I SA/Łd 207/15

PostanowienieWSA w Łodzi2015-04-21

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca zyskowną działalność gospodarczą, posiadająca majątek i regularnie spłacająca kredyty, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ skarżący, mimo ponoszenia znaczących wydatków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i obowiązkami alimentacyjnymi, nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Posiadanie dochodowej działalności gospodarczej i majątku pozwala na wygospodarowanie środków na pokrycie kosztów sądowych, a instytucja prawa pomocy jest przeznaczona przede wszystkim dla osób faktycznie ubogich.
Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący prowadzi stację kontroli pojazdów, z której uzyskuje znaczące dochody i posiada majątek w postaci nieruchomości. Ponosi również wysokie koszty związane z kredytami i alimentami. Sąd rozpatrywał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu A. K. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 kwietnia 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za wrzesień 2005 roku nadwyżki podatku należnego nad naliczonym do wpłaty p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu A. K. przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 12 stycznia 2015 roku A. K. wstąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą skarżącemu nadwyżkę podatku należnego nad naliczonym do wpłaty w podatku od towarów i usług za wrzesień 2005 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 400 zł podatnik wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dodatkowych informacji i dokumentów załączonych do wniosku wynika, że A. K. jest osobą rozwiedzioną, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego w postaci okręgowej stacji kontroli pojazdów, z tytułu której w ubiegłym roku wnioskodawca uzyskał dochód w wysokości 29.153 zł, zaś rok 2013 zakończył zyskiem w wysokości 26.508 zł. Jedyny majątek skarżącego stanowi nieruchomości na której zlokalizowana jest jego stacja kontroli pojazdów, oraz środki trwałe ujętych w ewidencji działalności, w większości zakupione na kredyt. Miesięczne koszty utrzymania wnioskodawcy zamykają się kwotą ok. które ponosi wydatki w wysokości około 450 zł miesięcznie ( czynsz, woda, energia elektryczna, gaz, telefon i internet). Skarżący wskazał, że z tytułu zaciągniętych kredytów na zakup środków trwałych niezbędnych do uruchomienia działalności gospodarczej spłaca miesięczne raty w wysokości 4.031 zł. Ponadto wnioskodawca obciążony jest obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz swojej córki i byłej żony w wysokości blisko 1.200 zł miesięcznie. Z nadesłanych odpisów deklaracji VAT-7 za miesiąc styczeń 2015 wynika, że jego przychody z tytułu prowadzonej działalności wyniosły 46.278 zł zaś w lutym br zamknęły się kwotą 28.651 zł. Wnioskodawca nadesłał także saldo swojego rachunku w banku A. na 31 grudnia 2014 roku w wysokości 488 zł, oraz informację z banku, iż rachunek ten jest rachunkiem technicznym, nie jest stosowany do rozliczeń transakcji, zaś drugi rachunek wnioskodawcy w banku A. został zamknięty w maju 2014 roku. Mimo wezwanie skarżący nie nadesłał aktualnych wyciągów z posiadanych rachunków bankowych w B. Banku [...]. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ) - dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy A. K. wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jego działalność gospodarcza, która za rok 2014 przyniosła zysk w wysokości 29.153 zł, zaś dochód z jej tytułu w roku 2013 wyniósł 26.508 zł. Miesięczne koszty utrzymania ponoszone przez wnioskodawcę zgodnie z jego oświadczeniem zamykają się kwotą ok. 450 zł miesięcznie (czynsz, woda, energia elektryczna, gaz, telefon i internet)., dodatkowo jest on obciążony obowiązkiem alimentacyjnym wobec byłej żony i córki w łącznej wysokości ok. 1.200 zł miesięcznie. Jedyny majątek wnioskodawcy stanowi nieruchomość, na której zlokalizowana jest jego stacja kontroli pojazdów, oraz zakupione na kredyt środki trwałe ujęte w ewidencji działalności. Miesięczna rata związana z zaciągniętymi na uruchomienie działalności gospodarczej kredytami wynosi ok. 4.031 zł., zaś miesięczny obrót skarżącego z prowadzonej działalności waha się w bieżącym roku w granicach od 46.000 do 28.000 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, fakt, iż przed tutejszym sądem zawisło jednocześnie dwanaście spraw, w których łączna wysokość wpisów od skargi wynosi 2.053 zł oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że wnioskodawca od kilku lat prowadzi z sukcesem działalność gospodarczą, a uzyskiwane z niej dochody utrzymują się co roku na zbliżonym poziomie 26.000-29.000 zł. Z kolei obroty z prowadzonej działalności gospodarczej na poziomie 883.000 zł rocznie wskazują, że jest ona w stanie część środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie działalności gospodarczej, wygospodarować na pokrycie kosztów obecnego procesu. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł, skarżąca posiadając źródło utrzymania w postaci dobrze prosperującej działalności gospodarczej oraz znacznej wartości majątek nie należy do tego kręgu podmiotów. Dla oceny przedmiotowego wniosku nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że skarżący co miesiąc reguluje swoje zobowiązania prywatnoprawne z tytułu posiadanego kredytu w wysokości dwukrotnie przewyższającej łączną wysokość obciążających go wpisów od skarg, a przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżącego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło