I SA/Łd 200/14

Dnia 24 kwietnia 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie dokonania żądanego zwrotu podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu A. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 10 lutego 2014 roku A. B. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] odmawiające podatnikowi wszczęcia postępowania w przedmiocie dokonania żądanego zwrotu podatku od towarów i usług. W skardze zawarty był wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Natomiast w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów i wyjaśnień udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawca wspólnie z rodzicami prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są ich emerytury w łącznej kwocie 2.260 zł oraz prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza, która jednak według jego oświadczenia przynosi straty. Wnioskodawca wskazał, że oboje rodzice są schorowani (mama onkologicznie) i wymagają leczenia i rehabilitacji, wydatki na leki mamy wynoszą ok. 100 zł miesięcznie. Skarżący zamieszkuje w mieszkaniu mamy o powierzchni 42 m2, jest właścicielem samochodu marki O.C. z 2002 roku, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Dokumentując ponoszone miesięcznie koszty utrzymania przedstawił rachunek za prąd w wysokości 55 zł miesięcznie oraz gaz 90 zł miesięcznie, z informacji udzielonych przez skarżącego do sprawy sygn. akt I SA/Łd 1522/13 wynika że około 500 zł wynosi opłata za czynsz. Z nadesłanej kserokopii podatkowej księgi przychodów i rozchodów wynika, że w okresie od listopada 2013 roku do stycznia 2014 roku miesięczne przychody z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej wahały się w granicach 19.200 zł – 20.600 zł. Wnioskodawca udokumentował także stałe koszty prowadzonej działalności gospodarczej - ok. 1050 zł składki ZUS, 130 zł opłata za parking, usługi księgowe 190 zł, miesięczna opłata za pawilony handlowe 1.611 zł. Mimo wystosowanego wezwania skarżący nie nadesłał odpisu zeznania podatkowego za 2012 roku ani wyciągów z rachunku bankowego w Banku A., w żadny także sposób nie udokumentował faktu poniesienia straty z działalności gospodarczej w 2013 roku. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy A. B. wskazał, iż wspólnie z rodzicami prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są ich emerytury w wysokości 2.260 zł miesięcznie oraz prowadzona przez niego działalność gospodarcza. Skarżący zamieszkuje w mieszkaniu matki, jest właścicielem samochodu marki O. C. z 2002 roku, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne wydatki eksploatacyjne związane z mieszkaniem zamykają się kwotą około 650 zł (czynsz, prąd, gaz), ponadto około 100 zł miesięcznie stanowią wydatki na leki jego matki. Z nadesłanego odpisu z podatkowej księgi przychodów i rozchodów wynika, że miesięczne przychody z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego w okresie od listopada 2013 roku do stycznia br. wahały się w granicach od 19.200 zł – 20.600 zł zł. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego wezwaniem z 21 marca 2014 roku obowiązków, nie przedstawił zeznania podatkowego w podatku dochodowym za 2012 rok, ani wyciągów z rachunku bankowego, w złożonym oświadczeniu nie wykazał w ogóle miesięcznych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej oświadczając, że ponosi z jej tytułu stratę, jednak okoliczności poniesienia straty za rok 2013 także w żaden sposób nie wykazał. Z nadesłanej księgi podatkowej rzeczywiście wynika, że za dwa ostatnie miesiące 2013 roku koszty działalności gospodarczej podatnika przewyższały przechody z jej tytułu. Wynik ten jednak nie obrazuje sytuacji całego roku podatkowego, zaś w styczniu br. działalność gospodarcza przyniosła podatnikowi dochód na poziomie 1.549 zł. Uwzględniając powyższe, oraz wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (100 zł), stosownie do treści art. 245 § 2 i 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jednak poniesienie pełnych kosztów postępowania wiązałoby się z uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Konieczność uiszczenia kosztów sądowych podyktowana jest obowiązkiem strony partycypacji w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wysokość przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę pozwala przyjąć, iż jest on wstanie niewielką ich część wygospodarować na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. ak