I SA/Łd 226/18
PostanowienieWSA w Łodzi2018-10-17
Skład orzekający: Tomasz Naraziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w całości, jeśli strona złożyła nowe okoliczności dotyczące jej sytuacji finansowej, w tym zakończenie działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Referendarz sądowy zmienił postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy, przyznając je w zakresie częściowym, ponieważ strona wykazała nowe okoliczności uzasadniające częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Zakończenie działalności gospodarczej przez skarżącego i jego obecne dochody z renty i zasiłku dla bezrobotnych, które wynoszą łącznie 1.506,60 zł, uniemożliwiają mu poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.Stan faktyczny
Skarżący W. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. Skarżący podał, że jego sytuacja finansowa jest trudna z uwagi na zakończenie działalności gospodarczej, niskie dochody z renty i zasiłku dla bezrobotnych, a także zajęcie rachunków bankowych przez organ egzekucyjny. Był to drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy w tej sprawie, pierwszy został uwzględniony częściowo.Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie referendarza sądowego z 4 kwietnia 2018 r. w ten sposób, że przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 17 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP: [...] w przedmiocie: określenia wysokości odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2012 rok p o s t a n a w i a: zmienić postanowienie referendarza sądowego z 4 kwietnia 2018 r. w ten sposób, że przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W. W., reprezentowany przez doradcę podatkowego wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 5 lipca 2018 r., w której zawarł wniosek o zwolnienie od opłat sądowych.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu podał, że sytuacja finansowa w jakiej się znajduje zmusza go do zwrócenia się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Skarżący oświadczył, że nie posiada środków finansowych na opłacenie wpisu sądowego ponieważ działalność gospodarcza, którą aktualnie prowadzi przynosi straty. Skarżący oświadczył, że nie posiada oszczędności. Aby zaspokoić potrzeby swojej rodziny skarżący podejmuje się różnych prac dorywczych, ponieważ renta którą otrzymuje z tytułu niezdolności do pracy nie wystarcza na zaspokojenie tych potrzeb. Rachunki bankowe skarżącego są zajęte przez organ egzekucyjny. Zajęcie rachunków na podstawie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, jeszcze przed wydaniem decyzji ostatecznej, uniemożliwiło skarżącemu zabezpieczenie środków na pokrycie wpisu sądowego. Skarżący oświadczył, że z uwagi na zły stan zdrowia często przebywa na zwolnieniu lekarskim, co uniemożliwia mu podejmowanie jakichkolwiek prac przynoszących dochody. Zmuszony został również do zlikwidowania działalności gospodarczej z końcem czerwca 2018 r. Skarżący oświadczył, że nie prowadzi działalności rolnej.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Oświadczył, że posiada udział we własności nieruchomości gruntowej o powierzchni 6,2584 ha wynoszący 112/768, o szacunkowej wartości 30.000 zł oraz wierzytelność w kwocie 37.903,45 zł stwierdzoną nakazem zapłaty, która jest nieściągalna od 2011 r.
Skarżący utrzymuje się z renty z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 854 zł natomiast żona skarżącego otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 652,60 zł. Dochody małżonków wynoszą łącznie 1.506,60 zł.
Skarżący oświadczył, że małżonkowie ponoszą opłaty za media w wysokości 300 zł, koszty leczenia i rehabilitacji w wysokości 300 zł oraz koszty zakupu żywności, środków czystości, transportu i inne w wysokości 900 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Przedstawiony powyżej wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest drugim wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, który strona złożyła w niniejszej sprawie.
Po raz pierwszy skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Postanowieniem z 4 kwietnia 2018 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł.
Po rozpoznaniu sprzeciwu od powyższego postanowienia postanowieniem z 24 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego.
Z art. 259 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), powoływanej dalej w skrócie jako P.p.s.a., wynika, że postanowienia referendarza sądowego, od których nie wniesiono sprzeciwu albo wniesiony sprzeciw został prawomocnie odrzucony, mają skutki prawomocnego orzeczenia sądu.
Postanowienia te mogą być uchylane i zmieniane jedynie wskutek zmiany okoliczności sprawy (art. 165 P.p.s.a.).
Z powyższego wynika, że w przypadku złożenia przez stronę kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy należy ustalić, czy strona wskazała nowe okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia.
Po przeanalizowaniu okoliczności przedstawionych w obu wnioskach referendarz sądowy doszedł do wniosku, że w związku z zakończeniem prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej z dniem 1 lipca 2018 r. istnieją podstawy do zmiany postanowienia referendarza sądowego z 4 kwietnia 2018 r. Informacje zawarte w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej potwierdzają oświadczenie skarżącego o zakończeniu działalności gospodarczej.
Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, że aktualnie jedynymi dochodami skarżącego i jego żony są dochody z renty i z tytułu zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 1.506,60 zł.
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie jest aktualnie zobowiązany do uiszczenia kosztów sądowych, ponieważ postanowieniem z 26 września 2018 r. WSA w Łodzi odrzucił skargę kasacyjną. Tym niemniej rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie stało się zbędne, ponieważ skarżący ma prawo do wniesienia zażalenia na wskazane postanowienie, co wiąże się z obowiązkiem uiszczenia opłaty sądowej w wysokości 100 zł (§ 2 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Biorąc pod uwagę dochody małżonków referendarz doszedł do przekonania, że uiszczenie tej opłaty byłoby niemożliwe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co stanowi podstawę do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie do art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 165, art. 258 § 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Ake.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło