I SA/Łd 203/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Z. Kmieciak (spr.), Sędziowie NSA P. Kiss, P. Chmielecki, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2004r. sprawy ze skargi I. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia i rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 1998 r. oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. odmówił Pani I. L. umorzenia i rozłożenia na raty zaległości podatkowej powstałej w podatku dochodowym od osób fizycznych za m-c październik, listopad i grudzień 1998r. w kwocie 2.154 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż zgodnie z treścią art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137. poz. 926 ze zm.), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Zatem decyzje wydawane w oparciu o powyższy przepis mają charakter wyjątkowy i są podejmowane w sytuacjach nadzwyczajnych. Przepis ten skonstruowany jest na zasadzie uznania administracyjnego. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonana w oparciu o stan faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji wykazała, iż w przypadku podatniczki nie zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie wnioskowanej ulgi podatkowej. "Ważny interes podatnika" nie może być bowiem uzasadniony wyłącznie trudną sytuacją finansową w jakiej znalazła się strona. Podniesiono, że sporna zaległość podatkowa powstała w wyniku nie złożenia przez podatniczkę przed dokonaniem pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oświadczenia o wyborze formy zwolnienia z podatku od towarów i usług. Dokonując oceny sytuacji rodzinnej i materialnej podatniczki wskazano, iż w styczniu 2003r. podatniczka zaprzestała prowadzenie działalności gospodarczej, a obecnie źródłem jej utrzymania jest renta w wysokości 387,48 zł miesięcznie oraz emerytura i zasiłek pielęgnacyjny męża w łącznej kwocie około 1.140 zł. Strona nie posiada majątku ruchomego, natomiast majątek nieruchomy stanowi niezabudowana działka o powierzchni 10 arów. Zamieszkuje wraz z mężem we własnościowym lokalu mieszkalnym o powierzchni 43,90 m2 , a z deklaracji podatkowej PIT-37 złożonej za rok 2002 wykazała dochód własny i męża w kwocie przekraczającej 18.000 zł w tym wydatki na cele mieszkaniowe wynoszące ponad 8.000 zł. Mając zatem na uwadze poczynione ustalenia faktyczne podkreślono, że sytuacja materialna i rodzinna podatniczki nie uzasadnia przyznania jej wnioskowanej ulgi podatkowej. W odwołaniu od powyższej decyzji podatniczka podniosła, iż organ podatkowy pierwszej instancji wydając decyzję nie uwzględnił przesłanki "ważnego interesu podatnika" wynikającej z treści art. 48 § 1 pkt 2 i art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Wskazała, iż udzielenie wnioskowanej ulgi podatkowej uzasadnione jest ważnym interesem, ponieważ trudna sytuacja materiale- finansowa, w jakiej się znajduje uniemożliwia uiszczenie powstałej zaległości podatkowej. Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podtrzymując dotychczasową argumentację zaakcentował, iż ocena istnienia ważnego interesu znajdującego się po stronie podatnika dokonywana jest w oparciu o powszechnie stosowane, zobiektywizowane kryteria, a nie na podstawie subiektywnego przekonania samego podatnika. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego pod pojęciem "ważnego interesu podatnika" należy rozumieć sytuację, w której nadzwyczajne, losowe okoliczności spowodowały przejściowe i niezawinione pogorszenie sytuacji materialno-finansowej, np. całkowitą utratę zdolności zarobkowania lub losową utratę majątku. W rozpoznawanej sprawie sytuacja materialna, w jakiej znalazła się strona nie ma charakteru wyjątkowego i niezawinionego. Zły stan zdrowia, na który powołuje się strona w złożonym wniosku nie stanowi okoliczności uzasadniającej przyznanie wnioskowanej ulgi, ponieważ strona nie udokumentowała tego faktu i nie przedstawiła dowodów potwierdzających ponoszenie w związku tym wydatków. W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżąca podtrzymując argumenty podniesione w odwołaniu, wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji organu pierwszej i drugiej instancji. Wskazała, że organ podatkowy wydając decyzję nie dokonał indywidualnej oceny sytuacji materialnej podatnika, nie uwzględnił istniejącego "ważnego interesu" i tym samym naruszył przepis art. 48 § 1 pkt 2 i art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 17 czerwca 2004r. skarżąca ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę ponownie podniosła zarzuty przedstawione w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z analizy uzasadnień zakwestionowanych decyzji, jak też dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wynika, że wnikliwie zbadano sytuację rodzinną i majątkową skarżącej z punktu widzenia przesłanki "ważnego interesu podatnika" sformułowanej w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Poczynione w tej materii ustalenia są spójne, logiczne i dostatecznie konkretne oraz odnoszą się do tych okoliczności sprawy, które mogłyby zostać zakwalifikowane jako tak rozumiany interes. Szczegółowo wyliczono dochód podatniczki i wzięto pod uwagę jej wydatki. Nie negując jej trudnej sytuacji finansowej podniesiono, że nie jest ona wystarczającą podstawą dla zastosowania ulgi. Sąd podtrzymuje stanowisko zaprezentowane w odpowiedzi na skargę, że w tym przypadku mamy do czynienia z konstrukcją uznania administracyjnego, która pozostawia organowi podatkowemu swobodę w wyborze wariantu rozstrzygnięcia. Nawet ustalenie, że istnieje "ważny interes podatnika" nie przesądza automatycznie o konieczności uwzględnienia złożonego przez niego wniosku. Wniosek ten organ m o ż e, lecz nie musi uwzględnić. Nie wolno zatem rozpatrywać tej instytucji w kategoriach o b o w i ą z k u a jedynie prawnej możliwości zastosowania wobec wnioskodawcy stosownej ulgi podatkowej. Skoro więc nie przekroczono granic uznania administracyjnego w sensie poczynienia dowolnych ustaleń faktycznych i wyprowadzenia z nich konkluzji prawnej, lecz przeciwnie – rozważono sytuację podatniczki, skargę, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), należało oddalić.-