I SA/Łd 217/18
PostanowienieWSA w Łodzi2018-08-24
Skład orzekający: Tomasz Naraziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie, które wykazało stratę w ostatnim roku obrotowym, ale posiada środki pieniężne w kasie oraz zdolność do zaciągnięcia pożyczki, może zostać zwolnione od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Stowarzyszenie nie zostało zwolnione od kosztów sądowych, ponieważ pomimo poniesienia straty, posiadało środki pieniężne w kasie wystarczające na pokrycie wpisu od skargi kasacyjnej. Dodatkowo, zdolność do zaciągnięcia pożyczki w znacznej wysokości wskazywała, że sytuacja finansowa nie była na tyle trudna, aby uzasadniać pomoc Skarbu Państwa.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A. wniosło o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi. Stowarzyszenie argumentowało trudną sytuacją finansową, wskazując na brak środków na rachunku bankowym, ale posiadanie nieruchomości o znacznej wartości oraz planowane zaciągnięcie pożyczki. Wnioskodawca przedstawił dane dotyczące funduszu statutowego, środków trwałych, straty za ostatni rok obrotowy, środków w kasie oraz zobowiązań.Rozstrzygnięcie
Odmówiono stronie skarżącej przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 sierpnia 2018 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. w W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP: [...] w przedmiocie: uchylenia decyzji organu pierwszej instancji określającej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za okresy styczeń – luty i sierpień – listopad 2010 r. i umorzenia postępowania w tym zakresie, uchylenia i określenia kwoty zobowiązania podatkowego za marzec 2010 r. i nadwyżki podatku naliczonego nad należnym p o s t a n a w i a: odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 23 lipca 2018 r. A. wniosło skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi z 25 kwietnia 2018 r. oddalającego skargę stowarzyszenia na decyzję dotyczącą podatku od towarów i usług. Do skargi kasacyjnej załączono wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na formularzu PPPr, w którym strona wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Łodzi wpis od skargi kasacyjnej określono w wysokości 806 zł.
W uzasadnieniu wniosku stowarzyszenie podało, że jest w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Na rachunku bankowym stowarzyszenia nie ma żadnych środków pieniężnych, na dowód czego załączono wyciąg z rachunku bankowego. Stowarzyszenie posiada nieruchomość o wartości 3.450.761 zł, która stanowi zabezpieczenie zobowiązań długoterminowych w wysokości ponad 4.000.000 zł. Zgodnie z oświadczeniem stowarzyszenie nie posiada żadnych innych środków trwałych, które mogłyby być sprzedane.
Wszystkie uzyskane dochody stowarzyszenie przeznacza na realizację działań w zakresie edukacji bez możliwości przeznaczenia ich na zapłatę wpisu sądowego. Stowarzyszenie planuje realizację edukacyjno-językowych, na które musi zaciągnąć kolejną pożyczkę u osób prywatnych.
Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że fundusz statutowy wynosi 31.298,68 zł, wartość środków trwałych wynosi 3.450.761,18 zł. Za ostatni rok obrotowy stowarzyszenie osiągnęło stratę w wysokości 229.076,20 zł. Na rachunkach bankowych stowarzyszenie nie posiada środków pieniężnych.
Stan środków pieniężnych w kasie stowarzyszenia na dzień 15 lipca 2018 r. wynosi 3.215 zł. Zobowiązania stowarzyszenia z tytułu zaciągniętych pożyczek i kredytów zabezpieczonych hipotecznie wynoszą: 3.673.646 zł na rzecz A., 500.000 zł - pożyczka od osoby prywatnej, 115.000 zł - roszczenie przedsiębiorcy dochodzone na drodze sądowej.
Ponadto na stowarzyszeniu ciążą zobowiązania niezabezpieczone hipotecznie: kredyt w wysokości 72.000 zł, należności za energię elektryczną w wysokości 8.727 zł, koszty stałe działalności – 11.000 zł.
Stowarzyszenie wskazało również że planuje zaciągnąć pożyczę na działalność bieżącą i realizację działań statutowych w wysokości 120.000 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), powoływanej dalej w skrócie jako P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W niniejszej sprawie stowarzyszenie wystąpiło o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W ocenie referendarza wniosek stowarzyszenia nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ porównanie wymaganych aktualnie kosztów sądowych (wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 806 zł) z kwotą środków finansowych w kasie stowarzyszenia, (3.215 zł) prowadzi do wniosku, iż stowarzyszenie ma dostateczne środki na poniesienie wpisu od skargi kasacyjnej.
Na brak podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazuje również oświadczenie strony o planowanym zaciągnięciu pożyczki w wysokości 120.000 zł. W ocenie referendarza, skoro stowarzyszenie posiada zdolność do zaciągnięcia pożyczki w tej wysokości, to wbrew oświadczeniu, sytuacja finansowa stowarzyszenia nie jest tak trudna by konieczna była pomoc Skarbu Państwa polegająca na zwolnieniu z kosztów sądowych.
Przeciwko uwzględnieniu wniosku przemawiają również wielkości przychodów i kosztów ich uzyskania zadeklarowane w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu w roku 2017, załączonym do wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Z zeznania tego wynika, że stowarzyszenie osiągnęło stratę (229.076,20 zł), tym niemniej z zeznania wynika, że przychody strony wyniosły 4.305.182,42 zł, zaś koszty ich uzyskania 4.534258,62 zł.
Wyjaśnić należy, że fakt poniesienia straty nie przemawia automatycznie za zasadnością wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie ma wielkość przychów i kosztów, ponieważ te dane wskazują jakimi środkami pieniężnymi dysponuje dany podmiot prowadząc swoją działalność w ciągu roku. Prawo pomocy może być przyznane wyłącznie wówczas gdy wnioskująca strona nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, nie zaś w sytuacji, gdy środki takie wprawdzie posiada, jednakże przeznacza je na pokrycie innych wydatków czy zobowiązań.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło