I SA/Łd 225/10
PostanowienieWSA w Łodzi2010-04-28
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie wykazania trudnej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku wykazania częściowej niemożności poniesienia kosztów, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, np. zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca, przedstawiając odpowiednie dokumenty i oświadczenia, wykazał taką sytuację, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącej solidarnej odpowiedzialności za zaległości w podatku VAT za wybrane miesiące 2004 i 2005 roku. Skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i bezrobotnym synem, a łączny dochód rodziny wynosi 4.200 zł brutto. Rodzina spłaca kredyt na dom oraz ponosi wydatki na podstawowe świadczenia. Po uzupełnieniu dokumentacji sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym.Rozstrzygnięcie
Przyznać skarżącemu J. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 kwietnia 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości w podatku od towarów i usług za maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2004 roku oraz styczeń i luty 2005 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – J. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
J.B. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł z dnia [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości w podatku od towarów i usług za maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2004 roku oraz styczeń i luty 2005 roku.
We wniosku tym skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną E. i 28-letnim synem T. Skarżący oświadczył przy tym, że uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 2.300 zł brutto. Jego żona osiąga zaś dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 1.900 zł brutto. Syn jest osobą bezrobotną i nie osiąga żadnego dochodu. Jedyny majątek rodziny stanowi dom o pow. 148 m2. Jednocześnie skarżący oświadczył, że obciążenie budżetu rodziny stanowią wydatki związane ze spłatą kredytu zaciągniętego na zakup domu (miesięczna rata w wysokości 1.350 zł) oraz z płatnością składek z tytułu ubezpieczenia społecznego.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 18 marca 2010 roku wezwano wnioskodawcę do nadesłania odpisów (kserokopii) zeznań podatkowych potwierdzających wykazaną we wniosku kwotę dochodu osiąganego przez jego żonę z tytułu "działalności własnej", złożenia wyciągów z posiadanych przez niego, jego żonę i syna rachunków bankowych i ewentualnych lokat bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy, wyjaśnienia przyczyny braku zatrudnienia syna T. oraz braku osiągania przez niego dochodu (np. poprzez złożenie decyzji właściwego urzędu pracy o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej), podania kwoty środków przeznaczanych na utrzymanie rodziny i wydatkowanych na podstawowe świadczenia wraz z udokumentowaniem tychże wydatków oraz do nadesłania kserokopii umowy kredytowej wskazanej we wniosku - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący wraz z pismem z dnia 29 marca 2010 roku nadesłał wyciągi z rachunku bankowego, kartę identyfikacyjną bezrobotnego, a ponadto kserokopie rachunków za podstawowe świadczenia, zeznania podatkowego żony za 2009 r. oraz umowy kredytowej.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dodatkowych informacji i dokumentów wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną E. i 28-letnim synem T. Łączny dochód miesięczny małżonków stanowi kwotę 4.200 zł brutto. Syn skarżącego jest osobą bezrobotną, aktualnie bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Obciążenie budżetu rodziny skarżącego stanowią wydatki związane z płatnościami za podstawowe świadczenia, które łącznie wynoszą 690 zł. Małżonkowie spłacają nadto kredyt zaciągnięty na zakup domu, miesięcznie przeznaczając na spłatę raty kredytowej kwotę 1.300 zł. Ponadto analiza załączonych wyciągów z rachunków bankowych dowodzi, że rodzina skarżącego nie posiada oszczędności. Jedyny zatem majątek rodziny stanowi dom o pow. 148 m2.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza kwotę dochodu rodziny i niezbędnych wydatków, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał bowiem dostatecznie, że nie jest stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło