I SA/Łd 2080/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. Z. Kmieciak (spr.), Sędziowie NSA del. A. Cudak, B. Klimowicz, Protokolant A. Ratajczyk, po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi W. Ł. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w P. z [...] nr [...] 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej kwotę 1207 zł (jeden tysiąc dwieście siedem zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 3. stwierdza, że wobec wykonania zaskarżonej decyzji, rozstrzygnięcie co do wstrzymania jej wykonania jest bezprzedmiotowe. W wyniku przeprowadzenia kontroli przez Urząd Skarbowy w P. prowadzonej przez J. i W. małżonków Ł. działalności gospodarczej, organ podatkowy dnia [...] wydał decyzję, w której określił Skarżącej wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych wraz z zaległością i odsetkami za rok 2000. W decyzji Urząd Skarbowy podniósł, że w dniu 24 stycznia 2000 r. Skarżący przesłali zawiadomienie, że w roku 2000 będą rozliczać się podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych oraz zaprowadzą podatkową księgę przychodów i rozchodów. Organ uznał, że w złożonych zawiadomieniach brak było zrzeczenia się z opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, wobec czego zdaniem Urzędu odrębne oświadczenia o zrzeczeniu się z ryczałtu nie zostały złożone, a tym samym Podatnicy nie nabyli uprawnień do opłacania podatku na zasadach ogólnych. Od decyzji organu podatkowego I instancji Skarżąca złożyła odwołanie. Izba Skarbowa w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w S. decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 233 § l pkt l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Urzędu Skarbowego w P. Na powyższą decyzję pełnomocnik Skarżącej wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia albo umorzenie postępowania w sprawie, alternatywnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, a także zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania w sprawie oraz kosztów zastępstwa prawnego. Pełnomocnik Skarżącego zarzucił wydanej decyzji naruszenie przepisów: art. 9 ust. l, 2 i 4 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. nr 144, poz. 930 z późn. zm.) oraz art. 120,122,181,187, 191 oraz art. 210 § l pkt 6 i S 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.). W uzasadnieniu skargi podniósł, że podatniczka prowadząc wraz z mężem - J. Ł. działalność gospodarczą, przez cały okres jej prowadzenia opodatkowana była na zasadach ogólnych i posiadała podatkową księgę przychodów i rozchodów oraz ewidencję środków trwałych. Pełnomocnik Skarżącej wskazał, że określenie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2000 r. było konsekwencją przyjęcia przez organ podatkowy błędnego założenia, iż strona powinna podlegać od 2000 r. opodatkowaniu zryczałtowanemu. Zamiarem podatnika nie było korzystanie z opodatkowania w formie ryczałtu. Złożył on w terminie do 20.01.2000 r. pisemne oświadczenie, iż w 2000 roku będzie rozliczać się podatkiem dochodowym za zasadach ogólnych oraz będzie prowadzić podatkowa księgę przychodów i rozchodów. Zdaniem strony skarżącej oświadczenie to wyraża jego wolę w sposób nie budzący wątpliwości co do swej treści, jest jasne i wyraźnie wskazuje na wybór formy opodatkowania w podatku dochodowym. Dalej pełnomocnik podniósł, że strona zrzekła się opodatkowania w formie ryczałtu, poprzez wskazanie na fakt, iż będzie rozliczać się podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych, a nie przez użycie słów "zrzekam się". W związku z tym objęcie jej automatycznie podatkiem w formie ryczałtowej i określenie zaległości podatkowej traktuje jako naruszenie prawa przez organy podatkowe, poprzez nadinterpretację na niekorzyść przepisu art. 9 ust. l, 2 i 4 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne. Brak odniesienia się Izby Skarbowej w zaskarżonej decyzji do złożonego oświadczenia strony o opodatkowaniu na zasadach ogólnych stanowi naruszenie przepisu art. 120, 122, 181, 187 § l oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Podnosi również, iż żaden przepis prawa nie wskazuje jak oświadczenie o zrzeczeniu się opodatkowania w formie ryczałtu powinno wyglądać. