I SA/Łd 221/13
PostanowienieWSA w Łodzi2013-05-11
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Referendarz sądowy uznał, że skarżący wykazał dostatecznie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę niskie dochody rodziny (świadczenie rehabilitacyjne żony), znaczne wydatki, brak majątku oraz zadłużenie, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) zasługuje na uwzględnienie.Stan faktyczny
Skarżący P.O. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w całości, a następnie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody rodziny (świadczenie rehabilitacyjne żony) i znaczne wydatki. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawił dodatkowe dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej i zadłużenia.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu P.O. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 maja 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. O. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik i listopad 2010 r., nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za grudzień 2010 r. oraz uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za styczeń 2011 r. oraz określenia wysokości zwrotu podatku za luty 2011 r. p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – P. O. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
P.O. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik i listopad 2010 r., nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za grudzień 2010 r. oraz uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za styczeń 2011 r. oraz określenia wysokości zwrotu podatku za luty 2011 r.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 594 zł skarżący pismem z dnia 11 marca 2013 r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
W złożonym następnie, na wezwanie Sądu, na urzędowym formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M., 8-letnim synem K., 16-letnim synem żony D. i 18-letnią córką żony R.. Wskazał przy tym, że rodzina nie posiada żadnego majątku. Jedyne przy tym źródło utrzymania rodziny stanowi świadczenie rehabilitacyjne jego żony w wysokości ok. 2.500 zł netto. Wydatki rodziny zamykają się zaś kwotą ok. 1.990 zł, pozostałą część dochodu rodzina przeznacza na zakup żywności. Ponadto w uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wyjaśnił, że prowadził działalność gospodarczo-usługową, w ramach której zakupił samochód na kredyt w banku. W związku z kryzysem gospodarczym przestał spłacać raty kredytu, przez co bank przejął na własność zakupiony samochód. Podkreślił przy tym, że nadal pozostaje dłużnikiem wobec banku, jedynie zadłużenie dotyczy mniejszej kwoty. Dodał, że jego działalność podlega zawieszeniu, pozostaje bez pracy i nie posiada żadnych dochodów.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 4 kwietnia 2013 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do: nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych - za ostatnie 3 miesiące, wyjaśnienia kwestii partycypowania w kosztach utrzymania dzieci żony skarżącego: córki R. i syna D. - ich ojca, a w szczególności wyjaśnienia kwestii ponoszenia przez niego alimentów na rzecz dzieci, przedstawienia dokumentów (kserokopii) dotyczących aktualnej kwoty zadłużenia wobec banku w związku z zakupem wskazanego we wniosku samochodu, nadesłania zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego status skarżącego jako osoby bezrobotnej (z prawem lub bez prawa do zasiłku z tego tytułu) - w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
Pismem z dnia 12 kwietnia 2013 r. skarżący wniósł o przedłużenie terminu do nadesłania wyciągów z rachunku bankowego i przedstawienia dokumentów dotyczących kwoty aktualnego zadłużenia w banku związanego z zakupem samochodu. Wyjaśnił przy tym, że dzieci żony: córka R. i syn D. są na wspólnym utrzymaniu jego oraz żony. Alimenty otrzymywane od ich ojca przeznaczane były na zakup rzeczy potrzebnych do szkoły i opłaty związane z nauką. Dodał, że nie może przedstawić zaświadczenia z urzędu pracy o statusie bezrobotnego, gdyż zawieszona przez niego działalność gospodarcza uniemożliwia mu rejestrację w urzędzie pracy w charakterze osoby bezrobotnej.
Zarządzeniem z dnia 16 kwietnia 2013 r. Referendarz sądowy, uwzględniając wniosek skarżącego, przedłużył termin nadesłania wyciągów z rachunku bankowego i przedstawienia dokumentów dotyczących kwoty aktualnego zadłużenia w banku do dnia 22 kwietnia 2013 r.
W dniu 24 kwietnia 2013 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącego wraz z wydrukiem z rachunku bankowego i załącznikiem do umowy kredytowej dotyczącej zakupu wskazanego we wniosku samochodu.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M., 8-letnim synem K., 16-letnim synem żony D. i 18-letnią córką żony R. Jedyny dochód rodziny stanowi świadczenie rehabilitacyjne jego żony w wysokości ok. 2.500 zł netto. Obciążenie tak kształtującego się budżetu rodziny stanowią wydatki na utrzymanie i podstawowe opłaty eksploatacyjne w kwocie ok. 1.990 zł, pozostałą część dochodu rodzina przeznacza na zakup żywności. Z kolei wydatki związane z nauką dzieci żony skarżącego pokrywane są z alimentów ponoszonych na ich rzecz przez ojca. Podkreślić przy tym należy, ze rodzina nie posiada żadnego majątku, a przedstawione dokumenty (wydruk z rachunku bankowego i załącznik do umowy kredytowej dotyczącej zakupu wskazanego we wniosku samochodu przejętego przez bank) potwierdzają brak wolnych środków finansowych oraz znacznej wysokości kwotę zadłużenia z tytułu zawartej umowy kredytowej.
W tej sytuacji, biorąc zwłaszcza pod uwagę możliwości płatnicze skarżącego wynikłe z przedstawionej sytuacji majątkowej rodziny oraz kwotę wpisu od skargi w niniejszej sprawie (594 zł), Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał bowiem dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło