I SA/Łd 230/21
WyrokWSA w Łodzi2021-05-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości podatkowych w podatku VAT i podatku dochodowym od osób fizycznych jest zasadna, gdy podatnik powołuje się na trudną sytuację finansową, zdrowotną oraz fakt prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z córką i wnuczką?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości podatkowych, ponieważ sytuacja finansowa, rodzinna i zdrowotna skarżącej, mimo że trudna, nie wypełniała przesłanek ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Zaległości podatkowe powstały w wyniku nierzetelnych rozliczeń podatkowych, a nie zdarzeń losowych, a zobowiązania cywilnoprawne nie mają pierwszeństwa przed publicznoprawnymi.Stan faktyczny
Skarżąca G. K. wniosła o umorzenie zaległości podatkowych w podatku VAT za lata 2012-2014 oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 rok, motywując to trudną sytuacją finansową, zdrowotną oraz egzekucją komorniczą. Organy podatkowe obu instancji odmówiły umorzenia, uznając, że zaległości powstały w wyniku nierzetelnych rozliczeń podatkowych, a sytuacja finansowa skarżącej, mimo trudności, nie stanowiła podstawy do przyznania ulgi. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2021 roku sprawy ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 rok 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszów Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi A. S., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., przy A 3 lok. 1 kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., decyzją z [...] roku utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...]r., którą odmówiono G. K. umorzenia zaległości w podatku VAT za okresy od lutego do maja, lipiec i od września do listopada 2012 roku oraz od stycznia do kwietnia, wrzesień, październik i grudzień 2013 roku, a także styczeń 2014 roku, w łącznej kwocie 133.051,35 zł wraz z odsetkami należnymi na dzień złożenia wniosku, tj. 6 kwietnia 2020r. w wysokości 85.968 zł. Ponadto odmówiono umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 rok w wysokości 7.663,20 zł wraz z odsetkami należnymi na dzień złożenia wniosku, w wysokości 3.693 zł.
Z akt sprawy wynika, że G. K. wniosła o umorzenie w całości zaległości w podatku VAT za poszczególne miesiące 2012 r., 2013 r. za styczeń 2014 r., a nadto o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r.. Wniosek umotywowała trudną sytuacją finansową, brakiem środków pieniężnych na egzystencję oraz wykupienie leków. Nadto wskazała, że z uwagi na pogarszające się zdrowie nie jest w stanie podjąć dodatkowej pracy, by uregulować zaległości podatkowe. Następnie uzupełniła wniosek wyjaśniając, że jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu, ponieważ została wszczęta egzekucja z wynagrodzenia przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. Poza tym powiadomiła, iż jej sytuacja finansowa przez najbliższe 4 lata nie ulegnie poprawie, gdyż przez ten czas będzie spłacała zobowiązania kredytowe. Poinformowała również, że by móc w dalszym ciągu korzystać z debetu na koncie musi miesięcznie spłacać 620 zł.
Organ pierwszej instancji wymienioną na wstępie decyzją z [...]r. odmówił umorzenia wnioskowanych zaległości.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., utrzymując w mocy powyższą decyzję stwierdził, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. w sentencji zaskarżonej decyzji z [...]. wskazał, iż zaległość będąca przedmiotem wniosku w podatku VAT dotyczy 12/2013 r, lecz zdaniem organu odwoławczego zaległość ta dotyczy rozliczenia podatkowego za IV kwartał 2013 r., jednak nie skutkuje to koniecznością uchylenia decyzji, ponieważ kwota zaległości w podatku VAT, dotycząca IV kwartału 2013 r. jest zgodna z kwotą zaległości wskazaną w sentencji decyzji. Dodano, że zaległości nie uległy przedawnieniu z przyczyn wskazanych w zaskarżonej decyzji. Wskazano także, iż przyczyna ich powstania nie mieści się w ramach przesłanki ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego i nie może przesądzać o zasadności przyznania wnioskowanej ulgi podatkowej. G. K. prowadziła bowiem od 15 czerwca 2010 r. do 1 września 2016 r. działalność gospodarczą pod nazwą A Firma Usługowo – Handlowa G. K. w zakresie zakładania stolarki budowlanej. W toku kontroli podatkowej ustalono, że podatniczka dokonywała nabycia towarów i usług od firm nieistniejących. Sporne faktury nie przedstawiały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, tak więc nie spełniały podstawowego warunku statuującego prawo do odliczenia podatku naliczonego, tj. nie posiadały zgodności podmiotowo - przedmiotowej z rzeczywistym przebiegiem transakcji gospodarczych. Tym samym nie mogły stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego VAT. Poza tym firmy, z którymi strona prowadziła transakcje kupna - sprzedaży nie prowadziły działalności gospodarczej. Wobec tego DIAS stwierdził, iż zaległości podatkowe nie powstały z przyczyn niezależnych od podatnika, w wyniku zdarzenia nagłego, losowego, czy też innego posiadającego nadzwyczajny charakter. Są tylko konsekwencją nieprawidłowych rozliczeń należności publicznoprawnych ciążących na każdym podatniku, a strona w sposób nierzetelny prowadziła rozliczenia z budżetem państwa z tytułu podatku VAT oraz podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Organ nie dostrzegł zatem okoliczności nadzwyczajnych, spowodowanych działaniem czynników, na które podatnik nie miał wpływu i które byłyby niezależne od jego postępowania, a dopiero taka sytuacja, z punktu widzenia przesłanki ważnego interesu podatnika przemawiałaby za udzieleniem przedmiotowej ulgi. W ocenie Dyrektora wskazane powyżej okoliczności powstania zaległości podatkowych nie stanowią podstawy do udzielenia wnioskowanej ulgi, gdyż nie spełniają przesłanki ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego.
Za odmowną decyzją przemawia, w ocenie organu także analiza sytuacji finansowej, majątkowej i osobistej podatnika, dokonana na podstawie oświadczenia o stanie majątkowym. Wynika z niej, że G. K. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 2.084,91 zł netto, posiada majątek w postaci domu jednorodzinnego o powierzchni 180 m2, i wartości 250.000 zł. Ponosi miesięczne koszty związane z podatkiem od nieruchomości, energią elektryczną, gazem, ogrzewaniem, wodą i kanalizacją, wywozem nieczystości, dojazdem do miejsca leczenia, telefonem oraz ubezpieczeniem. Łączna kwota ponoszona z tytułu kosztów miesięcznego utrzymania wynosi ok. 970 zł. G. K. spłaca dwa kredyty, których łączna miesięczna kwota spłaty wynosi 1.670 zł. Poza tym Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Z. dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego i z tego tytułu potrącana jest kwota ok. 600 zł miesięcznie.
Zdaniem organu z przedstawionej analizy sytuacji finansowej strony ewidentnie wynika, iż koszty ponoszone przez G. K. znacznie przewyższają otrzymywane dochody (świadczenie emerytalne), zatem przedstawiona przez stronę sytuacja finansowa jest trudna. G. K. w oświadczeniu o stanie majątkowym jednoznacznie wskazała, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, lecz w pismach kierowanych do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. oraz w odwołaniu podała, iż zamieszkuje z dorosłą córką i wnuczką, która jest studentką oraz, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Strona jednak nie wykazała dochodów uzyskiwanych przez córkę oraz wnuczkę w oświadczeniu majątkowym. W odwołaniu oświadczyła, iż fakt mieszkania wspólnie pozwala na spłatę kredytu, ponieważ jego niepłacenie zagrażałoby egzystencji dwóch rodzin. Córka ponosząc koszty kredytu dba o swój własny interes i interes swojej rodziny, bo w przeciwnym przypadku zostałaby bez dachu nad głową.
W konsekwencji powyższych ustaleń organ stwierdził, iż skoro G. K. osiąga dochody w postaci świadczenia emerytalnego, jest w posiadaniu majątku nieruchomego, a ponoszone przez stronę koszty utrzymania, są typowe dla każdego obywatela, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką i wnuczką, a córka pomaga jej finansowo, to sytuacja materialna nie zagraża jej egzystencji i nie stanowi o wyjątkowych okolicznościach, które miałyby wpływ na wywiązanie się z zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. Sytuacja podatniczki, zdaniem organu nie wypełnia więc ustawowej przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, który musi zaistnieć, by mogła zostać udzielona ulga podatkowa w postaci umorzenia zaległości podatkowych. Nadto, w sytuacji posiadania przez G. K. majątku nieruchomego o znacznej wartości umorzenie zaległości podatkowych naruszałoby zasadę sprawiedliwości społecznej, w stosunku do osób o znacznie gorszej sytuacji materialnej, które wywiązują się z obowiązku podatkowego.
Organ odwoławczy nie dostrzegł również spełnienia przesłanek ustawowych udzielenia ulgi w okolicznościach związanych z sytuacją zdrowotną strony, gdyż poza powołaniem się we wniosku ulgowym na pogarszające się zdrowie oraz brak środków pieniężnych na wykupienie lekarstw nie były podnoszone żadne szczególne okoliczności związane ze stanem zdrowia.
Końcowo Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał, iż w sprawie nie została spełniona przesłanka ważnego interesu podatnika, nie wystąpił też obiektywnie rozumiany interes publiczny, co oznacza, iż nie jest możliwe przyznanie wnioskowanej ulgi podatkowej.
W skardze G. K. zarzuciła naruszenie:
- art. 67a § 1 o.p., poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie istnieją przesłanki uzasadniające udzielenia ulgi, gdyż nie przemawia za tym ważny interes publiczny podatnika;
- art. 122, w zw. z art. 187 § 1 art. 191 o.p., poprzez ich niezastosowanie, gdyż organ podatkowy nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego , w konsekwencji czego błędnie ustalił, iż istnieją powody dla których podjęto decyzję odmowną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona, bowiem w ocenie sądu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. nie naruszył zaskarżoną decyzją ani przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ani przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie zauważyć należy, że do ulgi w zakresie umorzenia zaległości podatkowej zastosowanie ma w analizowanej sprawie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Przepis ten przewiduje możliwość - na wniosek podatnika - umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.
Interpretacja powyższego przepisu i jego prawidłowe zastosowanie musi uwzględniać ten podstawowy fakt, że przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych ma charakter uznaniowy. Z istoty zaś uznania administracyjnego wynika, że organ podatkowy ma swobodę wyboru określonego rozwiązania (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2002 r. III SA 659/2001, ONSA 2003/3 poz. 105 wydany na tle analogicznego unormowania zawartego wcześniej w art. 67 o.p. oraz aprobującą glosę do tego orzeczenia M. Jaśkowskiej, zamieszczoną w OSP 2003/9 poz. 112). Zatem nawet ustalenie istnienia przesłanek, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3 o.p., nie wiąże organu podatkowego, to znaczy organ podatkowy nie musi podjąć korzystnej dla podatnika decyzji. Może (w ramach swego uznania) zadecydować o odmowie przyznania ulgi, nawet wówczas, gdy istnieje "ważny interes podatnika", czy też "interes publiczny".
Zakres sprawowanej przez sąd kontroli decyzji uznaniowych jest znacznie ograniczony. Sprowadza się on zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury. Prawidłowe zastosowanie art. 67a o.p. wiąże się bowiem z obowiązkiem ustalenia przez organ podatkowy, czy w danej sprawie mają miejsce przesłanki uzasadniające przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. W konsekwencji organ podatkowy powinien w sposób prawidłowy przeprowadzić postępowanie dowodowe w sprawie, by na tej podstawie stwierdzić, czy występuje "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Jest zatem obowiązany dokładnie wyjaśnić okoliczności faktyczne sprawy (art. 122 o.p.), a w szczególności w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy (art. 187 § 1 o.p.) oraz wszechstronnie i wnikliwie rozważyć całokształt tego materiału (art. 191 o.p.). Dopiero po ustaleniu w sposób właściwy stanu faktycznego sprawy może dokonać prawidłowej oceny przesłanek warunkujących zastosowanie art. 67a o.p..
Podsumowując, uznaniowy charakter rozstrzygnięcia nie oznacza dowolności, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Ponadto oceniając zgromadzony materiał dowodowy organy podatkowe muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 191 o.p., tj. ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przy ocenie wiarygodności zgromadzonych dowodów organ nie jest skrępowany żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonuje tej oceny w sposób swobodny.
Podstawowym kryterium oceny zasadności udzielenia ulgi na podstawie wyżej przywołanego przepisu art. 67a o.p. jest istnienie "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", przy czym są to pojęcia nieostre, co oznacza, że ich treść musi być ustalona w konkretnej sprawie. Dla organu podatkowego oznacza to, że w każdej rozpatrywanej sprawie indywidualnie musi on ustalić i ocenić, na czym polega ważny interes podatnika oraz interes publiczny.
Kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa. O istnieniu ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny (por. wyrok NSA z 7 października 2010 r., sygn. akt II GSK 1000/09). Ważny interes podatnika należy rozumieć jako względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Trudna sytuacja majątkowa może być uznana za ważny interes podatnika, jednakże nie może być mowy o automatyzmie, który powodowałby, że każda trudna sytuacja materialna skutkowałaby zawsze udzieleniem wnioskowanej ulgi. Ważny interes podatnika musi charakteryzować się nieprzewidywalnością i niezależnością od sposobu postępowania podatnika.
Z kolei nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa
Sąd aprobuje przy tym pogląd, że z instytucji umarzania zaległości podatkowych nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z długu podatkowego, w sytuacji gdy Ordynacja podatkowa przewiduje inne możliwości złagodzenia warunków wykonania zobowiązania podatkowego, np. rozłożenie na raty zaległości podatkowej. Jednakże, w ocenie sądu, ocena przesłanki "ważnego interesu podatnika" przy zastosowaniu ulgi podatkowej nie może się ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków. W związku z tym w postępowaniu podatkowym wszczętym wnioskiem podatnika o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych szczególny nacisk winien być położony na analizę sytuacji ekonomicznej podatnika. Umorzenie zaległości podatkowych powinno być formą pomocy udzielonej przez Państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, Państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia. W konsekwencji ustalenie przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia relacji w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego - dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi.
W celu ustalenia istnienia ww. przesłanek konieczne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, określenie dochodów i wydatków, relacji pomiędzy tymi wielkościami oraz sytuacji rodzinnej i zdrowotnej osoby zobowiązanej. Następnie odniesienie takiego stanu faktycznego do wysokości zadłużenia.
W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji nie stwierdziły wystąpienia przesłanki ważnego interesu podatnika. Tego rodzaju konstatacja jest uprawniona w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W toku postępowania organy podatkowe prawidłowo ustaliły sytuację ekonomiczną, rodzinną i zdrowotną skarżącej, wskazując m.in., że sytuacja G. K. jest trudna. Skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 2.084,91 zł netto, posiada dom jednorodzinny, ponosi koszty utrzymania w wysokości ok. 970 zł. Spłaca dwa kredyty w kwocie 1.670 zł miesięcznie. Przy czym Komornik Sądowy dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego w kwocie 600, miesięcznie, lecz ponoszone przez nią koszty utrzymania, są typowe dla każdego obywatela i w ocenie sądu nie zagraża egzystencji strony i nie stanowi o wyjątkowych okolicznościach, które miałyby wpływ na wywiązanie się z zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. Tym samym nie wypełnia ustawowej przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, albowiem nawet trudna sytuacja materialna podatnika nie stanowi o nadzwyczajnych okolicznościach faktycznych skutkujących udzieleniem przedmiotowej ulgi. Także wspomniane zadłużenie cywilnoprawne, w stosunku do którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne nie posiada pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Sprzeczne z interesem publicznym jest udzielenie ulgi umorzenia dotyczącej zaległości podatkowych w przypadku skutecznego dochodzenia na drodze egzekucji należności cywilnoprawnych.
Skarżąca w piśmie z 10 czerwca 2020 r. (karta 12 akt administracyjnych) wskazała, iż jej sytuacja finansowa jest bardzo trudna bo musi spłacać zobowiązanie kredytowe jeszcze przez 4 lata. Według planu spłaty (karta 32 akt administracyjnych) pożyczka w kwocie 32.237,20 zł została udzielona G. K. w dniu 23 września 2016 r. na 8 lat, a wysokość miesięcznej raty kapitałowo - odsetkowej wynosi ok. 490 zł. Jak słusznie zauważył organ wysokość raty kredytowej jednoznacznie stanowi o możliwościach płatniczych skarżącej. Ponieważ w dacie zaciągnięcia pożyczki G. K. nie prowadziła już działalności gospodarczej. Skarżąca, mimo zaciągnięcia kredytu nie dokonała spłaty zaległości podatkowych. w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2012 r. objętej decyzją z [...]r., a dokonała jedynie niewielkich wpłat w stosunku do łącznej kwoty zaległości podatkowych za poszczególne okresy 2012 r. na łączną kwotę ok. 2.420 zł. W związku z tą okolicznością wypada podkreślić, że zobowiązania cywilnoprawne (spłata kredytu) nie mają pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi (podatki)
Wnioskodawczyni we wniosku ulgowym wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jednak w odwołaniu podniosła, iż zamieszkuje z córką i wnuczką, która jest dorosłą studentką, i wspólnie z nimi gospodaruje. Nie wskazała przy tym, jakie dochody osiągają te osoby, które biorąc pod uwagę więzi rodzinne winny także ponosić koszty utrzymania domu, w którym wspólnie zamieszkują z G. K.
Przedstawione powyżej okoliczności – w ocenie sądu - pozwalają na przyjęcie, że sytuacja skarżącej choć jest trudna, to jednak skarżąca nie żyje w niedostatku, ma zaspokojone podstawowe potrzeby życiowe i bytowe, co jak słusznie stwierdził organ nie przemawia za przyznaniem ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości, gdyż nie wypełnia przesłanki ważnego interesu podatnika.
Odnosząc się z kolei do przesłanki interesu publicznego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. także zasadnie wskazał na fakt, że zobowiązanie podatkowe wnioskodawczyni nie powstało w wyniku nadzwyczajnych, losowych okoliczności niezależnych od sposobu postępowania podatniczki, lecz w wyniku jej działania. G. K. prowadziła działalność gospodarczą od 15 czerwca 2010 r. do 1 września 2016 r.. Dokonywała nabycia towarów i usług od firm nieistniejących, a faktury VAT nie przedstawiały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Dowodzi to, jak słusznie wskazano, że zaległości podatkowe skarżącej nie powstały z przyczyn od niej niezależnych, a są naturalną konsekwencją nieprawidłowych rozliczeń należności publicznoprawnych. Strona w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej nie wywiązywała się bowiem z obowiązków podatkowych ciążących na każdym podatniku, a mianowicie terminowego płacenia podatków. Przyjmując nawet, że powodem powstania zaległości w podatku VAT byli nierzetelni kontrahenci skarżącej, to wybór kontrahenta obciąża podatnika i w ramach swej działalności gospodarczej winien on podjąć takie działanie, które uchronią go przed ewentualną odpowiedzialnością podatkową (należyta staranność kupiecka). Lektura uzasadnienia wyroku WSA w Łodzi z dnia 8 października 2019 roku, w sprawie I SA/Łd 351/19 ze skargi G. K. prowadzi do wniosku, że powierzyła ona prowadzenia działalności gospodarczej swemu bratu, nie nadzorując jej w dostatecznym stopniu. W efekcie organy pozbawiły skarżącą prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikając z faktur niedokumentujących rzeczywistych zdarzeń i nałożyły na skarżącą obowiązek zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust.1 ustawy VAT.
W tych okolicznościach zasadnie organy uznały, że przesłanka interesu publicznego także nie została spełniona, a przyznanie skarżącej wnioskowanej ulgi podatkowej stanowiłoby naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej i zasady równego traktowania wszystkich podatników. Pozytywne rozpatrzenie wniosku preferowałoby niepłacenie podatków w wysokościach i terminach określonych przepisami prawa. Ponadto jednym z aspektów badania występowania w sprawie interesu publicznego, jest również ocena skutków fiskalnych, które w przypadku przyznania tej najbardziej radykalnej ulgi podatkowej dla budżetu oznaczają bezpowrotną rezygnację z należnych kwot. Dzięki powszechności obowiązku podatkowego zapewnione są stałe wpływy środków do budżetu, które przeznaczane są na zaspokojenie różnych potrzeb ogólnospołecznych, w tym funkcjonowanie służby zdrowia, wypłacanie świadczeń społecznych, zasiłków itp..
Zdaniem sądu, organy obu instancji w sposób wyczerpujący uzasadniły swoje stanowisko, opierając je na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Oceniły przedstawione przez skarżącą przyczyny, dla których domagała się ona umorzenia zaległości podatkowych. Wyjaśniły również powody, dla których uznały, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki ich umorzenia. W ocenie sądu o naruszeniu art. 120 i art. 121 § 1 o.p. nie może stanowić podjęcie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika. Strona ma bowiem prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, jednakże przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni.
Reasumując stwierdzić należy, że zarzuty skargi nie są zasadne, gdyż organy w toku postępowania nie naruszyły prawa, działając w ramach przyznanego im wolą ustawodawcy uznania administracyjnego.
Dlatego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), sąd skargę oddalił jako nieuzasadnioną. O kosztach nieopłaconej pomocy udzielonej skarżącej z urzędu orzeczono na podstawie art. 245 § 1 i 2, w związku z art. 250 § 1 p.p.s.a.
lp
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło