I SA/Łd 2112/06
WyrokWSA w Łodzi2007-06-06
Skład orzekający: Piotr Kiss, Krzysztof Szczygielski, Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który sprzedał samochód osobowy przed pierwszą rejestracją w kraju, może skorzystać z prawa do obniżenia podatku akcyzowego o kwotę akcyzy zapłaconą przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym, nawet jeśli nie dokonał tego odliczenia w terminie określonym w art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatnik nie traci uprawnienia do obniżenia kwoty akcyzy o kwotę zapłaconą przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym, jeśli nie nastąpiło przedawnienie tego prawa. Błędne jest stanowisko organów podatkowych, że podatnik utracił to prawo z powodu niedochowania terminów określonych w art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, gdyż przepisy te nie limitują w czasie możliwości skorzystania z tego uprawnienia.Stan faktyczny
Spółka A Spółka Akcyjna nabyła wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy i zapłaciła podatek akcyzowy. Następnie sprzedała samochód przed pierwszą rejestracją w kraju. Naczelnik Urzędu Celnego określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym, uznając, że Spółka powinna zapłacić podatek od sprzedaży, a odmówił prawa do odliczenia akcyzy zapłaconej przy nabyciu. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że Spółka zrezygnowała z prawa do odliczenia, nie dokonując go w terminie. Spółka wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz podwójne opodatkowanie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. wraz z poprzedzającą ją decyzją Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. i określił, że decyzje te nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz Spółki koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 czerwca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi- Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Kiss, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 18 maja 2007 roku przy udziale sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za listopad 2005 roku z tytułu sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją w kraju 1. uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] Nr[...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz A. Spółki Akcyjnej z siedzibą w O. kwotę 3 044 (trzy tysiące czterdzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł., działając na podstawie art. 207 § 1 i 2, art. 210, art. 13 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 47 § 3, art. 51 § 1, art. 53 § 1, § 3 i § 4, art. 55 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 6 ust. 1, art. 8 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 13 ust.1, art. 18 ust. 1 i 3, art. 19 ust.1, art. 75 ust. 1, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1, ust 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) oraz § 7 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.) określił A. Sp. z o.o. w O. zobowiązanie podatkowe w zakresie podatku akcyzowego za miesiąc listopad 2005 r. w wysokości 20 951 zł. Organ ustalił, iż w dniu 3 listopada 2005 r. Spółka złożyła deklarację uproszczoną z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki audi 4F A6, rok produkcji 2004, przed jego pierwszą rejestracją na terytorium kraju i dokonała zapłaty podatku akcyzowego w wysokości obliczonej w deklaracji. Na podstawie faktury VAT wystawionej w dniu[...] . organ ustalił, iż podatniczka dokonała sprzedaży przedmiotowego samochodu przed jego pierwszą rejestracją. W związku z powyższym, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 i art. 80 ustawy o podatku akcyzowym strona była zobowiązana do zapłaty z tego tytułu podatku akcyzowego.
W odwołaniu od wskazanej decyzji strona wskazała, iż postępowanie organu celnego doprowadziło w konsekwencji do podwójnego opodatkowania podatkiem akcyzowym tego samego pojazdu. Ponadto w ocenie Spółki obowiązek zapłaty podatku akcyzowego był niezgodny z art. 23 ust. 1 i2, art. 25 i art. 90 Traktatu Ustanawiającego Unię Europejską. Strona zaakcentowała również, że organ bezpodstawnie odmówił podatniczce prawa do odliczenia zapłaconej akcyzy.
W dniu [...] . Dyrektor Izby Celnej w Ł. wydał decyzję Nr [...] , którą utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie pierwszoinstancyjne. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, iż w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 79 ustawy o podatku akcyzowym uprawniający podatnika do obniżenia podatku akcyzowego o kwotę akcyzy zapłaconej przy nabyciu wyrobów akcyzowych niezharmonizowych. Jak wyjaśniał Dyrektor Izby Celnej, realizując obowiązek samoobliczenia podatku podatnik sam decyduje, czy o tym, czy chce skorzystać z prawa do obniżenia podatku. Tylko podatnik, składając deklarację, zanim zostanie wszczęte postępowanie podatkowe dotyczące sprzedaży opodatkowanej, może wskazać pomniejszenie akcyzy o podatek zapłacony z tytułu nabycia wewnątrzwspolnotowego. Ponieważ strona nie dokonała odliczenia akcyzy organ ocenił, iż zrezygnowała z powyższego uprawnienia.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Spółka zarzuciła naruszenie art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej oraz art. 23, art. 25 i art. 90 TWE, a także art. 79 ustawy o podatku akcyzowym, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu przytoczono argumenty zbieżne z prezentowanymi w toku postępowania podatkowego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia [...] organ wyjaśnił dodatkowo, że w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 4 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym, stanowiący o zakazie podwójnego opodatkowania, gdyż wystąpiła różnica pomiędzy podstawą opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu, a podstawą opodatkowania z tytułu sprzedaży samochodu przed pierwszą rejestracją na terenie kraju. Dyrektor Izby Celnej, powołując treść art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy wskazał, iż podatniczka sprzedała przedmiotowy samochód 22 listopada 2005 r. i nie dokonała odliczenia podatku w terminie do 25 grudnia 2005 r., a więc do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. Deklarację AKC-3 strona złożyła dopiero 19 maja 2006 r. W ocenie organu, w takim stanie faktycznym, strona utraciła prawo wynikające z art. 79 ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Oznacza to, iż zakres rozpoznawania spraw przez sądy administracyjne ograniczony został jedynie do badania legalności zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu.
Podstawą prawną uchylenia aktu administracyjnego jest powołany art. 145 § 1 p.p.s.a., który w pkt 1 nakazuje sądowi wydanie orzeczenia tej treści w przypadku stwierdzenia, że organ administracji dopuścił się jednego z następujących uchybień:
a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zważywszy na powyższe uregulowanie stwierdzić trzeba, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, bowiem dokonana przez organy podatkowe wykładnia przepisów prawa materialnego jest wadliwa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Podstawową cechą odróżniająca podatek akcyzowy od innych podatków pośrednich, w tym przede wszystkim od podatku VAT, jest jednofazowy charakter opodatkowania.
Zasada jednofazowego opodatkowania podatkiem akcyzowym wyrażona została w art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.).
Odstępstwo od wskazanej zasady występuje przy opodatkowaniu akcyzą samochodów osobowych.
Zgodnie z art. 80 ustawy, opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega każda sprzedaż samochodu osobowego dokonana przed jego pierwszą rejestracją na terytorium kraju. Każdy podatnik dokonujący transakcji, której przedmiotem jest samochód osobowych niezarejestowany jest uznawany za podatnika akcyzy. Jednak w celu uniknięcia podwójnego opodatkowania ustawa przewiduje prawo do obniżenia akcyzy o kwotę akcyzy zapłaconą przy nabyciu samochodu. W ocenie Sądu – jeżeli ustawa przewiduje odstępstwo od zasady jednofazowości, to dalsze odstępstwa od tej zasady powinny zostać wyraźnie uregulowane – w tym ewentualne ograniczenia czasowe, dotyczące prawa do obniżenia kwoty akcyzy. Tymczasem art. 79 ustawy, ani inne przepisy ustawowe, nie limitują w czasie możliwości skorzystania z przedmiotowego uprawnienia.
Wobec powyższego błędne jest stanowisko organów podatkowych, iż skarżący pozbawiony został przysługującemu mu prawa, gdyż nie postąpił w sposób określony w art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy.
W ocenie Sądu podatnik traci uprawnienie do obniżenia kwoty akcyzy dopiero w momencie jego przedawnienia.
W tym stanie rzeczy, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł.
W oparciu o art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, iż zaskarżone rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. nie podlega wykonaniu do daty uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1a i § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło