I SA/Łd 223/12
PostanowienieWSA w Łodzi2012-03-23
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która nie posiada majątku ani dochodów, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Spółka w likwidacji, która wykaże brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Brak majątku, dochodów oraz niepobieranie wynagrodzenia przez likwidatora z uwagi na brak płynności finansowej spółki uzasadniają przyznanie takiej pomocy.Stan faktyczny
Spółka A S.A. w likwidacji złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Spółka podała, że nie posiada majątku ani środków finansowych, a jej likwidator nie pobiera wynagrodzenia z uwagi na brak płynności finansowej. Likwidator podkreślił, że jego funkcja jest nieodpłatna, a pełnienie jej warunkuje brak dodatkowych kosztów związanych z postępowaniem.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej – A Spółce Akcyjnej w likwidacji z siedzibą w Ł. – prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 marca 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki Akcyjnej w likwidacji z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Spółki Akcyjnej w likwidacji z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – A Spółce Akcyjnej w likwidacji z siedzibą w Ł. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
A Spółka Akcyjna w likwidacji z siedzibą w Ł. złożyła na urzędowym formularzu (PPPr) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 rok.
W złożonym oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że przedmiotem działalności Spółki był przede wszystkim webowy system baz danych rzeczy przewłaszczonych. Ponadto Spółka pośredniczyła w sprzedaży maszyn dla przemysłu spożywczego. Kapitał zakładowy Spółki wynosił 1.240.000 zł. Obecnie Spółka nie posiada majątku ruchomego, nieruchomości ani środków finansowych. Likwidator nie posiada przy tym danych dotyczących wysokości zysku (straty) Spółki za ostatni rok obrotowy. W uzasadnieniu wniosku Likwidator Spółki dodatkowo wskazał, że skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej, pozostaje w likwidacji. Nie posiada majątku ani środków pozwalających za poniesienie kosztów w sprawie.
Ponadto pismem z dnia 13 marca 2012 r., które Referendarz sądowy potraktował jako uzupełnienie powyższego wniosku o przyznanie prawa pomocy, Likwidator poinformował, że Spółka znajduje się w likwidacji od kilku lat i nie prowadzi bieżącej działalności gospodarczej. Skupia się jedynie na czynnościach związanych z procesem likwidacyjnym. Nie uzyskuje dochodów i nie posiada żadnego majątku. Wyjaśnił przy tym, że z uwagi na brak płynności finansowej Spółki nie pobiera wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji likwidatora. Podkreślił również, że postanowieniem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy dla Ł. –Ś. w Ł. [...] Wydział Gospodarczy ustanowił kuratora sądowego dla skarżącej w jego osobie, gdyż nikt z akcjonariuszy nie wyraził gotowości pełnienia funkcji likwidatora. Kurator sądowy zwołał Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy, na którym w dniu [...] r. wyraził, jako jedyny, gotowość zostania likwidatorem Spółki. Swoje obowiązki wypełnia zarówno jako kurator sądowy, jak i Likwidator Spółki nieodpłatnie, chcąc zakończyć proces likwidacji A S.A. Jednakże warunkiem pełnienia w zaistniałej sytuacji funkcji likwidatora jest nieponoszenie żadnych dodatkowych kosztów związanych z przedmiotowym postępowaniem.
W powyższym piśmie Likwidator wniósł także o wezwanie Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł., [...] Wydział Gospodarczy do udostępnienia akt rejestrowych A S.A. w likwidacji oraz dopuszczenie dowodu z niniejszych dokumentów poprzez ich załączenie do akt sprawy na okoliczność wykazania braku dochodów Spółki oraz o dopuszczenie dowodu z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposidającej osobowości prawnej wraz z oświadczeniem o majątku i dochodach, znajdujących się w aktach sprawy, na okoliczność wykazania braku majątku, środków finansowych oraz środków trwałych Spółki.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej jest zasadny.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające do przyznania prawa pomocy. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest wyjątkiem od przewidzianej w
art. 199 p.p.s.a. zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, zgodnie z którą strony postępowania ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Ponadto jako forma dofinansowania z budżetu państwa powinna się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8).
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy i dodatkowych informacji zawartych w piśmie z dnia 13 marca 2012 r. wynika, że skarżąca Spółka znajduje się w likwidacji od kilku lat i nie prowadzi bieżącej działalności gospodarczej. Skupia się jedynie na czynnościach związanych z procesem likwidacyjnym. Obecnie Spółka nie posiada majątku ruchomego, nieruchomości ani środków finansowych. Jej Likwidator z uwagi na brak płynności finansowej Spółki nie pobiera wynagrodzenia z tytułu pełnienia tej funkcji.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sadowy uznał, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Referendarza sądowego skarżąca wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, co tym samym uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie.
Odnosząc się przy tym końcowo do wniosku likwidatora Spółki w kwestii wezwania Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł., [...] Wydział Gospodarczy do udostępnienia akt rejestrowych A S.A. w likwidacji oraz dopuszczenia dowodu z niniejszych dokumentów poprzez ich załączenie do akt sprawy na okoliczność wykazania braku dochodów Spółki, Referendarz sądowy, dając w całej rozciągłości wiarę oświadczeniom zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznał, że wniosek ten jest niecelowy i odstąpił od kierowania w tym względzie stosownego wystąpienia do Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł., [...] Wydział Gospodarczy.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z
art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło