I SA/Łd 22/12
PostanowienieWSA w Łodzi2012-03-16
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy powinien zostać odrzucony jako niedopuszczalny, jeśli strona dołączyła podpisany formularz PPF wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, a uchybienie terminu nie spowodowało ujemnych skutków procesowych?Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy został odrzucony jako niedopuszczalny, ponieważ uchybienie terminu do złożenia podpisanego formularza PPF nie spowodowało dla strony ujemnych skutków procesowych, a sama strona mogła złożyć nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy. Jednocześnie, wniosek o przyznanie prawa pomocy został uwzględniony, ponieważ skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i wniosek o przyznanie prawa pomocy na niepodpisanym formularzu PPF. Referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia wniosku, wyznaczając 7-dniowy termin. Termin upłynął bez uzupełnienia. Następnie skarżąca wystąpiła o przywrócenie terminu, dołączając podpisany formularz PPF i dokumenty dotyczące jej sytuacji materialnej. Z oświadczenia wynikało, że jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest emerytura w wysokości ok. 950 zł netto, a koszty utrzymania mieszkania wynoszą ok. 290 zł miesięcznie.Rozstrzygnięcie
1. Odrzucono wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku. 2. Przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 marca 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków A. M. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku w sprawie ze skargi A. M. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do grudnia 2006 roku p o s t a n a w i a: 1. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku; 2. przyznać skarżącej A. M. J. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu [...] roku A. M. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą podatniczce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do grudnia 2006 roku. Do skargi załączyła kserokopię formularza PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wobec tego, że złączony formularz PPF nie został podpisany przez wnioskodawczynię, a widnieje na nim jedynie kserokopia jej podpisu, która nie została poświadczona za zgodność z oryginałem, zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia [...] roku doręczonym pełnomocnikowi skarżącej w dniu 21 lutego 2012 roku został on wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez podpisanie przez skarżącą formularza PPF lub nadesłanie nowego podpisanego przez skarżącą oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął w dniu 28 lutego 2012 roku. W dniu 14 marca 2012 roku skarżąca wystąpiła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków wniosku o prawo pomocy, nadesłała podpisany formularz PPF i dokumenty obrazujące jej sytuację materialną.
Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dołączonych dokumentów wynika, że A. M. J. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest jej emerytura w wysokości 1.623 zł brutto ok. 950 zł netto. Skarżąca nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Ponoszone przez skarżąca miesięczne koszty eksploatacyjne za mieszkanie wynoszą około 290 zł (czynsz i energia elektryczna). W związku z bardzo niskimi dochodami skarżąca nie posiada środków na uiszczenie kosztów sądowych.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 252 § 2 powołanej ustawy wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Skarżąca otrzymała wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w dniu 21 lutego 2012 r. W dniu 14 marca 2012 roku do sądu wpłynął podpisany przez skarżącą formularz PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia.
Zgodnie z przepisem art. 86 § p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu uzależnione jest od spełnienia łącznie przesłanek wymienionych w art. 87 p.p.s.a.. Zgodnie z tym przepisem pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Jednocześnie zgodnie z art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
Oceniając przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia formularza PPF stwierdzić należy, iż jest on niedopuszczalny bowiem uchybienie terminowi, o którego przywrócenie wnosi strona, nie powoduje w istocie dla skarżącej ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zakreślają terminów, które zawężałyby czas, w jakim strona może wystąpić z wnioskiem przyznanie prawa pomocy, ani nie zakazuje występowania z takim wnioskiem wielokrotnie, w toku postępowania. Stąd strona postępowania ma możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy podczas całego postępowania sądowoadministracyjnego. W przedmiotowej sprawie skutki uchybienia siedmiodniowemu terminowi do złożenia podpisanego wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu (252 §2 p.p.s.a) zostały przez skarżącą usunięte bowiem do wniosku o przywrócenie terminu załączyła podpisany formularz PPF oraz dokumenty obrazujące jej sytuacje materialną.
Z tych względów, na podstawie art. 88 p.p.s.a, wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, należało odrzucić jako niedopuszczalny.
Niedostarczenie przez stronę podpisanego formularza, w chwili gdy wzywał o niego sąd, nie spowoduje dla strony ujemnych skutków, bowiem strona dołączyła go ponownie składając wniosek. W przedmiotowej sprawie względy ekonomiki procesowej przemawiały za rozpoznaniem przesłanego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, złożonego na urzędowym formularzu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako nowego wniosku.
Przechodząc do jego oceny wskazać należy, iż w myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest jej emerytura w wysokości ok. 950 zł netto. Skarżąca nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Miesięczne koszty eksploatacyjne związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą około 290 zł (czynsz i energia elektryczna). Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu sądowego od skarg w przedmiotowej sprawie 2.529 zł oraz treść art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło