I SA/Łd 201/13
PostanowienieWSA w Łodzi2013-05-24
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi. Analiza jego sytuacji majątkowej, w tym wysokie zadłużenie, brak środków na koncie, zobowiązania alimentacyjne oraz straty z działalności gospodarczej, potwierdziła niemożność poniesienia pełnych kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Wniosek został złożony po wezwaniu do uzupełnienia wpisu od skargi, którego skarżący nie był w stanie uiścić w całości. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację majątkową, wskazując na brak dochodów, wysokie zadłużenie, zajęcia komornicze oraz zobowiązania alimentacyjne.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad dotychczas uiszczoną kwotę 500 (pięćset) złotych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 maja 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za kwiecień, maj, lipiec, sierpień 2002 r., do zwrotu na rachunek bankowy za poszczególne miesiące 2002 roku, zobowiązania podatkowego za styczeń, czerwiec, październik, listopad i grudzień 2002 r. oraz uchylenia i umorzenia postępowania w części określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za kwiecień, maj, lipiec i sierpień 2002 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – M. K. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad dotychczas uiszczoną kwotę 500 (pięćset) złotych.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 marca 2013 r. skarżący M.K. S. został wezwany do uzupełnienia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za kwiecień, maj, lipiec, sierpień 2002 r., do zwrotu na rachunek bankowy za poszczególne miesiące 2002 roku, zobowiązania podatkowego za styczeń, czerwiec, październik, listopad i grudzień 2002 r. oraz uchylenia i umorzenia postępowania w części określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za kwiecień, maj, lipiec i sierpień 2002 roku, w kwocie 9.791 zł. Przewodniczący Wydziału, wydając powyższe zarządzenie, uwzględnił bowiem fakt, że w dniu 14 stycznia 2013 r. skarżący tytułem wpisu od powyższej skargi uiścił kwotę 500 zł. Zarządzenie to zostało skarżącemu doręczone w dniu 2 kwietnia 2013 r.
Pismem z dnia 8 kwietnia 2013 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 marca 2013 r., załączając jednocześnie złożony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
We wniosku tym skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 25-letnim synem J. Obaj nie osiągają żadnego dochodu. Wyjaśnił przy tym, że zajmuje się prowadzeniem Centrum A w J., przy czym prowadzona działalność gospodarcza przynosi straty. Jednocześnie skarżący podał, że jest właścicielem 6 nieruchomości położonych w J. o powierzchniach: 5,24 ha, 3,94 ha, 1,96 ha, 1,02 ha, 2,81 ha, 1,2886 ha, a także nieruchomości położonej w W. o powierzchni 0,1257 ha i nieruchomości położonej w S. o powierzchni 25,18 ha, a ponadto nieruchomości w S. o powierzchni 14,13 ha.
W uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wyjaśnił, że tytułem wpisu od skargi dokonał wpłaty kwoty 500 zł. Nie posiada środków na jego uzupełnienie do kwoty 10.291 zł. Jego konta bankowe zostały zajęte przez komorników. Posiada szereg niespłaconych zobowiązań. Kontrahent, któremu sprzedał swoje przedsiębiorstwo, nie uiścił ceny zapłaty, został zatem pozbawiony środków do życia bądź dalszego zarobkowania. Dodatkowo obciążają go zobowiązania alimentacyjne wobec dwóch małoletnich synów. W tej sytuacji poniesienie wysokich kosztów sądowych jest niemożliwe. Do wniosku skarżący załączył wyciąg z rachunku bankowego oraz informacje o zajęciach komorniczych i zobowiązaniach pieniężnych na łączną kwotę 3.198.064,7 zł.
Zarządzeniem z dnia 16 kwietnia 2013 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do: nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych (także rachunków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, z okresu ostatnich 3 miesięcy), wyjaśnienia przyczyny braku zatrudnienia syna J. i braku osiągania przez niego dochodu, określenia kwoty środków przeznaczanych miesięcznie na utrzymanie rodziny i podstawowe opłaty, nadesłania deklaracji podatkowych wskazujących wysokość wykazanej we wniosku straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz odpisu (kserokopii) aktualnego zeznania podatkowego skarżącego, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 13 maja 2013 r. nadesłał wymagane przez Referendarza sądowego dokumenty dotyczące jego sytuacji majątkowej. Wyjaśnił przy tym, że syn J. nie może podjąć zatrudnienia z uwagi na stan zdrowia. Od stycznia 2013 r. podlega opiece psychiatrycznej w poradni zdrowia psychicznego.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi – ponad uiszczoną przez niego tytułem tego wpisu kwotę 500 zł, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy.
Wyjaśnić przy tym należy, że zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do art. 245 § 4 p.p.s.a. częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów i informacji wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 25-letnim synem J. Wnioskodawca zajmuje się prowadzeniem Centrum A w J.. Majątek skarżącego obejmuje 6 nieruchomości położonych w J. o powierzchniach: 5,24 ha, 3,94 ha, 1,96 ha, 1,02 ha, 2,81 ha, 1,2886 ha, a także nieruchomość położoną w W. o powierzchni 0,1257 ha i nieruchomość położoną w S. o powierzchni 25,18 ha, a ponadto nieruchomość w S. o powierzchni 14,13 ha. Syn skarżącego nie posiada żadnego majątku i nie osiąga żadnego dochodu, gdyż z uwagi na stan zdrowia nie może podjąć zatrudnienia. Łączne wydatki skarżącego na utrzymanie rodziny i podstawowe opłaty eksploatacyjne oraz spłatę zadłużenia wynoszą 3.525,45 zł miesięcznie. Skarżący realizuje przy tym obowiązek alimentacyjny wobec dwóch synów w kwocie 2.000 zł miesięcznie. Ponadto z nadesłanego zeznania podatkowego PIT-36L za 2012 rok wynika, że skarżący 2012 rok zamknął stratą w wysokości 147.582,86 zł. Natomiast ze złożonego przez skarżącego Formularza na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy według stawki 19% za miesiąc marzec 2013 r. wynika, że skarżący osiągnął przychód w kwocie 89.013,19 zł, przy kosztach jego uzyskania wynoszących 108.689,75 zł, co skutkowało stratą w wysokości 19.676,56 zł. Jednocześnie analiza nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego skarżącego dowodzi, że nie posiada on środków, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie wpisu w całkowitej kwocie wynoszącej 10.291 zł. Ponadto podkreślić należy, że suma blokad na rachunku skarżącego związana z postępowaniem egzekucyjnym obejmuje kwotę 95.870 zł.
Uwzględniając możliwości płatnicze skarżącego wynikające z przedstawionej sytuacji majątkowej i rodzinnej oraz fakt, iż przed tutejszym Sądem zawisły aktualnie 2 sprawy ze skargi wnioskodawcy, w których łączna wysokość wpisów przekracza kwotę 12.000 zł, należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, a także rodziny i dlatego w celu zapewnienia mu prawa do rozpatrzenia sprawy przez sąd, Referendarz sądowy uznał wniosek skarżącego za zasadny i przyznał mu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad uiszczoną już tytułem wpisu od tej skargi kwotę 500 (pięćset) złotych. Fakt bowiem jej poniesienia przesądza bezspornie o posiadaniu przez skarżącego zdolności płatniczych w tym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245
§ 4 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło