I SA/Łd 2/11

Dnia 2 marca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącej – J. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. J.B. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok. We wniosku tym skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem T., 26-letnim synem M., 15-letnią córką M. oraz teściową H.B. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że nie osiąga żadnego dochodu, jej mąż uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.500 zł brutto, syn M. otrzymuje wynagrodzenie za pracę w kwocie 2.774 zł, a teściowa pobiera emeryturę w wysokości 2.000 zł. Jedyny majątek rodziny to samochód należący do syna marki Volkswagen Golf 3. W uzasadnieniu wniosku skarżąca ponadto wyjaśniła, że jest osobą bezrobotną i cierpi na liczne schorzenia. Obecnie z mężem i dziećmi zamieszkują u teściowej. Dodała przy tym, że ponosi wydatki na zakup lekarstw w kwocie 250 zł miesięcznie oraz opłaca czynsz w wysokości 500 zł. Teściowa raczej im nie pomaga, gdyż sama ma spore wydatki (na zakup lekarstw przeznacza kwotę ok. 500 zł miesięcznie i ponosi także koszty utrzymania). Córka uczęszcza do szkoły, co wiąże się z wydatkami na pomoce szkolne. Obciążenie rzędu kwoty ok. 300 zł stanowią przy tym opłaty za energię elektryczną i wodę. Ponadto rodzina ponosi wydatki na zakup żywności w wysokości ok. 600 zł miesięcznie. Skarżąca podkreśliła przy tym, że posiada spore zadłużenie i nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego od skargi. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 31 stycznia 2011 roku wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym: wskazania przyczyny braku zatrudnienia skarżącej i związanego z nim braku osiągania dochodu (przedstawienia zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego status osoby bezrobotnej z prawem lub bez prawa do zasiłku), nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącą i pozostałe osoby, z którymi wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe, rachunków bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy, sprecyzowania kwoty środków przeznaczanych na zakup pomocy naukowych dla córki, określenia kwoty i tytułu zadłużenia, na które wskazuje skarżąca we wniosku - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik strony w drodze pisma procesowego z dnia 15 lutego 2011 roku wyjaśnił, że skarżąca nie posiada statusu osoby bezrobotnej. Nie uzyskuje jednak żadnych dochodów z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, gdyż jej firma znajduje się w złej kondycji finansowej i od dłuższego czasu przynosi straty. Mąż i teściowa skarżącej nie posiadają rachunku bankowego. Rachunek skarżącej został zablokowany w związku z posiadanymi przez nią zaległościami podatkowymi. Kwota środków przeznaczanych na zakup pomocy naukowych dla córki wynosi minimum 250 zł miesięcznie. Zaległości skarżącej w podatku dochodowym wynoszą ponad 100.000 zł. Ponadto posiada zadłużenie z tytułu podatku VAT za 2007 i 2008 rok oraz zaległości z tytułu składek ZUS od 2007 roku. Do pisma pełnomocnik załączył wyciąg z rachunku bankowego syna skarżącej, z którego wynika, że stan salda na dzień 15 lutego 2011 r. wynosił -30.294,68 zł. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem T., 26-letnim synem M., 15-letnią córką M. oraz teściową H.B. Łączny dochód rodziny stanowi kwotę ok. 6.274 zł brutto. Rodzina zamieszkuje u H. B. Skarżąca ponosi wydatki na zakup lekarstw w kwocie 250 zł miesięcznie oraz opłaca czynsz w wysokości 500 zł. Obciążenie rzędu kwoty ok. 300 zł stanowią przy tym opłaty za energię elektryczną i wodę. Rodzina ponosi także wydatki na zakup żywności w wysokości ok. 600 zł miesięcznie. Jedyny przy tym majątek rodziny to samochód należący do syna marki Volkswagen Golf 3. Mąż i teściowa skarżącej nie posiadają rachunku bankowego. Rachunek skarżącej został zablokowany w związku z posiadanymi przez nią zaległościami podatkowymi. Kwota środków przeznaczanych na zakup pomocy naukowych dla córki wynosi minimum 250 zł miesięcznie. Zaległości skarżącej w podatku dochodowym wynoszą ponad 100.000 zł. W tej sytuacji, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej zasługuje na częściowe uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi. Dokonując powyższej oceny, Referendarz sądowy w szczególności wziął pod uwagę kwotę wydatków skarżącej związanych z utrzymaniem rodziny i opłatami eksploatacyjnymi, a także fakt posiadania zaległości podatkowych na kwotę ponad 100.000 zł i na tej podstawie przyjął, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie w kwocie 2.000 zł. Tym niemniej w ocenie Referendarza sądowego okoliczność, iż skarżąca nie jest de facto osobą bezrobotną, lecz prowadzi działalność gospodarczą, która nie wyklucza możliwości osiągania przez nią dochodu w przyszłości oraz fakt, iż ewentualne dalsze koszty rozłożone będą w czasie, powodują, iż nie można przyjąć, że skarżąca wykazała w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść pozostałych (ewentualnych i przyszłych) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowałoby Referendarza sądowego do uwzględnienie wniosku skarżącej w żądanym zakresie. Z tego zatem względu należało odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym pozostałe, inne niż wpis sądowy od skargi, koszty sądowe. Nie bez znaczenia dla powyższej oceny możliwości płatniczych skarżącej pozostaje przy tym fakt osiągania stałego dochodu przez pozostałe osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, w tym zwłaszcza przez syna, który pobiera wynagrodzenie za pracę w kwocie 2.774 zł brutto i mieszkając wspólnie ze skarżącą niewątpliwie partycypuje w kosztach utrzymania i wydatkach na opłaty eksploatacyjne. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 4 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)