczności znalazły wyraz w nadesłanym na wezwanie referendarza sądowego bilansie zamknięcia sporządzonym 8 sierpnia 2008 roku. Nadto przedłożone przez skarżącą zeznania podatkowych za lata 2006 i 2007 potwierdziły, iż rok 2006 zakończyła zyskiem w wysokości 32.157 zł, jej zysk za rok 2007 wyniósł zaś 44.933 zł. Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2009 roku Referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej Spółce prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, iż co prawda w chwili obecnej Spółka nie prowadzi żadnej działalności i nie posiada żadnego majątku, jednak w latach 2006 i 2007 (a więc w okresie, gdy zakończona była już dotycząca jej działalności kontrola podatkowa, a następnie postępowanie podatkowe było już w toku) uzyskiwała zysk w wysokości kilkukrotnie przekraczającej wysokość wpisu sądowego. Także kwota zysku wynikająca z bilansu zamknięcia przeznaczona do podziału pomiędzy wspólników (ok. 61.000 zł) przekracza kilkakrotnie wymaganą należność z tytułu wpisu sądowego. W dniu 23 kwietnia 2009 roku skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia, domagając się całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Podniosła, iż po zamknięciu jej likwidacji nie pozostał żaden majątek do podziału pomiędzy wspólników, a z przedstawionego przez nią bilansu zamknięcia wynika jednoznacznie, iż działalność zakończyła wynikiem finansowym równym "0." Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącej jest zasadny. Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis art. 244 tej ustawy stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje, zgodnie z § 2 tego przepisu, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast, według § 3 powołanego przepisu, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej określa natomiast przepis art. 246 § 2 p.p.s.a. I tak, przyznanie pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślić przy tym należy, iż zawarty w przepisie art. 246 § 2 p.p.s.a. zwrot "gdy wykaże" oznacza, że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Wedle przepisu art. 260 p.p.s.a. z kolei w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tegoż wynika jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż Sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Z oświadczeń skarżącej wynika, że Spółka znajduje się w likwidacji, zaprzestała prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej i nie posiada żadnego majątku. We wniosku o przyznanie prawa pomocy rzeczywiście wskazała, iż na dzień zamknięcia likwidacji jej zysk netto wynosił 61.000 zł, jednakże z nadesłanego przez nią bilansu wynika w sposób niewątpliwy, iż tyle samo wynosiła ujemna wartość jej kapitału własnego. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz fakt, iż przed tutejszym Sądem zawisło 9 spraw ze skarg Spółki, w których łączna wysokość wpisu sądowego wynosi 6.203 zł, należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. (MSi)