I SA/Łd 20/17

PostanowienieWSA w Łodzi2017-02-16

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółce jawnej, która zawiesiła działalność i nie posiada majątku ani rachunków bankowych, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu, jeśli posiada już pełnomocnika z wyboru?
Ratio decidendi
Spółce jawnej, która wykazała brak wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jednakże, w przypadku gdy spółka posiada już ustanowionego pełnomocnika z wyboru (doradcę podatkowego), nie można przyznać jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka jawna wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego. Spółka zawiesiła działalność, nie posiada majątku ani rachunków bankowych, a wspólniczki również nie mają środków na pokrycie kosztów z uwagi na toczące się postępowania podatkowe. Spółka posiadała już ustanowionego pełnomocnika z wyboru w osobie doradcy podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 lutego 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. K., A. W. Spółki jawnej z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi A. P. K., A. W. Spółki jawnej z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr UNP: [...] w przedmiocie określenia wysokości zwrotu podatku od towarów i usług za listopad 2013 roku p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącej – A. P. K., A. W. Spółce jawnej z siedzibą w W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, 2/ odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w pozostałym zakresie obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego. A. P. K., A. W. Spółka jawna z siedzibą w W., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego B.K., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia wysokości zwrotu podatku od towarów i usług za listopad 2013 roku. W skardze został zawarty wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W nadesłanym następnie, na wezwanie starszego referendarza sądowego z dnia 25 stycznia 2017 roku, złożonym na właściwym urzędowym formularzu (PPPr) wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca uzupełniająco wniosła także o ustanowienie doradcy podatkowego w osobie B. K.. We wniosku skarżąca podała, że przedmiot jej działalności stanowiła sprzedaż hurtowa wyrobów tekstylnych. Spółka zawiesiła swą działalność w dniu 1 marca 2014 roku i działalność ta nie została ponownie podjęta. Spółka nie prowadzi działalności, nie posiada żadnego majątku ani rachunków bankowych. Wspólniczki także nie posiadają środków finansowych na pokrycie wpisu od skargi z uwagi na toczące się wobec nich postępowania podatkowe. Ponadto skarżąca oświadczyła, że nie posiada wskazanych w wezwaniu dokumentów, tj. bilansu, rachunku zysków i strat oraz deklaracji podatkowych potwierdzających osiągany dochód lub stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej z okresu ostatnich 3 miesięcy. Spółka prowadziła uproszczoną księgowość i nie była zobowiązana do sporządzania bilansu oraz rachunku zysków i strat. Do wniosku załączono zestawienie dotyczące obrotów skarżącej do grudnia 2014 roku oraz zestawienie księgi przychodów i rozchodów dla 2014 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis art. 244 tej ustawy stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje, zgodnie z § 2 tego przepisu, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast, według § 3 powołanego artykułu, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej i innej jednostce organizacyjnej, w tym także spółce jawnej, określa natomiast przepis art. 246 § 2 p.p.s.a. I tak, przyznanie pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślić przy tym należy, iż zawarty w przepisie art. 246 § 2 p.p.s.a. zwrot "gdy wykaże" oznacza, że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że przedmiot działalności skarżącej stanowiła sprzedaż hurtowa wyrobów tekstylnych. Spółka zawiesiła swą działalność w dniu 1 marca 2014 roku i działalność ta nie została ponownie podjęta. Nadesłane dokumenty w postaci zestawienia dotyczącego obrotów skarżącej oraz zestawienie księgi przychodów i rozchodów dotyczą roku 2014 roku, a zatem roku, w którym Spółka zawiesiła działalność. Osiągnięte wówczas przychody Spółki opiewały na kwotę 192.757,62 zł, przy kosztach ich uzyskania wynoszących 186.495,20 zł. Aktualnie Spółka nie prowadzi działalności, nie posiada żadnego majątku ani rachunków bankowych. Wspólniczki także nie posiadają środków finansowych na pokrycie wpisu od skargi z uwagi na toczące się wobec nich postępowania podatkowe. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że skarżąca pozostaje w stosunku prawnym z doradcą podatkowym B. K. ustanowionym z wyboru, który na podstawie udzielonego pełnomocnictwa reprezentuje ją w postępowaniu w niniejszej sprawie, w tym także w zakresie występowania z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, co znajduje wyraz choćby w nadesłanej odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 25 stycznia 2017 roku. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie, choć jedynie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. W świetle bowiem przedstawionej sytuacji majątkowej należało przyjąć, że skarżąca wykazała, iż że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W pozostałym zakresie dotyczącym ustanowienia doradcy podatkowego z urzędu należało odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy. Fakt bowiem ustanowienia pełnomocnika z wyboru w osobie doradcy podatkowego B.K. znajduje potwierdzenie w aktach sprawy i w świetle art. 246 § 3 p.p.s.a. wyklucza możliwość ustanowienia doradcy podatkowego B. K. (pełnomocnika z wyboru) pełnomocnikiem skarżącej z urzędu w niniejszej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i § 3 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło