I SA/Łd 217/15
PostanowienieWSA w Łodzi2015-09-09
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca może uzyskać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym mimo częściowego dochodu z działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych został uznany za zbędny.Stan faktyczny
Skarżąca A. W. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dotyczącą zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok. W toku postępowania wnioskowała o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe utrzymywane głównie z niskiej emerytury oraz niedochodowej działalności gospodarczej. Wcześniejsze wnioski o prawo pomocy były rozpatrywane częściowo pozytywnie, a skarga została oddalona przez WSA.Rozstrzygnięcie
Przyznać skarżącej A. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej; umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 września 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 9 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej A. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej; 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.
W dniu 5 lutego 2015 roku A. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określająca skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata Ł. K..
Postanowieniem z 3 marca 2015 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał A. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi i oddalił wniosek w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu argumentował, że skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem dochodu jest jej bardzo niska emerytura, z której na skutek zajęcia komorniczego skarżącej wypłacana jest kwota 822 zł netto miesięcznie. 300 zł z tej kwoty pochłaniają stałe wydatki na mieszkanie. Prowadzona przez stronę działalność gospodarcza nie przynosi dochodów. Powyższe w zestawieniu z wysokością wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie 4.687 zł wskazuje, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w sprawie niniejszej. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznano za przedwczesny. Wnioskodawczyni oświadczyła, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza w chwili obecnej jest niedochodowa, jednak z akt sprawy wynika, że w roku 2013 przyniosła on zysk, a więc ma szanse w przyszłości stać się źródłem jej dodatkowych dochodów umożliwiających partycypację w ewentualnych dalszych kosztach sądowych. Odnośnie wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu wskazano, strona zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w osobie Ł. K. będącego w niniejszej sprawie pełnomocnikiem skarżącej z wyboru, co wyklucza możliwość jego ustanowienia w ramach instytucji prawa pomocy( art. 246 § 3 p.p.s.a.).
Wyrokiem z 2 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok
W dniu 30 lipca 2015 roku strona wystąpiła ze skargą kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. W skardze tej został ponowiony wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz załączonych dokumentów wynika, że skarżąca w dalszym ciągu samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego głównym źródłem utrzymania jest jej emerytura w wysokości 822 zł netto miesięcznie. Prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza w roku ubiegłym przyniosła dochód na poziomie 118 zł. Miesięczne koszty związane z mieszkaniem strony zamykają się kwotą 300 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek nie jest zasadny.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z 2012 r.,poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Niniejszym wnioskiem skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego i dla siebie i rodziny.
Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przyznając stronie prawo pomocy jedynie poprzez zwolnienie od wpisu od skargi i oddalając jej wniosek w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych jako przedwczesny referendarz sądowy wskazał, że z akt sprawy wynika, że aktualnie niedochodowa działalność gospodarcza prowadzona przez wnioskodawczynię może stać się jej źródłem dochodów w przyszłości i pozwolić stronie na partycypację w kosztach zainicjowanego procesu. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 p.p.s.a., dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a. W obecnie rozpoznawanym wniosku strona wskazała, że jest sytuacja materialna nie uległa jednak poprawie dochód z działalności gospodarczej na poziomie 118 złotych w skali roku nie pozwala jej w dalszym ciągu na pokrycie niezbędnego na tym etapie postępowania wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 2.344 zł, a dochody z emerytury nie pozwoliły na czynienie oszczędności na ten cel.
Uwzględniając powyższe oraz treść art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie niniejszej. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za zbędny. Skarżąca w sprawie niniejszej na mocy postanowienia referendarza sądowego z 3 marca 2015 roku korzysta już z prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Odnośnie opłaty kancelaryjnej, do której uiszczenia została zobowiązania wezwaniem doręczonym pełnomocnikowi strony w dniu 19 czerwca 2015 roku rozpoznawany obecnie wniosek uznać należy za złożony po terminie do jej uiszczenia. Zgodnie zaś z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249 a w związku z art. 165 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Ake.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło