I SA/Łd 1987/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. A. Świderska, Sędziowie NSA del. P. Kiss (spr.), P. Chmielecki, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania podatkowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.- G. z dnia [...] Nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. W toku prowadzonego postępowania podatkowego dotyczącego ustalenia źródeł finansowania wydatków poniesionych przez A. B. w latach 1996, 1999-2000, wszczętego postanowieniem Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. - G. z dn. [...] , strona pismem z dn.[...] wystąpiła o umorzenie postępowania w powyższej sprawie tj. wydania decyzji na podstawie art. 208 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu wniosku o umorzenie strona powołała się na fakt długotrwałego okresu prowadzenia postępowania podatkowego oraz na złożenie wyjaśnień i dowodów pozwalających na umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Pierwszy Urząd Skarbowy Ł. - G. decyzją z dn. [...] nr [...] , wydaną z powołaniem się wyłącznie na art.207 ustawy z dn.29.08.1997r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. nr 137, poz.926 ze zm./ odmówił umorzenia postępowania w sprawie ustalenia wysokości przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych za lata 1996 oraz 1999-2000 podając w uzasadnieniu, iż nadal istnieje konieczność wyjaśnienia wszystkich okoliczności, niezbędnych do ostatecznego zakończenia sprawy. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wnosząc o stwierdzenie jej nieważności i umorzenie postępowania podatkowego powtórzyła zarzut długotrwałego prowadzenia postępowania podatkowego z rażącym naruszeniem art. 139 par.1 Ordynacji podatkowej oraz podniosła zarzut wydania zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej. Po rozpatrzeniu odwołania Izba Skarbowa w Ł. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji uznając, że zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. W ustosunkowaniu się do zarzutu braku podstawy prawnej organ odwoławczy stwierdził jedynie, że " brak podstawy prawnej polega bowiem na nieistnieniu w systemie prawa normy, która mogłaby być podstawą prawną decyzji, a nie tylko na tym, że podstawa prawna nie została w całości powołana". W złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze wniesiono o stwierdzenie nieważności decyzji organów podatkowych obu instancji zarzucając, iż zostały one wydane bez podstawy prawnej. Strona skarżąca stwierdziła, że w sprawach podatkowych w ogóle nie ma przepisu pozwalającego na "odmowę umorzenia postępowania", gdyż organ albo umarza postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art.208 Ordynacji podatkowej albo wydaje decyzje merytoryczną określającą wysokość zaległości podatkowej czy ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wnosząc o jej oddalenie podtrzymała w całości swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ dodatkowo podał, że w rozpoznawanej sprawie dotyczącej ustalenia wysokości przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych za lata 1996 1999-2000 brak było podstaw do umorzenia postępowania podatkowego na podstawie art.208 par.1 Ordynacji podatkowej, albowiem Urząd Skarbowy prowadził jeszcze postępowanie wyjaśniające. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi , stając się na podstawie art. 97 par.1 ustawy z dn.30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U nr 153, poz.1271/ właściwym do rozpatrzenia niniejszej skargi, zważył, co następuje; Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie analizy i oceny całości zebranego w rozpoznawanej sprawie materiału informacyjno-dowodowego należy podzielić główny zarzut skargi, iż organy podatkowe podjęły zaskarżone decyzje bez wystarczającej podstawy prawnej. Z uzasadnienia tych decyzji wynika, że były one wyrazem stanowiska organów orzekających, iż w prowadzonym postępowaniu podatkowym nie zachodzi jego bezprzedmiotowość, w związku z czym zdaniem organów brak jest podstaw do jego umorzenia na podstawie art. 208 ustawy z dn.29.08.1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm./. Jednakże w takim przypadku obowiązkiem organu pierwszej instancji było kontynuowanie postępowania i zakończenia go decyzją merytoryczną. Wniosek strony z dn.[...] dotyczył umorzenia postępowania na podstawie art. 208 Ordynacji podatkowej z uwagi na jego bezprzedmiotowość tj. przekonanie strony, iż z uwagi na złożone wyjaśnienia i dowody brak było wystarczających podstaw do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia wysokości przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych za lata 1996 oraz 1999-2000 i ustalenia związanego z tym zobowiązania podatkowego. Według oceny Sądu obowiązująca procedura postępowania podatkowego nie przewiduje możliwości wydawania decyzji o odmowie umorzenia postępowania. Art. 208 Ordynacji podatkowej przewiduje jedynie wydawanie decyzji o "umorzeniu postępowania". Jeżeli w trakcie postępowania podatkowego, tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, strona zgłasza wniosek o umorzenie postępowania na podstawie art. 208 Ordynacji podatkowej, a według organu podatkowego brak jest podstaw do takiego umorzenia, to może on ewentualnie wydać w oparciu o art. 216 cyt. ustawy postanowienie o odmowie umorzenia postępowania, na które stronie nie przysługuje zażalenie, a możliwość jego zaskarżenia zaistnieje w odwołaniu od późniejszej decyzji merytorycznej wydanej w danej sprawie /por. także komentarz do Ordynacji podatkowej, B.Brzeziński i in. Toruń 2002, str. 691/. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 par. 1 pkt.1 lit. a oraz art. 135 i art. 200 ustawy z dn. 30.08.2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ orzekł, jak w sentencji.