I SA/Łd 210/09

Dnia 22 kwietnia 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. T. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001 od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu p o s t a n a w i a: 1. przyznać L. T. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 27 stycznia 2009 roku L. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. W dniu 11 marca 2009 roku do sądu wpłynął wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W złożonym, na wezwanie sądu na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach L. T. wskazał, iż wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego dochód z tytułu jego renty, emerytury pobieranej przez żonę oraz prowadzonej przez nią działalności gospodarczej zamyka się kwotą około 1.950 zł. miesięcznie. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 120 m2 obciążonego kredytem hipotecznym, w którym zamieszkuje, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Wskazał, iż miesięczne koszty utrzymanie domu to kwota rzędu 500 zł, około 350 zł miesięcznie stanowią wydatki na jego leki po operacji bypasów, pozostałe środki pochłania spłata kredytu hipotecznego i koszty bieżącego utrzymania. Zarządzeniem z dnia 25 marca 2009 roku pełnomocnik skarżącego został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów skarżącego oraz jego żony za dwa ostatnie lata kalendarzowe, bądź nadesłania odpisów zeznań podatkowych, nadesłanie ostatniego rachunku zysków i strat oraz deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe z działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę, wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące (w tym rachunku firmowego zony); udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych oraz wysokości rat kredytu hipotecznego. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał dokumenty potwierdzające, iż średnia miesięczna rata kredytu hipoteczne wynosi około 1.000 zł, z wydatków mieszkaniowych udokumentował jedynie koszty energii elektrycznej przeciętnie miesięcznie w wysokości około 75 zł . Z przedłożonych deklaracji VAT -7 wynika, iż średnie miesięczne obroty z działalności gospodarczej żony skarżącego oscylują wokół kwoty 4.000 zł, a jej przychody z tego tytułu w 2007 roku wynosiły 41.406 zł zaś w roku 2008 45.564 zł Referendarz zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zaś stosownie do art. 245 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy L. T. wskazał, iż wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego dochód miesięczny zamyka się w kwocie około 1.950 zł. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 120 m2 obciążonego kredytem hipotecznym, w którym zamieszkuje, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Żona skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje obroty rzędu 4.000 zł miesięcznie. Udokumentowane koszty utrzymanie domu to kwota rzędu 75 zł miesięcznie, około 1.000 zł wynosi miesięczna rata spłacanego kredytu hipotecznego, zaś 350 zł miesięcznie stanowią wydatki na leki po operacji bypasów. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi. Należy podkreślić, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Nie sposób dać wiary twierdzeniom skarżącego o braku jakichkolwiek środków pieniężnych z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe, w sytuacji, w której systematycznie reguluje on należności z innych tytułów i korzysta z pomocy fachowego pełnomocnika z wyboru, przyznanie pierwszeństwa innym zobowiązaniom prowadziłoby do ich nieuzasadnionego uprzywilejowania i przerzucenia całości kosztów toczonego przez skarżącego postępowania na Skarb Państwa czyli współobywateli. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K.