I SA/Łd 208/09

PostanowienieWSA w Łodzi2009-06-22

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, korzystający z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, może jednocześnie uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest ustawowo zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych. Niemniej jednak, może ona uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że jej sytuacja majątkowa uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek w tym zakresie powinien zostać złożony na urzędowym formularzu.
Stan faktyczny
Skarżący T.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Skarżący wraz z żoną osiągają łączny dochód w wysokości 1.689 zł, a koszty utrzymania mieszkania i leczenia wynoszą ok. 1.100 zł miesięcznie. Rodzina nie posiada majątku poza mieszkaniem. Referendarz sądowy postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ale oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na ustawowe zwolnienie.
Rozstrzygnięcie
1/ przyznano skarżącemu T.K. prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata; 2/ oddalono wniosek skarżącego w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 czerwca 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i kosztów upomnień p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – T. K. prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata; 2/ oddalić wniosek skarżącego w pozostałym zakresie. T.K. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i kosztów upomnień. We wniosku tym skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną D. Oboje z żona uzyskują dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w łącznej kwocie 1.689 zł. Koszty utrzymania mieszkania oraz koszty leczenia stanowią łącznie kwotę ok. 1.100 zł miesięcznie. Poza mieszkaniem nie posiadają żadnego majątku. Ponadto skarżący oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Problematyka zwolnienia od kosztów sądowych została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej "p.p.s.a.". W art. 239 tego aktu określony został krąg podmiotów podlegających zwolnieniu od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie z pkt 1 lit. e powołanego przepisu, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z kolei jak wynika z art. 246 § 1 pkt 2, art. 262 i art. 252 p.p.s.a., stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz żoną D. Łączny dochód małżonków wynosi 1.689 zł. Koszty utrzymania mieszkania, które zajmują małżonkowie, oraz koszty leczenia stanowią łącznie kwotę ok. 1.100 zł miesięcznie. Poza mieszkaniem rodzina nie posiada żadnego majątku. Ponadto skarżący nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. W tej sytuacji, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Wykazana we wniosku sytuacja majątkowa dowodzi bowiem, że skarżący nie mógłby ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pozostałym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należało odmówić uwzględnienia wniosku skarżącego. Z mocy bowiem art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od tychże kosztów sądowych. Tym samym oznacza to, że skarżący nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 oraz w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło