I SA/Łd 228/14

Dnia 26 marca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2005 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – R. J. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. R. J. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2005 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od powyższej skargi w kwocie 200 zł skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując przy tym, że wnosi o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata Ł. K. W zawartym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną B. oraz trójką dzieci: 21-letnią córką S., 19-letnim synem B. i 11-letnim synem K. Jednocześnie skarżący podał, że w skład majątku rodziny wchodzą nieruchomości w postaci domu o pow. 200 m2, mieszkania o pow. 120 m2 i nieruchomości o pow. 15,02 ha, a ponadto dwa ciągniki rolnicze zajęte na poczet zobowiązań VAT za lata 2003-2005 i ciągnik siodłowy INVECO, również zajęty przez Urząd Skarbowy w S. Łączny dochód rodziny z gospodarstwa rolnego zamyka się kwotą 3.270 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył także, iż jego żona posiada działkę rolną o pow. 1,17 ha (zabezpieczoną wpisem do hipoteki na poczet zaległości w podatku dochodowym za 2003 rok). Dodał przy tym, że otrzymał kredyt klęskowy w 2013 roku po zniszczeniu upraw rolnych, ponadto przyznano mu także kredyt w kwocie 40.000 zł na odnowienie produkcji rolnej. Spłata kredytu ma nastąpić w ciągu 3 lat. Skarżący podkreślił przy tym, iż obecnie zamieszkują wraz z jego rodziną 80-letni rodzice, którzy z rent pomagają mu zapewnić środki na utrzymanie i edukację dzieci. Ponadto skarżący oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym oraz rzecznikiem patentowym. W uzasadnieniu wniosku skarżący powołując się na swą trudną sytuację finansową i zdrowotną odwołał się do dokumentów, które załączył do sprawy o sygn. akt I SA/Łd 608/13, w której przyznano mu prawo pomocy. Stwierdził przy tym, że jego sytuacja materialna nie uległa zmianie, natomiast pogorszeniu uległ stan jego zdrowia w związku z wypadkiem, któremu uległ w lipcu 2013 roku podczas pracy w gospodarstwie. Do chwili obecnej nie odzyskał w pełni sprawności prawej ręki. Do wniosku skarżący załączył dokumentację medyczną. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest zasadny. Niemniej tytułem wstępu wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz dokumentów załączonych do akt sprawy o sygn. I SA/Łd 608/13, które Referendarz sądowy wziął pod uwagę z urzędu, wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną B. oraz trójką dzieci: 21-letnią córką S., 19-letnim synem B. i 11-letnim synem K. Z rodziną skarżącego zamieszkują także 80-letni rodzice, którzy z rent pomagają skarżącemu zapewnić środki na utrzymanie i edukację dzieci. Majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 200 m2, mieszkania o pow. 120 m2 i nieruchomości o pow. 15,02 ha oraz działka rolna należąca do żony skarżącego o pow. 1,17 ha (zabezpieczona wpisem do hipoteki na poczet zaległości w podatku dochodowym za 2003 rok), a ponadto dwa ciągniki rolnicze zajęte na poczet zobowiązań VAT za lata 2003-2005 i ciągnik siodłowy INVECO, również zajęty przez Urząd Skarbowy w S. Skarżący korzysta z kredytu klęskowego, udzielonego w 2013 roku po zniszczeniu upraw rolnych i kredytu w kwocie 40.000 zł, przyznanego na odnowienie produkcji rolnej. Spłata kredytu ma nastąpić w ciągu 3 lat. Łączny dochód rodziny z gospodarstwa rolnego zamyka się kwotą 3.270 zł miesięcznie. Obciążenie tak kształtującego się budżetu rodziny stanowią koszty ubezpieczenia zdrowotnego (KRUS) w wysokości 3.825 zł rocznie, wydatki z tytułu płatności podatku rolnego w wysokości 2.144 zł (rocznie), składki z tytułu ubezpieczenia budynku mieszkalnego i budynków gospodarczych w PZU w kwocie 1.383 zł rocznie, a ponadto koszty związane z utrzymaniem domu w wysokości 1.296,7 zł i koszty związane z nauką dzieci i dojazdami do szkoły w kwocie 497 zł miesięcznie. Jednocześnie z oświadczeń skarżącego zawartych w aktach sprawy I SA/Łd 608/13, wynika, że obciążenie budżetu rodziny stanowią zobowiązania podatkowe w podatku VAT za lata 2003-2005 i przyjęty układ ratalny z ratą do spłaty w wysokości 1.500 zł miesięcznie. Ponadto w I okresie 2013 roku (styczeń-kwiecień 2013 roku) skarżący poniósł stratę w tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości -1.600 zł. Dodatkowo ciąży na nim obowiązek zwrotu na rzecz organu podatkowego kosztów sądowych w wysokości 3.600 zł, zasądzonych wyrokiem NSA z 14 listopada 2012 roku, I FSK 282/12. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza kwotę dochodu rodziny, niezbędnych wydatków i obciążeń, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W ocenie Referendarza sądowego skarżący wykazał bowiem, że nie w jest stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504). Jednocześnie odnosząc się do zawartej we wniosku prośby skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata Ł. K. Referendarz sądowy uznał za niezbędne wyjaśnić wnioskodawcy, że zgodnie z wprowadzonym ustawą z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010 r. art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę prawnego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. W świetle powyższego ocena możliwości wyznaczenia w przedmiotowej sprawie pełnomocnikiem z urzędu adwokata – Ł. K. należeć będzie zatem do Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. ak.