I SA/Łd 204/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 20 października 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.) z dnia [...] 2016 roku Nr [...] w przedmiocie: zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, czerwiec, lipiec 2011 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za styczeń, luty, marzec i sierpień 2011 r. oraz określającą nadwyżkę do zwrotu za wrzesień, październik, listopad, grudzień 2011 r. p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 22 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, czerwiec, lipiec 2011 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za styczeń, luty, marzec i sierpień 2011 r. oraz określającą nadwyżkę do zwrotu za wrzesień, październik, listopad, grudzień 2011 r. W dniu 6 września 2017 r. skarżący reprezentowany przez adwokata wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Do skargi załączono wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych na urzędowym formularzu PPF. Mając na uwadze, że wniosek nie został podpisany przez skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego, skarżący został wezwany do jego podpisania. Równocześnie mając na uwadze, że dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające skarżący został wezwany do nadesłania odpisu zeznania podatkowego dla potrzeb podatku dochodowego od osób fizycznych za ostatni rok kalendarzowy oraz wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. W dniu 9 października 2017 r. do akt sprawy wpłynął wypełniony i podpisany wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Z uzasadnienia wniosku wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec wnioskodawcy. W wyniku czynności egzekucyjnych zajęto wierzytelności, towary, środki obrotowe i nieruchomości skarżącego. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada firmowych rachunków bankowych, posiada jedynie prywatny rachunek bankowy. Ponadto oświadczył, że aktualnie nie osiąga żadnego dochodu. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że skarżący jest rozwodnikiem. Oświadczył, że ma syna, z którym nie mieszka. Odnośnie sytuacji majątkowej skarżący zadeklarował, że posiada budynek mieszkalny i gospodarczy w miejscowości B., dom mieszkalny w K. oraz nieruchomość rolną o powierzchni około 2 ha. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i udziałów, ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Posiada nieściągalne wierzytelności. Wnioskodawca oświadczył, że na utrzymanie domu ponosi wydatki w wysokości 4.000 zł miesięcznie. Ponadto płaci alimenty w wysokości 1.500 zł. Utrzymuje się z prowadzonej działalności gospodarczej, z której osiąga przychody w wysokości około 22.000 zł miesięcznie. Wśród stałych miesięcznych wydatków firmy wymienił: składki na ubezpieczenie społeczne, podatki, energię elektryczną, śmieci usługi telefoniczne, materiały, w łącznej wysokości około 27.000 zł. Wnioskodawca oświadczył, że deklarację podatkową złoży w terminie do 15 października 2017 r. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest niezasadny. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Podkreślenia wymaga przy tym, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Referendarz sądowy doszedł do przekonania, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ, skarżący jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jego realnych możliwości płatniczych, tj. zeznania podatkowego o wysokości uzyskanych dochodów bądź poniesionej straty za rok 2016 oraz wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące. Podkreślić należy, że wezwanie dotyczyło wszelkich rachunków bankowych skarżącego, tj. zarówno związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz prywatnych. Skarżący nie przedstawił ani zeznania podatkowego, ani wyciągów z rachunków bankowych. Ponadto, ze złożonego wniosku wynika, że sytuacja materialna skarżącego nie wymaga pomocy państwa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W aktualnym stanie sprawy zasadniczym elementem kosztów sądowych, które skarżący jest zobowiązany ponieść (w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej) jest wpis od skargi kasacyjnej, w wysokości 2.601 zł. Zauważyć należy, że skarżący w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie występował o przyznanie prawa pomocy. Uregulował wpis od skargi w wysokości 5.201 zł oraz opłatę kancelaryjną za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje z tego tytułu przychód w wysokości 22.000 zł. Skarżący oświadczył, że ponosi koszty tej działalności w wysokości około 27.000 zł. Ponadto ponosi również wydatki na zapłatę alimentów w wysokości 1.500 zł oraz wydatki na utrzymanie nieruchomości, w wysokości 4.000 zł. Ponadto skarżący posiada znaczny majątek w postaci budynków mieszkalnych i gospodarczych oraz nieruchomości rolnej. Powyższe okoliczności świadczą o tym, że skarżący nie należy do kręgu osób ubogich, do których adresowane są przepisy o prawie pomocy. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, której celem jest umożliwienie dostępu do sądu osobom, które rzeczywiście nie mogą pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby niezbyt wysokiej, stopy życiowej, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. A.Rz.