I SA/Łd 197/10

PostanowienieWSA w Łodzi2010-05-05

Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Mimo wezwania do uzupełnienia wniosku i przedstawienia stosownych dokumentów potwierdzających sytuację materialną, skarżący nie wywiązali się z nałożonych obowiązków, co uniemożliwiło dokonanie całościowej oceny ich sytuacji i uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący J. i W. G. wnieśli skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, powołując się na trudną sytuację materialną spowodowaną egzekucją komorniczą. Wniosek nie został jednak uzupełniony o wymagane dokumenty, mimo zarządzenia sądu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącym J. G. i W. G. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 maja 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. i W. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. G. i W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok p o s t a n a w i a: odmówić skarżącym J. G. i W. G. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 18 stycznia 2010 roku J. i W. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 15 grudnia 2009 roku określającą skarżącym wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 784 zł podatnicy złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie bowiem obecnie z uwagi na prowadzona w stosunku do nich egzekucję nie są wstanie ponieść jakichkolwiek kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W złożonych na wezwanie sądu na urzędowych formularzach PPF oświadczeniach o stanie rodzinnym majątku i dochodach J. i W. G. wskazali, iż wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z ich emerytur w wysokości 1.400 zł miesięcznie, a także dochód z prowadzonej działalności gospodarczej, która jednak obecnie przynosi stratę, wynoszącą na koniec lutego br. 2.400 zł. Skarżący są właścicielami domu o powierzchni 120 m2 oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni 6 ha, nie posiadają innego majątku ani oszczędności. Wydatki eksploatacyjne swojego gospodarstwa oszacowali na kwotę około 300 zł miesięcznie (energia elektryczna, woda ścieki). Ponadto około 200 zł miesięcznie wydają na leki, nadto na skutek egzekucji komorniczej obecnie z ich dochodów potrącana jest kwota 250 zł miesięcznie. Zarządzeniem z dnia 12 kwietnia 2010 roku skarżący zostali wezwani do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez udokumentowanie wysokości emerytur na które wskazują w swoim wniosku oraz wysokości dokonywanych potrąceń komorniczych; nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości ich dochodów za dwa ostatnie lata podatkowe ze wskazaniem źródeł osiągnięcia przychodu (ze emerytury, z pozarolniczej działalności gospodarczej itp.) w sposób umożliwiający określenie wysokości uzyskiwanych przychodów i kosztów ich uzyskania, bądź nadesłania odpisów zeznań podatkowych za te lata, nadesłanie deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, nadesłanie wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, nadesłanie zaświadczenia z właściwego Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wysokości otrzymanych dopłat bezpośrednich do rolnictwa ze środków UE, bądź o niewystępowaniu z wnioskiem o ich otrzymanie, udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych oraz wydatków na leki i leczenie na które wskazują w swoim wniosku, w terminie 14 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe zarządzenie zostało doręczone dorosłemu domownikowi – synowi skarżących w dniu 14 kwietnia 2010 roku. Termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął bezskutecznie. W dniu 26 kwietnia br skarżący uiścili wpis od skargi w sprawie niniejszej. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy J. i W. G. wskazali, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania aktualnie jest dochód z ich emerytur w wysokości 1.400 zł miesięcznie, bowiem prowadzona działalność gospodarcza nie przynosi dochodów. Skarżący są właścicielami domu o powierzchni 120 m2 oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni 6 ha, nie posiadają innego majątku ani oszczędności. Wydatki eksploatacyjne swojego gospodarstwa oszacowali na kwotę około 300 zł miesięcznie, ponadto około 200 zł miesięcznie wydają na leki, nadto na skutek egzekucji komorniczej z ich dochodów potrącana jest kwota 250 zł miesięcznie. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strony skarżącej okaże się niewystarczające dla oceny rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązali się z nałożonych na nich zarządzeniem z 12 kwietnia 2010 roku obowiązków czyniąc niemożliwym przeprowadzenie całościowej oceny ich sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Informacje dotyczące sytuacji materialnej skarżących zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały w żaden sposób udokumentowane, skarżący nie wskazali poziomu dochodów uzyskiwanych z posiadanego 6 hektarowego gospodarstwa rolnego. Mimo skierowanego do nich wezwania nie przedstawili stosownych dokumentów potwierdzających poziom dochodów, fakt zajęcia emerytur oraz wysokości niezbędnych wydatków na zaspokajanie podstawowych potrzeb związanych z egzystencją rodziny. Powyższe nie pozwala na ocenę czy ich sytuacja odpowiada przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wskazać należy, iż w interesie skarżących ubiegających się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na nich spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że ich sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Tymczasem w dniu 26 kwietnia br. skarżący uiścili wpis od skargi w wymaganej wysokości. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazali, iż nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło