I SA/Łd 217/11

Dnia 6 kwietnia 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj 2008 r. do przeniesienia na następny miesiąc oraz kwoty podatku do zapłaty za powyższy okres rozliczeniowy p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącej – A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi; 2/ oddalić wniosek w pozostałym zakresie. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj 2008 r. do przeniesienia na następny miesiąc oraz kwoty podatku do zapłaty za powyższy okres rozliczeniowy. W skardze Spółka zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania. W złożonym następnie na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka podała, że przedmiotem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej są usługi finansowe (windykacja). Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych stanowi kwotę "0" zł. Ponadto w ostatnim roku obrotowym poniosła stratę w wysokości 7.661,98 zł. Oświadczyła również, iż stan salda posiadanego przez nią rachunku wynosi 0 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca dodatkowo wskazała, że nie jest w stanie ponieść opłat sądowych. W chwili obecnej nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, a co za tym idzie, nie osiąga żadnych przychodów. Wszelkie środki finansowe posiadane przez Spółkę znajdowały się na rachunku bankowym. Rachunek ten został zajęty przez organ podatkowy w ramach egzekucji decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł., wydanych w postępowaniu podatkowym, którego dotyczy skarga. Decyzjom tym nadano rygor natychmiastowej wykonalności i niezwłocznie skierowano do egzekucji. Spółka nie była w stanie poczynić żadnych oszczędności na poczet postępowania, albowiem wszystkie środki wpływające na rachunek bankowy podlegały zajęciu. Podkreśliła przy tym, że w związku z zajęciami praktycznie nie może prowadzić działalności gospodarczej. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 15 marca 2011 roku wezwano pełnomocnika skarżącej do nadesłania wyciągów z posiadanego przez skarżącą rachunku bankowego z okresu ostatnich 3 miesięcy wraz z dokumentami potwierdzającymi zajęcie tego rachunku, złożenia odpisu aktualnego (wskazanego we wniosku) bilansu oraz rachunku zysków i strat, a także wskazania źródła i kwoty środków przeznaczanych na finansowanie bieżącej działalność Spółki - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W wykonaniu powyższego wezwania w drodze pisma z dnia 28 marca 2011 r. skarżąca wyjaśniła, że nie prowadzi jakiejkolwiek działalności, nie dokonuje wpłat, nie płaci swoich rachunków. Wszystkie wydatki dokonane we wskazanym okresie uiszczone zostały z osobistych (prywatnych) środków osoby pełniącej funkcję prezesa zarządu. Do pisma załączono wyciągi z rachunku bankowego, aktualny bilans oraz rachunek zysków i strat za lata 2009 i 2010. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącej jest częściowo zasadny. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające do udzielenie prawa pomocy. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest wyjątkiem od przewidzianej w art. 199 p.p.s.a. zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, zgodnie z którą strony postępowania ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Ponadto jako forma dofinansowania z budżetu państwa powinna się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, dodatkowych dokumentów i informacji udzielonych przez skarżącą wynika, że Spółka nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych stanowi kwotę "0" zł. Ponadto w 2009 roku z tytułu działalności gospodarczej poniosła stratę w wysokości -7.661,98 zł. Skarżąca nie posiada żadnego majątku nieruchomego, środków trwałych, a jej konto bankowe jest zajęte na kwotę 581.468,61 zł i aktualnie występuje brak aktywności na rachunku bankowym. Niemniej jednak z nadesłanego rachunku zysków i strat na dzień 31 grudnia 2010 wynika, że Spółka osiągnęła zysk z tytułu działalności gospodarczej w wysokości 18.428,94 zł. Jej aktywa obrotowe w świetle bilansu na dzień 31 grudnia 2010 r. stanowiły zaś kwotę rzędu 8.159.626 zł, pasywa zamykały się także kwotą 8.159.626 zł. Przy czym zysk netto za rok obrotowy na dzień 31.12.2010 r. wyniósł 18.048,94 zł. Uwzględniając powyższe oraz fakt, iż przed tutejszym Sądem zawisły aktualnie 3 sprawy ze skarg Spółki, w których łączna wysokość wpisów wynosi 6.351 zł należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie i dlatego w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi. Jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na tym etapie postępowania uznać należy za przedwczesny. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja finansowa skarżącej ulega zmianom, rok 2009 zakończyła stratą, ale już rok ubiegły zyskiem, dlatego obecnie niedochodowa działalność gospodarcza, choćby już z uwagi na sam jej przedmiot, nie przekreśla prawdopodobieństwa przynoszenia przez nią dochodu w przyszłości i nie pozwala na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez skarżącą. Z powyższych względów za przedwczesne uznano orzekanie o kosztach sądowych występujących potencjalnie w przyszłości. Odmowa przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania nie zamyka stronie drogi do wystąpienia z wnioskiem o jego przyznanie w przyszłości w sytuacji braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)