I SA/Łd 20/14

PostanowienieWSA w Łodzi2014-02-21

Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, będący przedsiębiorcą i właścicielem znaczącego majątku w postaci udziałów w spółkach, wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) został odmówiony, ponieważ wnioskodawca, będąc przedsiębiorcą i właścicielem majątku o znacznej wartości (udziały w spółkach), nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Zatajenie informacji o dochodach z działalności gospodarczej oraz posiadanie majątku, który wielokrotnie przewyższa koszty postępowania, czyni jego oświadczenie niewiarygodnym.
Stan faktyczny
Skarżący C. G. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 4.687 zł, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca zataił informacje o dochodach z działalności gospodarczej i posiadaniu majątku w postaci udziałów w spółkach. Po uzupełnieniu wniosku, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu C. G. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 lutego 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu C. G. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. C. G. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 4.687 zł podatnik wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach C. G. wskazał, że wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jego wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.680 zł brutto miesięcznie, nie posiada on innych źródeł utrzymania, jego zona jest wspólnikiem w A w spółce jawnej, jednak z tego tytułu nie uzyskuje żadnych przychodów. Wnioskodawca wskazał także, że nie posiada żadnego majątku, w szczególności oszczędności z których mógłby pokryć koszty sądowe w sprawie. Zarządzeniem z 31 stycznia 2014 roku pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez: nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącego za lata 2011 i 2012; udokumentowanie wysokości uzyskiwanych dochodów za pracę w okresie ostatnich trzech miesięcy, wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej miejsce zamieszkania skarżącego i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy; nadesłanie wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych skarżącego oraz jego żony (osobistych oraz firmowych) za ostatnie 2 miesiące, a także wskazania kiedy i za jaka kwotę wnioskodawca zbył udziały w A w spółce jawnej, której udziałowcem zgodnie z danymi z KRS pozostaje wraz z żoną. W odpowiedzi wnioskodawca oświadczył, że nie posiada kont ani lokat bankowych,. Z nadesłanej kserokopii zeznania podatkowego PIT-36L za 2012 rok wynika, że wnioskodawca jest właścicielem 50 % udziałów w A w spółce jawnej, jednak spółka ta odnotowała stratę w wysokości 227.932 zł z czego na wnioskodawcę przypada kwota 113.966 zł., przypadająca na skarżącego strata za rok 2011 wyniosła zaś 59.300 zł. W 2012 roku podatnik uzyskał także przychody ze stosunku pracy w wysokości 16.331 zł. Z nadesłanego aneksu do umowy o pracę z dnia 31 grudnia 2013 roku wynika, że jest on zatrudniony w charakterze prokurenta w firmie B sp. z o.o. spółka komandytowa z wynagrodzeniem we wskazanej w formularzu PPF wysokości. Wnioskodawca nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania bowiem na zasadzie bezpłatnego użyczenia korzysta on wraz z żoną z dwóch pomieszczeń wraz z węzłem sanitarnym w budynku należącym do firmy C sp. z o.o. sp. komandytowa, w której jak wynika z danych KRS wnioskodawca również jest prokurentem. Podatnik nadesłał także uchwałę potwierdzającą wniesienie przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego A M. G. C. G. spółka jawna jako wkładu niepieniężnego do "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości S. z dnia 31 stycznia 2008 roku, w której łączna wartość aportu określona została na kwotę 6.723.492 zł, w zamian za którą nowy wspólnik objął 13.446 równych i niepodzielnych udziałów po 500 zł każdy. Z danych uwidocznionych w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego wynika ponadto, że wnioskodawca jest właścicielem 2.575 udziałów o łącznej wartości 1.287.500 zł oraz 200 udziałów o wartości łącznej 100.000 zł, które posiada we współwłasności łącznej z żoną M w D sp. z o.o. z siedziba w miejscowości S., w której także 10.956 udziałów o wartości 5.478.000 zł posiada spółka jawna "A", której udziałowcem w 50 % jest wnioskodawca. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz ustalonych w toku postępowania, wynika, że skarżący wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem zajmowanego mieszkania, którym dysponuje na podstawie umowy użyczenia. Źródłem utrzymania wnioskodawcy jest jego wynagrodzenie za pracę w charakterze prokurenta w wysokości 1.680 zł brutto miesięcznie oraz dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego i jego żonę w formie spółki osobowej oraz spółki prawa handlowego, która to okoliczność została przez wnioskodawcę zatajona w formularzu PPF, czyniąc niewiarygodnym jego oświadczenie o braku jakichkolwiek środków umożliwiających pokrycie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Uwzględniając wartość majątku w postaci udziałów w spółkach jawnej i z ograniczoną odpowiedzialnością posiadanego przez wnioskodawcę, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (4.687 zł) oraz treść art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że C. G. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, zwłaszcza, że nie ponosi on w zasadzie żadnych kosztów poza wydatkami na jedzenie i ubranie. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych obiektywnie możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł. Skarżący będący przedsiębiorcą oraz właścicielem majątku, którego wartość wielokrotnie przewyższa koszty związane z przedmiotowym postępowaniem nie należy do tego kręgu podmiotów. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AK.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło