I SA/Łd 207/22

Dnia 17 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Pismem z 18 października 2021 r. J. M. wniósł do sądu administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z [...] r., wydanym na podstawie art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.) w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz.U z 2019 r., poz. 2070) Prezydent Miasta Ł. odmówił J.M. umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych nr [...],[...]. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że zobowiązany wnioskiem z 21 maja 2021 r. zwrócił się o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych z uwagi na fakt, że wyrokiem z 13 maja 2021 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w Ł. oddalił apelację Miasta Ł. od wyroku Sądu Rejonowego dla Ł. _Ś w Ł. z [...]r., sygn. akt [...] oddalającego powództwo o zapłatę należności związanych z najmem lokalu użytkowego nr 5U przy ul. A. r. 25 od Gminy Ł.. Sąd ustalił, iż wskazany lokal użytkowy nie mógł być przedmiotem najmu z uwagi na zły stan techniczny, powodujący jego nieprzydatność do użytku. Organ I instancji wyjaśnił, że podatek od nieruchomości objęty ww. tytułami wykonawczymi ustalony został w drodze decyzji podatkowych: z 9 czerwca 2016 r. ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2016 oraz decyzji z 14 stycznia 2017 r. zmienionej decyzją z 23 marca 2018 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2018. które zarówno na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego, jak i egzekucji administracyjnej pozostawały ostateczne. W wyniku rozpatrzenia zażalenia podatnika postanowieniem z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Odwołując się do treści art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. organ wyjaśnił, że tylko w przypadkach wskazanych w wymienionym przepisie możliwe jest umorzenie postepowania egzekucyjnego, jednak żadna z przesłanek w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Kolegium podkreśliło, że kwestie dotyczące postępowania podatkowego nie mogą przynieść żadnego skutku w odrębnym od niego postępowaniu egzekucyjnym. W toku postępowania egzekucyjnego nie bada się sprawy od strony merytorycznej, gdyż powodowałoby to w istocie przekształcenie postępowania egzekucyjnego w trzecią instancję. Do tego celu służą środki dostępne w toku postępowania jurysdykcyjnego zwykłego (odwołanie, zażalenie) bądź nadzwyczajnego - w razie wystąpienia kwalifikowanych wad aktu, m.in. wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego lub o stwierdzenie nieważności decyzji. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie Ordynacja podatkowa oraz w ustawach podatkowych (art. 128 O.p.). W ocenie organu kwestia nieistnienia obowiązku dotyczy sytuacji, gdy obowiązek nie powstał przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, czyli np. nie wydano decyzji podatkowej nakładającej obowiązek lub została wydana taka decyzja, ale uchylono ją, zanim stał się wymagalny obowiązek nią nałożony. Zdaniem Kolegium, skoro tytuły wykonawcze zostały prawidłowo wystawione, to twierdzenia zobowiązanego o niepowstaniu egzekwowanego obowiązku powinny być zweryfikowane ale poza postępowaniem egzekucyjnym, a nie w jego ramach. Odnosząc się do kwestii istnienia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości SKO wyjaśniło, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 u.p.e.a.). Tym samym w toku postępowania egzekucyjnego brak jest możliwości weryfikowania prawidłowości decyzji podatkowych. W skardze do sądu administracyjnego podatnik zakwestionował zaskarżone rozstrzygnięcie, wnosząc o jego zmianę poprzez umorzenie postępowań egzekucyjnych. Zdaniem skarżącego obowiązek stwierdzony tytułami wykonawczymi, w oparciu o które prowadzone jest w sprawie postępowanie egzekucyjne, nie istniał, gdyż był ściśle powiązany z umową najmu lokalu użytkowego A przy ul. R.. nr. [...]. Wskazał, że zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. [...] Wydział Gospodarczy w sprawie sygn. Akt [...], nie doszło do wydania lokalu na rzecz strony skarżącej. W ocenie strony umowa najmu lokalu użytkowego nie mogła skutkować powstaniem obowiązku zapłaty czynszu najmu, ani też obowiązkiem zapłaty podatku od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należy wyjaśnić, iż niniejszą sprawę rozpoznano w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skarga nie jest zasadna. Podstawą stanowiska procesowego strony skarżącej stało się twierdzenie dotyczące nieistnienia obowiązku egzekwowanego w niniejszej sprawie w związku z tym, że prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego ustalono, iż nie doszło do wydania skarżącemu przedmiotu opodatkowania, w związku z czym nie stał się on podatnikiem podatku od nieruchomości. Teza ta jest z gruntu nietrafna. Zobowiązanie osoby fizycznej w podatku od nieruchomości powstaje na skutek doręczenia decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania, co wynika z art. 21 § 1 punkt 2 O.p. W rozpoznawanej sprawie były to decyzja z dnia 9 czerwca 2016 r. ustalająca wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2016 oraz decyzja z dnia 14 stycznia 2017 r. zmieniona decyzją z dnia 23 marca 2018 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2018. Z akt sprawy przedstawionych sądowi wynika, że decyzje te są ostateczne i pozostają w obrocie prawnym. W tej sytuacji zważyć należy, że jeśli w toku postępowania egzekucyjnego w obrocie prawnym pozostaje decyzja, z której wynika egzekwowana należność, postępowanie egzekucyjne wszczęte w oparciu o konkretny wynikający z niej tytuł wykonawczy jest legalne i może być dalej prowadzone, a co za tym idzie nie podlega umorzeniu na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w brzmieniu do 20 lipca 2020 r. Dopiero wyeliminowanie decyzji wymiarowej z obrotu prawnego oznacza, iż odpadła podstawa wystawienia tytułu wykonawczego, a w konsekwencji brak jest podstawy prawnej do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dopóki jednak podstawa ta istnieje żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego oparte o wymienioną wyżej podstawę nie jest uzasadnione. Podkreślić należy, że skarżący chcąc doprowadzić do uwolnienia się od obowiązków wynikających z prowadzonego postępowania egzekucyjnego winien doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wymiarowych, o których mowa wyżej. Próba, której wyrazem jest skarga do sądu w niniejszej sprawie nie mogła przynieść spodziewanego przez skarżącego rezultatu, gdyż w postępowaniu egzekucyjnym, którego rozstrzygnięcie zostało zaskarżone do sądu, nie bada się legalności i zasadności decyzji wymiarowych. Jak trafnie wywiódł organ odwoławczy spowodowałoby to przekształcenie postępowania egzekucyjnego w III instancję podatkową, której nie przewidziano w obowiązującym stanie prawnym. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. P.C.