I SA/Łd 221/13

Dnia 30 października 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. O. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi P. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik i listopad 2010 r. oraz uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za styczeń 2011 r. oraz określenia wysokości zwrotu podatku za luty 2011 r. p o s t a n a w i a: 1/ odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu; 2/ przyznać skarżącemu – P. O. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego; 3/ umorzyć postępowanie z ponownego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 30 sierpnia 2013 roku P. O. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wskazując, iż wnosi o ustanowienie radcy prawnego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 sierpnia 2013 roku (sygn. akt I SA/Łd 221/13), oddalającego jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2010 roku oraz uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za styczeń 2011 roku i określenia wysokości zwrotu podatku za luty 2011 roku, oraz, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym. Z uwagi na fakt, że wniosek ten nie został złożony na urzędowym formularzu (PPF), a skarżący mimo wezwania nie nadesłał owego wniosku z zachowaniem formy tego formularza, zarządzeniem z dnia 21 października 2013 roku wniosek ten pozostawiono bez rozpoznania. W uzasadnieniu zarządzenia Referendarz sądowy podkreślił jednak, że skarżący korzysta nadal z prawa pomocy przyznanego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w tym ewentualnych kosztów postępowania kasacyjnego, na podstawie postanowienia Referendarza sądowego z dnia 11 maja 2013 roku (sygn. akt I SA/Łd 221/13). Pismem z dnia 22 października 2013 roku P. O., załączając złożony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, wyjaśnił przyczyny swego opóźnienia związane ze stanem zdrowia jego żony i koniecznością zajmowania się domem oraz dziećmi. W związku z tym wniósł o ewentualne przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o urzędowy formularz PPF. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wypełnienia i zwrócenia do Sądu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, czyli przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPF). Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl zaś art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Skarżący otrzymał wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu (PPF) w dniu 23 września 2013 roku. Termin do nadesłania wypełnionego formularza urzędowego (PPF) upłynął w dniu 30 września 2013 roku. Z uwagi na ten fakt zarządzeniem z dnia 21 października 2013 roku Referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W dniu 25 października 2013 roku do tut. Sądu wpłynął wypełniony przez skarżącego formularz urzędowy wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wypełnienia i zwrócenia do Sądu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do § 2 powołanego artykułu, przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Podkreślić przy tym należy, że przywrócenie terminu uzależnione jest od spełnienia łącznie przesłanek wymienionych w art. 87 p.p.s.a.. Zgodnie z tym przepisem pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Jednocześnie zgodnie z art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Oceniając przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF w aspekcie etapu postępowania, na którym został on złożony, stwierdzić należy, iż jest on niedopuszczalny. Uchybienie terminu, o którego przywrócenie wnosi strona, nie powoduje w istocie dla skarżącego ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Wszakże skarżący korzysta z prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie postanowienia Referendarza sądowego z dnia 11 maja 2013 roku. Podkreślić przy tym należy, że przepisy p.p.s.a. nie zakreślają terminów, które zawężałyby czas, w jakim strona może wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy ani nie zakazują występowania z takim wnioskiem wielokrotnie w toku postępowania. Stąd strona ma możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy podczas całego postępowania sądowoadministracyjnego. W przedmiotowej sprawie ujemne skutki uchybienia siedmiodniowemu terminowi do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu zostały przez skarżącego usunięte, bowiem do wniosku o przywrócenie terminu załączył on formularz PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z tych względów, na podstawie art. 88 p.p.s.a, wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, należało odrzucić jako niedopuszczalny. Jak już wskazano powyżej, niezłożenie przez stronę wypełnionego formularza w terminie wyznaczonym przez Sąd, nie spowodowało dla strony ujemnych skutków, bowiem strona dołączyła go ponownie składając wniosek. Stąd też względy ekonomiki procesowej przemawiają za rozpoznaniem przesłanego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, złożonego na urzędowym formularzu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego jako nowego wniosku. Przechodząc zatem do merytorycznej oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazać należy, że stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego aktualnie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M., 9-letnim synem K., 16-letnim synem żony D. i 18-letnią córką żony R. Jedyny dochód rodziny stanowi świadczenie rehabilitacyjne jego żony w wysokości ok. 2.500 zł netto. Obciążenie tak kształtującego się budżetu rodziny stanowią wydatki na utrzymanie i podstawowe opłaty eksploatacyjne w kwocie ok. 1.990 zł, pozostałą część dochodu rodzina przeznacza na zakup żywności. Z kolei wydatki związane z nauką dzieci żony skarżącego pokrywane są z alimentów ponoszonych na ich rzecz przez ojca. Podkreślić przy tym należy, że rodzina nie posiada żadnego majątku, a załączone do akt sprawy dokumenty potwierdzają brak wolnych środków finansowych oraz znacznej wysokości kwotę zadłużenia z tytułu zawartej umowy kredytowej. Ponadto skarżący nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym oraz rzecznikiem patentowym. W tej sytuacji, mając na względzie w pierwszym rzędzie fakt, iż postanowieniem z dnia 11 maja 2013 roku przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, Referendarz rozpoznający niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy uznał za zasadne dokonać oceny sytuacji materialnej skarżącego z punktu widzenia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Uwzględniając powyższe okoliczności i zarazem dokonując oceny sytuacji majątkowej skarżącego w powyższym zakresie, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego w zakresie ustanowienia radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Przedstawiona we wniosku sytuacja majątkowa dowodzi bowiem, iż skarżący nie jest w stanie ponieść zarówno jakichkolwiek, jak i pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W pozostałym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Z akt niniejszej sprawy wynika bowiem, że skarżący korzysta z prawa pomocy przyznanego już w tym zakresie, obejmującym także koszty związane z ewentualnym wniesieniem skargi kasacyjnej, w drodze postanowienia Referendarza sądowego z dnia 11 maja 2013 roku. Oznacza to zatem, że postępowanie z ponownego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 88 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak sentencji postanowienia. AK.