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy w S. podtrzymała swoje stanowisko w sprawie uznając, postawione zarzuty za bezzasadne. Organ odwoławczy ponownie wskazał, iż podatnik może opodatkować się na zasadach ogólnych, musi jednak spełnić warunek zrzeczenia się opodatkowania w formie ryczałtu. Zrzeczenia podatnik dokonuje przez złożenie urzędowi skarbowemu właściwemu wg miejsca zamieszkania podatnika pisemnego oświadczenia. Podniesiona przez pełnomocnika okoliczność, że podatniczka przez cały czas prowadzenia działalności była opodatkowana na zasadach ogólnych i posiadała podatkową księgę przychodów i rozchodów, wg oceny Izby Skarbowej pozostaje bez znaczenia dla kierunku rozstrzygnięcia. Zdaniem Organu w rozpatrywanej sprawie Pani W. Ł. nie złożyła zawiadomienia o zrzeczeniu się w roku podatkowym 2000 z prawa do opłacania podatku zryczałtowanego. Zrzeczenia takiego nie wypełnia złożone przez podatnika oświadczenie o opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Aby zrzec się opodatkowania w formie ryczałtu, nie wystarczy zawiadomić urzędu skarbowego o zaprowadzeniu księgi przychodów i rozchodów. Zrzeczenie winno być dokonane w formie pisemnej, a z oświadczenia musi jednoznacznie wynikać, że dotyczy ono danego roku podatkowego, w którym podatnik rezygnuje z ryczałtu i chce skorzystać z innej formy opodatkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna. Istota sporu, który zarysował się w rozpoznanej sprawie sprowadza się do tego, jaką kwalifikację prawną należało przypisać oświadczeniu skarżącego z dnia 10 stycznia 2000 r. W ocenie organów podatkowych, nie odpowiadało ono wymaganiom zrzeczenia się opodatkowania w formie ryczałtu wyznaczonym przez przepisy art. 9 ust. 1 - 2 powołanej wcześniej ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. W oświadczeniu, o którym mowa, znalazło się następujące stwierdzenie: "Oświadczam, że w 2000 roku będę rozliczać się podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych oraz prowadzić będę podatkową księgę przychodów i rozchodów". Jak zaznaczono w odpowiedzi na skargę, (s. 4), "wybór ogólnych zasad opodatkowania nie jest równoznaczny ze zrzeczeniem się opodatkowania w formie ryczałtu". Problem w tym, iż obowiązujące - zarówno w roku podatkowym, którego dotyczyło oświadczenie, jak i obecnie - przepisy prawa nie dopuszczają podwójnego, uwzględniającego alternatywne reżimy prawne, opodatkowania z tego samego tytułu. Oświadczenie, iż ktoś wybiera opodatkowanie na zasadach ogólnych nie pozostawia najmniejszej wątpliwości co do woli i zamiaru podatnika. Nie wolno przy tym zapominać, iż zostało ono złożone w Urzędzie Skarbowym w P., którego pracownicy mieli możliwości usunięcia ewentualnych niejasności wyłaniających się na tle analizy jego treści. Nie zwrócili się oni jednak do podatnika - co nakazywałyby dyrektywy dające się wywieść z zasad ogólnych ujętych w art. 121 i 122 Ordynacji podatkowej - o sprecyzowanie czy też uzupełnienie wspomnianego oświadczenia. Należy również dodać, że przepisy art. 9 ust. 1 i 2 wzmiankowanej wcześniej ustawy nie określały składników treści owego oświadczenia, poprzestając na sformułowaniu wymogu jego pisemnej formy. Zakładając, że uregulowanie to nie było pomyślane jako pułapka zastawiona na działającego w dobrej wierze podatnika trzeba przyjąć, że każde oświadczenie tego ostatniego wskazujące jednoznacznie na zamiar (chęć) rezygnacji z p r a w a do opodatkowania w formie ryczałtowej jest prawnie skuteczne. W przeciwieństwie do sytuacji, którą miał na względzie Naczelny Sąd Administracyjny wydając wyrok z dnia 23 stycznia 2002 r., sygn. akt SA/Sz 1655/00 (LEX nr 55867), w tym przypadku podatnik wskazał, iż chce być opodatkowany na zasadach ogólnych. Tymczasem w wyroku tym (powołanym zresztą, tak w skardze, jak i w odpowiedzi na nią) wyraźnie podniesiono, że sama czynność zawiadomienia urzędu skarbowego o założeniu właściwych ksiąg (rachunkowej lub podatkowej), chociażby zawiadomienie to złożone zostało w terminie przewidzianym do złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się ryczałtu, nie spełnia wymogu tak rozumianego zrzeczenia. W tym stanie rzeczy, wobec naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, na mocy art. 135 i 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 tej ustawy. jz/