I SA/Łd 229/11

Dnia 18 sierpnia 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2005 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – A. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2005 roku. Wobec treści wyroku skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła skargę kasacyjną, a następnie, wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od tejże skargi, złożyła na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując w uzasadnieniu, iż z uwagi na aktualne położenie jej firmy (brak przychodu, zajęcie kont bankowych) nie posiada dochodów i oszczędności, którymi mogłaby sfinansować wpis sądowy od wniesionej skargi kasacyjnej. Jednocześnie w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem A.K. i małoletnim synem J.K. Jej majątek stanowią dom o pow. 200 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 10 ha. Jednakże całość posiadanego przez nią majątku, w tym środki transportu i nieruchomości oraz środki finansowe zgromadzone na rachunkach bankowych, zostały zajęte przez urząd skarbowy w Z. Na nieruchomościach ustanowione są także hipoteki, co oznacza, że nie ma jakiejkolwiek możliwości ich spieniężenia w celu uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Ponadto zabezpieczenia na majątku opiewają na kwotę kilkudziesięciu milionów złotych i wielokrotnie przekraczają sumę posiadanych przez nią aktywów. Skarżąca oświadczyła przy tym, że jej mąż nie osiąga żadnych dochodów, ona natomiast w 2010 roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej poniosła stratę w wysokości -182.342,33 zł. Podkreśliła także, iż dom, w którym zamieszkuje, nie jest jej własnością i przebywa w nim wyłącznie dzięki życzliwości pełnoletniego syna M.K., który nie pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Natomiast małoletni syn J. nie posiada żadnego majątku. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 15 lipca 2011 roku wezwano pełnomocnika wnioskodawczyni do złożenia przez skarżącą dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej i rodzinnej, w tym do: wskazania składników majątku należącego do jej męża (nieruchomości, ruchomości i zasobów majątkowych zgodnie z wymogami formularza PPF), a także przyczyny braku osiągania przez niego dochodu, nadesłania odpisu (kserokopii) zeznań podatkowych skarżącej i jej męża za 2010 rok, złożenia deklaracji podatkowych odzwierciedlających fakt braku osiągania przez firmę skarżącej przychodu, obejmujących okres ostatnich 3 miesięcy, nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych, w tym rachunków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą - z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz określenia źródła i kwoty środków przeznaczanych aktualnie na utrzymanie rodziny oraz podstawowe opłaty eksploatacyjne - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej w drodze pisma procesowego z dnia 28 lipca 2011 roku wyjaśnił, że wszystkie wskazane we wniosku nieruchomości wchodzą do wspólnego majątku małżonków. A.K. nie posiada żadnej nieruchomości, która wchodziłaby do jego majątku odrębnego. Pełnomocnik podkreślił przy tym, że skarżącej przysługuje niewielki udział (5%) w prawie własności domu jednorodzinnego w Z.. Taki sam udział przysługuje jej mężowi. Współwłaścicielem domu w pozostałej części jest ich syn – J. Skarżąca wraz z mężem posiada pojazdy wymienione w załączniku do ww. pisma. Pojazdy te jednak zostały zajęte przez prokuraturę w związku z toczącymi się w stosunku do małżonków postępowaniami. Nie mogą być zatem w żaden sposób spieniężone. Mąż skarżącej z uwagi na dotychczasowe postępowania podatkowe i karne zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. Jednocześnie z uwagi na fakt zajęcia rachunków bankowych należących do skarżącej i jej męża nie można uzyskać wyciągów obrazujących przepływy finansowe, nie jest także możliwe dokonywanie za ich pomocą jakichkolwiek wypłat. Ponadto pełnomocnik skarżącej dodał, że skarżąca nie generuje jakichkolwiek dochodów i nie posiada jakichkolwiek oszczędności. Całość niezbędnych kosztów finansowana jest przez jej syna. Orientacyjnie koszty te zamykają się kwotą ok. 1.000 zł. Do pisma załączono dokumenty źródłowe dotyczące sytuacji majątkowej skarżącej (zestawienie dochodu za 2010 i 2011 rok, podatkową księgę przychodów i rozchodów za marzec 2011 r., miesięczne zestawienie kosztów firmy, zeznanie PIT-37, Informację o dochodach – PIT-11A za 2010 rok oraz wykaz pojazdów A A.K.). Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy jest zasadny. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z treścią art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wyjaśnić przy tym należy, że zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do art. 245 § 4 p.p.s.a. częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Jednocześnie podkreślić należy, że w myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej (art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a.). W tym względzie przede wszystkim należy wziąć pod uwagę fakt, że skarżąca nie osiąga obecnie dochodów pozwalających na pokrycie kosztów sądowych. Analiza nadesłanych dokumentów źródłowych dowodzi w tym względzie, że w okresie od stycznia do marca 2011 r. obroty firmy skarżącej stanowiły kwotę 385.919,08 zł, przy kosztach uzyskania przychodów wynoszących 435.727,12 zł, co skutkowało w konsekwencji stratą w wysokości -49.808,04 zł. Także poprzedni rok podatkowy (2010) skarżąca zamknęła stratą w wysokości -182.342,33 zł. Miesięczne przy tym koszty działalności prowadzonej przez skarżącą firmy stanowią kwotę 303.662 zł. Istotne w tym względzie jest także fakt, że skarżąca i jej mąż posiadają wprawdzie składniki majątku ruchomego i nieruchomego, jednakże, jak wskazano we wniosku, całość posiadanego przez nich majątku, w tym środki transportu i nieruchomości oraz środki finansowe zgromadzone na rachunkach bankowych, zostały zajęte przez urząd skarbowy. Ponadto zabezpieczenia na majątku dotyczą zobowiązań opiewających na kwotę kilkudziesięciu milionów złotych i niewątpliwie przekraczają sumę posiadanych przez skarżącą aktywów. Dodać przy tym należy, że w 2010 roku skarżąca osiągnęła dochód w kwocie 7.670,19 zł, jej małżonek uzyskał zaś dochód w kwocie 7.768,82 zł. Według nadesłanych Informacji (PIT-11A) źródłem dochodów małżonków w tej kwocie były jedynie zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Zdaniem Referendarza sądowego wykazana przez skarżącą sytuacja majątkowa powoduje bowiem, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. (MSi)