I SA/Łd 207/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący, Sędzia NSA del. J. Brolik, Sędziowie NSA del., A. Wrzesińska-Nowacka (spr.), P. Janicki, Protokolant K. Brykalska-Stępień, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2004 r. sprawy ze skargi B.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie podatku od nieruchomości na 2002 r. I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz B.D. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło uchybienie przez B.D. terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] wydanej przez Wójta Gminy L. w prawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na 2002 r. Kolegium ustaliło, iż decyzję tę doręczono stronie w dniu 28 lutego 2002 r. Odwołanie zostało złożone w Urzędzie Gminy L. 26 listopada 2002 r. Zgodnie z art. 223 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137,poz. 926 z późn.zm.)termin do wniesienia odwołania upłynął 14 marca 2002 r. Termin ten jest terminem zawitym, a jego niedotrzymanie powoduje ujemne dla strony skutki procesowe w postaci utraty prawa do wniesienia określonego środka prawnego, np. odwołania. W skardze na powyższe postanowienie B.D. zarzucił, iż Kolegium nie odniosło się do merytorycznych zarzutów jego odwołania, w tym m.in. powołanego w nim orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto nie rozważyło możliwości wznowienia postępowania, stosownie do art. 240 § 1 pkt. 5 oraz § 3 ordynacji podatkowej. Skarżący podniósł, iż w decyzji organu I instancji, ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego przyjęto stawkę podatku dla budynku letniskowego. Tymczasem żaden przepis prawa nie określa, co to jest dom letniskowy, zaś zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego o zaliczeniu tego typu budynku do kategorii budynków mieszkalnych decyduje kryterium zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych podatnika i jego bliskich. Po zapoznaniu się z tą wykładnią przepisów podatnik złożył do Wójta Gminy L. skargę na niewłaściwe określenie wysokości podatku od nieruchomości na rok 2002. W odpowiedzi na tę skargę otrzymał pismo ( datowane 29 października 2002 r.), w którym stwierdzono prawidłowość ustalenia podatku oraz wskazano, iż budynek mieszkalny to taki, który służy do mieszkania. W tym przypadku charakter domu wskazuje wyraźnie, że jest on wykorzystywany na cele rekreacyjne i wypoczynkowe. Wójt nie podał przy tym żadnej podstawy prawnej ani tez nie wskazał, na jakich ustaleniach faktycznych oparł swoje twierdzenie, co narusza art. 122 i 187 ordynacji podatkowej. W ocenie skarżącego jego odwołanie winno być rozpoznane merytorycznie, a termin do wniesienia odwołania od decyzji wójta winien być przywrócony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Podniosło, iż zawsze przed merytorycznym rozpatrzeniem sprawy obowiązane jest sprawdzić, czy odwołanie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu. W tym przypadku oczywistym jest, iż odwołanie zostało wniesione ze znacznym uchybieniem terminu. Upływ terminu do wniesienia odwołania powoduje zaś, że decyzja staje się ostateczna, korzysta z ochrony trwałości i nie może być zweryfikowana w postępowaniu odwoławczym. Wniesienie odwołania po upływie ustawowego terminu nie może odnieść żądanego przez stronę skutku ze względu na zasadę trwałości decyzji ostatecznej, wyrażoną w art. 128 ordynacji podatkowej. Skarżący nie dopełnił warunków do przywrócenia mu terminu do wniesienia odwołania, kreślonych w art. 162 § 1 i § 2 ordynacji podatkowej - nie złożył wniosku o przywrócenie terminu, nie uprawdopodobnił, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy i nie dopełnił zachowania 7-dniowego terminu liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego –Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie w sprawie nią wszczętej nie zostało do tego dnia zakończone. Zgodnie z art. 97 § 1, art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę –Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153,poz. 1271 z późn.zm.) i art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270)sprawa ta podlegała zatem rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd Administracyjny w ramach swojej właściwości dokonuje kontroli legalności działań administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem ( art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych –Dz.U. Nr 153,poz. 1269).Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawna ( art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie jest okolicznością niewątpliwą, iż B.D. odebrał decyzję wydaną przez Wójta Gminy L. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2002 w dniu 28 lutego 2002 r. Zgodnie z art. 223 § 2 pkt. 1 ordynacji podatkowej od tego dnia rozpoczął bieg 14-dniowy termin do wniesienia odwołania. Termin ten upłynął (jak prawidłowo ustaliło to Samorządowe Kolegium Odwoławcze) 14 marca 2002 r. Pismo skarżącego, potraktowane jako odwołanie zostało złożone w Urzędzie Gminy 26 listopada 2002 r. Zatytułowane one zostało "skarga" i w swej treści odwoływało się zarówno do decyzji organu I instancji z dnia [...], jak i do pisma strony z października 2002 r. ( również zatytułowanego "skarga") i odpowiedzi wójta na to pismo, udzielonej w dniu 29 października 2002 r. We wcześniejszym piśmie skarżący zwracał się do Wójta Gminy L. z żądaniem skorygowania decyzji z [...] oraz zmiany wysokości podatku od nieruchomości i obliczenia tego podatku w wysokości właściwej dla budynków mieszkalnych. Wskazywał na brak ustawowej definicji domu letniskowego oraz powoływał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazujące, iż o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych decyduje kryterium zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych podatnika i osób mu bliskich. Reakcją organu I instancji na wystąpienie skarżącego było pismo, w którym stwierdzono m.in. brak podstaw do uwzględniania i rozpatrzenia jego skargi na wymiar podatku od nieruchomości na 2002 rok. W piśmie potraktowanym jako odwołanie skarżący formułuje zarzuty zarówno odnośnie decyzji z [...], jak i pisma wójta z października 2002 r. Zgodnie z art. 168 § 2 ordynacji podatkowej podanie winno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adresu, a także czynić zadość wymogom określonym w przepisach szczególnych ( w przypadku odwołania wymogi te określa art. 222 ordynacji podatkowej). Przez podanie należy rozumieć żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia, wnioski ( art. 168 § 1 ordynacji podatkowej). Treść żądania wyznacza przedmiot postępowania, organ podatkowy nie jest bowiem władny do zmiany kwalifikacji prawnej żądania. Musi więc ono być na tyle jasno sformułowane, aby można było ustalić rzeczywiste intencje strony. Nie jest przy tym istotne, jak strona je zatytułuje, decyduje znaczenie ma jego treść. Jeżeli budzi ona wątpliwości, organ podatkowy obowiązany jest wyjaśnić rzeczywistą wolę strony w trybie przewidzianym w art. 169 § 1 ordynacji podatkowej. Treść pisma skarżącego, potraktowanego jako odwołanie od decyzji z dnia [...] nie jest jednoznaczna. Odnosi się bowiem nie tylko do decyzji z [...], ale również do pisma odpowiedzi wójta udzielonej na pismo z października 2002 r. W pismach tych skarżący domaga się przede wszystkim zmiany decyzji. Nie wiadomo przy tym, czy jego intencją było złożenie odwołania czy też ( z uwagi na znaczny upływ czasu od doręczenia decyzji) wszczęcie postępowania w trybie nadzwyczajnym i doprowadzenie do weryfikacji decyzji ostatecznej w drodze wznowienia postępowania(co sugeruje treść skargi). Organ podatkowy zobowiązany był w tym stanie rzeczy wyjaśnić, jaka była rzeczywista wola strony i dopiero po jej ustaleniu podejmować czynności, niezbędne z uwagi na zakreślony żądaniem strony przedmiot postępowania. Niewyjaśnienie rzeczywistych intencji strony stanowi naruszenie przepisów postępowania ( art. 168 i 169 § 1 ordynacji podatkowej) w stopniu mającym wpływ na jego wynik. Obliguje ono Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie odniósł się do zarzutów odnoszących się do nieprawidłowości w ustaleniu wysokości podatku od nieruchomości. Przedmiotem skargi było bowiem postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W postanowieniu tym organ odwoławczy nie rozstrzygał kwestii związanych z wymiarem podatku. Dopóki zaś nie zostanie rozstrzygnięta kwestia charakteru pisma skarżącego z listopada 2002 r. i możliwości wzruszenia ostatecznej decyzji ustalającej wysokość podatku, dopóty przedwczesne będzie ocenianie merytorycznej zasadności decyzji wójta z [...]. Sąd nie oceniał również, czy istnieją podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania na decyzję wójta. Sąd, jak wskazano wyżej w ramach swojej właściwości sprawuje kontrolę działania administracji publicznej, nie zastępuje jej natomiast w wydawaniu rozstrzygnięć. O przywróceniu terminu postanawia zaś właściwy do rozpoznania odwołania organ podatkowy ( art. 163 § 1 ordynacji podatkowej. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .