I SA/Łd 196/10

PostanowienieWSA w Łodzi2010-05-05

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ skarżący nie wykazali, iż nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Mimo wezwania do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dokumentów potwierdzających ich sytuację materialną, skarżący nie wywiązali się z nałożonych obowiązków, co uniemożliwiło ocenę ich możliwości płatniczych. Ciężar dowodu w zakresie wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący Z. i J. G. wnieśli skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, wskazując na trudną sytuację materialną z uwagi na straty z działalności gospodarczej i czworo dzieci na utrzymaniu. Sąd wezwał skarżących do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie dodatkowych dokumentów, jednak wezwanie pozostało bezskuteczne. W międzyczasie skarżący uiścili wpis od skargi.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącym Z. G. i J. G. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 maja 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. G. i J. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. G. i J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok p o s t a n a w i a: odmówić skarżącym Z. G. i J. G. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 18 stycznia 2010 roku Z. i J. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] określającą skarżącym wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 856 zł podatnicy złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie bowiem obecnie z uwagi na prowadzoną w stosunku do nich egzekucję nie są wstanie ponieść jakichkolwiek kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W złożonych na wezwanie sądu na urzędowych formularzach PPF oświadczeniach o stanie rodzinnym majątku i dochodach Z. i J. G. wskazali, iż wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, w którym pozostaje czworo dzieci. Jedynym źródłem utrzymania rodziny są obecnie dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego samodzielnie oraz w ramach spółki jawnej, która jednak obecnie przynosi strat. Strata z działalności w ramach spółki wyniosła na koniec lutego br. 2.400 zł., zaś z działalności indywidualnej 2.500 zł., Podatniczka przebywa na bezpłatnym urlopie wychowawczym. Skarżący są właścicielami domu o powierzchni 150 m2 oraz gospodarstwa rolnego, nie posiadają innego majątku ani oszczędności. Zarządzeniem z dnia 12 kwietnia 2010 roku skarżący zostali wezwani do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wskazanie bieżących źródeł swojego utrzymania wobec strat z prowadzonej działalności gospodarczej oraz nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości ich dochodów za dwa ostatnie lata podatkowe ze wskazaniem źródeł osiągnięcia przychodu (ze stosunku pracy, z pozarolniczej działalności gospodarczej itp.) w sposób umożliwiający określenie wysokości uzyskiwanych przychodów i kosztów ich uzyskania, bądź nadesłania odpisów zeznań podatkowych za te lata, nadesłanie deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, nadesłanie wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, wskazanie powierzchni posiadanego gospodarstwa rolnego i nadesłanie zaświadczenia z właściwego Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wysokości otrzymanych dopłat bezpośrednich do rolnictwa ze środków UE, bądź o niewystępowaniu z wnioskiem o ich otrzymanie, udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych, w terminie 14 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe zarządzenie zostało doręczone skarżącym w dniu 14 kwietnia 2010 roku. Termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął bezskutecznie. W dniu 26 kwietnia br skarżący uiścili wpis od skargi w sprawie niniejszej. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. i J. G. wskazali, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, w którym na ich utrzymaniu pozostaje czworo dzieci. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest dochód z działalności gospodarczej skarżącego, która jednak obecnie generuje straty. Skarżący są właścicielami domu o powierzchni 150 m2 oraz gospodarstwa rolnego, nie posiadają innego majątku ani oszczędności. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strony skarżącej okaże się niewystarczające dla oceny rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązali się z nałożonych na nich zarządzeniem z 12 kwietnia 2010 roku obowiązków czyniąc niemożliwym przeprowadzenie całościowej oceny ich sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Informacje dotyczące sytuacji materialnej skarżących zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały w żaden sposób udokumentowane, skarżący nie wskazali powierzchni ani poziomu dochodów uzyskiwanych z posiadanego gospodarstwa rolnego. Mimo skierowanego do nich wezwania nie wskazali źródeł swojego bieżącego utrzymania, nie przedstawili stosownych dokumentów potwierdzających poziom dochodów, oraz wysokości niezbędnych wydatków na zaspokajanie podstawowych potrzeb związanych z egzystencją rodziny. Powyższe nie pozwala na ocenę czy ich sytuacja odpowiada przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wskazać należy, iż w interesie skarżących ubiegających się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na nich spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że ich sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Tymczasem w dniu 26 kwietnia br. skarżący uiścili wpis od skargi w wymaganej wysokości. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazali, iż nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. mk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło