I SA/Łd 199/10

Dnia 12 kwietnia 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. R. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: orzeczenia solidarnej odpowiedzialności wraz ze spółką ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za sierpień 2004 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu T. R. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 18 stycznia 2010 roku T. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. O.Z. w P. T. z dnia [...] w orzekającą o jego solidarnej odpowiedzialności jako członka zarządy wraz z A. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w R. za zaległości podatkowe tej spółki w podatku od towarów i usług za sierpień 2004 roku W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł podatnik złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie bowiem obecnie nie jest wstanie ponieść jakichkolwiek kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach T. R. wskazał, że wspólnie z żoną oraz córką prowadzi gospodarstwo domowe. Działalność gospodarcza prowadzona przez jego żonę nie przynosi obecnie dochodów natomiast jego wynagrodzenie za prace, które wynosi 8.000 zł brutto+ premia uznaniowa maksymalnie w wysokości 30 % wynagrodzenia zostało zajęte przez komornika sądowego na kwotę 78.237 zł, nadto Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. zaliczył nadpłatę w podatku dochodowym wynikającą z rocznego zeznania za 2008 roku w wysokości 9.446 zł na poczet zaległości podatkowych Skarżący zamieszkuje w domu o powierzchni 109 m2 znajdującym się na działce o powierzchni 630 m2, który stanowi własność jego córki, nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Skarżący wskazał ponadto, iż na skutek ugody zawartej z P. S.A. wraz z małżonką jest obciążony spłatą zobowiązania w łącznej wysokości 519.773 zł (należność główna + odsetki) które spłaca w ratach po 1.400 zł miesięcznie. Z wyjaśnień i dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że w związku z potrąceniem komorniczym skarżący w marcu uzyskał wynagrodzenie w wysokości 3.247 zł. Z nadesłanych zeznań podatkowych za lata 2008 i 2009 wynika, że działalność gospodarcza prowadzona przez żonę skarżącego 2009 roku przyniosła stratę w wysokości 1190 zł zaś w roku 2008 zysk w wysokości 1.434 zł. Obrazując poziom wydatków związanych z utrzymaniem skarżący wskazał, iż stanowią one kwotę około 1.370 zl miesięcznie na którą składają się wydatki za gaz około 750 zł, energie elektryczną 225 zł opłata za Internet 45 zł, abonament RTV 17 zł, abonament za telefon Netia 35 zł, abonament za TP S.A. 62 zł , woda 105 zł, opłata za komórkę 12 zł, opłata za telewizję satelitarną 52 zł, wywóz śmieci 22 zł. Do tego dochodzą wydatki na monitoring domu i sklepu 244 zł miesięcznie, ubezpieczenie P. Życie 45 zł, spłata rat za lodówkę 94 zł miesięcznie oraz wydatki z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne żony skarżącego około 840 zł miesięcznie i czynsz z tytułu najmu lokalu związanego z jej działalnością gospodarcza 1.400 zł miesięcznie. Powyższe wydatki znajdują odzwierciedlanie na nadesłanych wyciągach z posiadanych kont bankowych. Skarżący nadesłał ponadto wezwanie z Sądu rejonowego w Radomsku z 15 marca br. wżywające go do uiszczenia w terminie 30 dni kosztów postępowania w wysokości 42.100 zł oraz grzywny w kwocie 2.000 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zaś stosownie do art. 245 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy T. R. wskazał, iż wspólnie z żoną i córką prowadzą gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jego wynagrodzenie za pracę oraz działalność gospodarcza żony, która obecnie przynosi stratę, jego wynagrodzenie zaś na skutek zajęcia przez komornika skarbowego jest w połowie potrącane na poczet zaległości podatkowych. W miesiącu marcu na utrzymanie rodziny skarżący dysponował kwotą 3. 247 zł. Udokumentowane przez skarżącego miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny stanowią kwotę około 1.370 zł Rodzina skarżącego ponosi dodatkowo wydatki na monitoring domu i sklepu 244 zł miesięcznie, ubezpieczenie P. Życie 45 zł, spłata rat za lodówkę 94 zł miesięcznie oraz wydatki z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne żony skarżącego około 840 zł miesięcznie i czynsz z tytułu najmu lokalu związanego z jej działalnością gospodarcza 1.400 zł miesięcznie. Nadto na mocy udowy zawartej z P. S.A. skarżący i jego żona zobowiązani są do ratalnego regulowania długu posiadanego wobec tego ubezpieczyciela w wysokości 1.400 zł miesięcznie, dodatkowo na wnioskodawcę nałożony został obowiązek zapłaty kosztów postępowania karnego w wysokości 44.100 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej 9500 zł) i fakt, że przed tutejszym sądem ze skargi wnioskodawcy zawisło 8 spraw, w których łączna wysokość wpisów od skarg wynosi (4.000 zł) oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie niniejszej. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na tym etapie postępowania uznać należy za przedwczesny. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja materialna skarżącego ulega zmianom, obecnie niedochodowa działalność gospodarcza prowadzona przez żonę skarżącego nie przekreśla prawdopodobieństwa uzyskiwania przez nią dochodu w przyszłości. Ponadto wysokie koszty utrzymania wskazane przez skarżącego jak np. wydatki w granicach 750 zł miesięcznie na gaz świadczą o tym, iż stanowi on surowiec, za pomocą którego skarżący ogrzewa swoje mieszkanie, a więc stanowią one wydatek sezonowy. Także obciążający skarżącego obecnie obowiązek zapłaty kosztów procesu karnego ma charakter jednorazowy. Z powyższych względów za przedwczesne uznano orzekanie o kosztach sądowych występujących potencjalnie w przyszłości. Odmowa przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania nie zamyka stronie drogi do wystąpienia z wnioskiem o jego przyznanie, w szczególności w sytuacji oczywistej zmiany sytuacji materialnej strony i jej rodziny. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. MK