I SA/Łd 21/12
PostanowienieWSA w Łodzi2012-03-20
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykaże, że jego dochody i majątek nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania, w tym znaczących zaległości publicznoprawnych i postępowań zabezpieczających, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego?Ratio decidendi
Skarżący, który wykaże, że jego sytuacja majątkowa i możliwości płatnicze nie pozwalają mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, ma prawo do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Obejmuje to zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego, nawet jeśli posiada niewielki dochód, ale jest on w całości przeznaczony na bieżące wydatki, a dodatkowo istnieją znaczące zaległości publicznoprawne i postępowania zabezpieczające.Stan faktyczny
Skarżący M. G. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. W oświadczeniu wskazał na niski dochód, brak majątku, zaległości publicznoprawne oraz toczące się postępowania zabezpieczające na wysokie kwoty. Po uzupełnieniu wniosku, Referendarz sądowy uznał, że sytuacja majątkowa skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu M. G. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 marca 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. oraz styczeń, luty i marzec 2005 r. wynikającego z faktur p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – M. G. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego.
M. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. oraz styczeń, luty i marzec 2005 r. wynikającego z faktur. Do skargi skarżący załączył złożony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego.
W zawartym na tymże formularzu oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z małoletnią córką D.. Uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.368 zł brutto. Nie posiada żadnego majątku.
Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wskazał, że jego możliwości finansowe nie pozwalają mu na poniesienie kosztów sądowych. W stosunku do niego toczą się postępowania zabezpieczające wszczęte na wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. -P. na kwoty: 309.738 zł oraz 2.254.826 zł. Posiada także zaległości o charakterze publicznoprawnym wobec ZUS na kwotę 49.095,66 zł, wobec Urzędu Wojewódzkiego w Ł., Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w wysokości 1.634,83 zł i Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. na kwotę 1.500 zł. Ponadto skarżący oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia [...] roku wezwano wnioskodawcę do nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, wskazania, czy samotnie wychowuje małoletnią córkę D. i czy w związku z tym faktem korzysta ze świadczeń alimentacyjnych na rzecz córki, określenia kwoty wydatków przeznaczanych aktualnie na utrzymanie i opłaty eksploatacyjne oraz podania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której zamieszkuje - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia [...] r. wyjaśnił, że córkę D. wychowuje wspólnie z żoną A. Ł. –G.. Córka aktualnie przebywa u jego małżonki. Z żoną nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego i pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej. Nie korzysta ze świadczeń alimentacyjnych na rzecz córki. Natomiast dobrowolnie co miesiąc przekazuje małżonce na utrzymanie córki ok. 500 zł. Skarżący wskazał przy tym, że opłaty eksploatacyjne oraz koszty utrzymania, a także wydatki na córkę, wyczerpują w całości jego dochody, a często je nawet przekraczają. Koszty energii elektrycznej oraz wyżywienia stanowią największą część jego budżetu. Część opłat z uwagi na jego ciężką sytuację majątkową aktualnie reguluje matka. Korzysta wyłącznie z telefonu służbowego. Jednocześnie skarżący oświadczył, że dom, w którym zamieszkuje, należy do jego matki. Matka pozwala mu w nim mieszkać w zamian za pomoc i partycypowanie w opłatach (m.in. opłatach za energię w wysokości ok. 400 zł miesięcznie). Do wniosku skarżący załączył wyciągi z rachunków bankowych (historię rachunku), na których saldo zamyka się odpowiednio kwotą 0 zł i 7,28 zł (na dzień 27.02.2012 r.).
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z treścią art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z nadesłanych informacji dodatkowych wynika, że skarżący posiada córkę D., która przebywa u jego małżonki A.. Skarżący nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego, zamieszkuje w domu należącym do jego matki. Nie posiada żadnego majątku. Jednocześnie skarżący uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.368 zł brutto. Dochód ten przeznacza na opłaty za energię elektryczną, koszty utrzymania oraz wydatki dla córki. Posiada zaległości o charakterze publicznoprawnym wobec ZUS na kwotę 49.095,66 zł, wobec Urzędu Wojewódzkiego w Ł., Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w wysokości 1.634,83 zł i Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. na kwotę 1.500 zł. Ponadto w stosunku do skarżącego toczą się postępowania zabezpieczające dotyczące znacznych należności pieniężnych w wysokości 309.738 zł oraz 2.254.826 zł. Analiza nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego dowodzi przy tym, że skarżący nie posiada oszczędności ani innych środków, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w niniejszej sprawie.
W tej sytuacji, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Sytuacja majątkowa
i przedstawione możliwości płatnicze skarżącego powodują bowiem, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
P.Z-.C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło