I SA/Łd 225/17

Dnia 8 czerwca 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Ł. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) w Ł. z dnia [...] roku Nr [...], UNP: [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 rok oraz wysokości odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2013 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu Ł. K. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 23 stycznia 2017 roku Ł. K. wystąpił ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą mu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 rok oraz wysokość odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2013 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 16.816 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na wezwanie sądu na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu i stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwójką dzieci. Nie udzielił, żadnych informacji dotyczących posiadanych na utrzymanie dochodów, oświadczył, że nie osiąga żadnego dochodu, spłaca kredyt w A. w wysokości 2.500 zł i ponosi opłaty z tytułu leasingu w kwocie 1.500 zł. W wyniku zablokowania rachunków bankowych i poblokowania transakcji ze stałymi kontrahentami przez urząd skarbowy stracił możliwości zarobkowe. Lata 2015 i 2016 zakończył stratą. Zarządzeniem z 12 kwietnia 2017 roku doręczonym pełnomocnikowi skarżącego w dniu 10 maja br. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez : udokumentowanie wysokości strat z działalności gospodarczej za lata 2015 i 2016, na które wskazuje we wniosku o prawo pomocy; wobec strat z działalności gospodarczej wskazania źródeł pokrycia bieżących wydatków na utrzymanie swojej rodziny, wyjaśnienia statusu zawodowego żony skarżącego oraz udzielenie informacji o jej sytuacji majątkowej i uzyskiwanych dochodach; nadesłanie kopii umowy kredytu konsumpcyjnego, na którą to okoliczność wskazuje w piśmie z 30 marca 2017 roku w sprawie sygn. akt I SA/Łd 986/16, nadesłanie wyciągów bankowych za ostatnie 2 miesiące ze wszystkich rachunków bankowych należących do wnioskodawcy oraz jego żony (firmowych oraz prywatnych) w tym rachunku o nr. [...] a także rachunku związanego z obsługą kredytu konsumpcyjnego, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Termin na uzupełnienie wniosku upłynął w dniu 20 maja br. do dnia dzisiejszego skarżący nie udzielił żadnych wyjaśnień. Z wyjaśnień skarżącego udzielonych do sprawy sygn.. akt I SA/Łd 986/16 wynika, że mieszka on z rodziną w lokalu należącym do brata, za jego zgodą nie ponosząc dodatkowych kosztów z tego tytułu z uwagi na trudną sytuację materialną. Skarżący nie osiąga dochodów (strata). Zobowiązania z tytułu leasingu i kredytu są pokrywane z kredytu w A. w kwocie 50.000 zł. Skarżący nie udzielił żadnych informacji dotyczących sytuacji majątkowej i dochodów małżonki. Oświadczył, że jego żona nie pracuje, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie pobiera zasiłku, nie składała deklaracji PIT za 2015 rok. Z nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego deklaracji VAT-7 oraz podatkowej księgi przychodów i rozchodów wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za 2016 rok uzyskał on przychód w wysokości 94.339 zł poniósł koszty w wysokości ok. 71.000 zł, w bieżącym roku za styczeń jego przychód wyniósł 6.671 zł, za luty zaś 1.500 zł koszty za ten okres zamknęły się kwotą 2.872 zł. Mimo wezwania skarżący nie nadesłał wyciągów z posiadanych rachunków bankowych Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (pkt 4.1 formularza PPF), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. W tym miejscu należy jeszcze podkreślić, że zasadniczym celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu tym podmiotom, które ze względu na swoją trudną sytuację ekonomiczną nie są w stanie uiścić kosztów sądowych, bądź z racji niedostatecznej wiedzy lub charakteru sprawy nie są w stanie prowadzić swych spraw samodzielnie, bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Tak rozumiane prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez strony pełnych kosztów postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Skoro zaś przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, okoliczności przytoczone przez stronę ubiegającą się o to prawo powinny uzasadniać takie (wyjątkowe) traktowanie (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2004 r., FZ 463/04, niepubl.). W złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwójką dzieci. Nie udzielił, żadnych informacji dotyczących posiadanych na utrzymanie dochodów, oświadczył, że nie osiąga żadnego dochodu, spłaca kredyt w A. w wysokości 2.500 zł i ponosi opłaty z tytułu leasingu w kwocie 1.500 zł. Z oświadczeń złożonych do sprawy sygn. akt I SA/Łd 986/16 wynika, że mieszka on z rodziną w lokalu należącym do brata, za jego zgodą nie ponosząc dodatkowych kosztów z tego tytułu. W tym miejscu należy podkreślić, że obowiązkiem strony ubiegającej się o pomoc państwa w opłaceniu kosztów sądowych jest rzetelne przedstawienie swojej sytuacji finansowej tym czasem wnioskodawca nie udzielił żadnych informacji o wysokości dochodów posiadanych na utrzymanie, nie udokumentował też w żaden sposób wysokości ponoszonych kosztów niezbędnego utrzymywania powyższe uniemożliwia dokonanie rzetelnej oceny sytuacji finansowej rodziny wnioskodawcy w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie czesiowym. Wyrywkowość oraz niewiarygodności oświadczeń wnioskodawcy dotyczących jego rzeczywistej sytuacji finansowej powoduje, że stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i swojej rodziny. Wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej wymaga co do zasady, wiarygodnego wykazania ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania oraz takiegoż wykazania rzeczywiście posiadanych środków finansowych służących ich poryciu z podaniem źródła ich pochodzenia. Badając oświadczenia wnioskodawcy referendarz jest uprawniony do ich oceny pod kątem wiarygodności. Nie jest zatem zobowiązany przyjmować bezkrytycznie wszystkich wyjaśnień strony, lecz może je oceniać przez pryzmat logiki i doświadczenia życiowego. Za niewiarygodne należy uznać oświadczenia skarżącego dotyczące braku ponoszenia jakichkolwiek kosztów utrzymania przez jego czteroosobową rodzinę w związku z brakiem dochodów z jego działalności gospodarczej w sytuacji ponoszenia kosztów rat leasingowych i kredytowych. Wątpliwości te pogłębia także okoliczność nieprzedstawienia przez wnioskodawcę, mimo wystosowanego wezwania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, a także okoliczność, że mimo swojej tragicznej sytuacji finansowej we wszystkich sprawach zawisłych przed tutejszym sądem jest reprezentowany przez fachowego pełnomocnika z wyboru. Z dokumentów nadesłanych do sprawy sygn. akt I SA/Łd 986/16 wynika także, że wbrew twierdzeniom skarżącego prowadzona przez niego działalność gospodarcza przyniosła za rok ubiegły dochód, także skromny dochód z jej tytułu notuje on w bieżącym roku. Bezsprzecznie kwota obciążających stronę kosztów procesu może być uznana za znaczącą jednak skarżący nie przedstawiając w sposób rzetelny sytuacji majątkowej oraz finansowej swojej rodziny ani wysokości kosztów jej niezbędnego utrzymania uniemożliwił dokonanie prawidłowej oceny swoich możliwość partycypowania w kosztach zainicjowanego postępowania tym samym brak jest podstaw do przyznania wnioskowanego prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AKE.