I SA/Łd 235/09
PostanowienieWSA w Łodzi2009-05-06
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wezwania sądu o przedstawienie dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, mimo wezwania sądu, nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną i nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie ubiegającej się o pomoc.Stan faktyczny
Skarżący T. Cz. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. umarzającą postępowanie w sprawie zwrotu różnicy podatku VAT za grudzień 2004 roku. W skardze zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W oświadczeniu o stanie rodzinnym wskazał na niskie dochody żony jako jedyne źródło utrzymania rodziny. Zarządzeniem z dnia 25 marca 2009 roku został wezwany do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną. Skarżący nie wywiązał się z wezwania w wyznaczonym terminie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu T. Cz. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 maja 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. Cz. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. Cz. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: umorzenia postępowania w sprawie zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za grudzień 2004 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu T. Cz. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 3 lutego 2009 roku T. Cz. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku uchylającą decyzję organu I instancji i umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zwrotu spółce cywilnej różnicy podatku od towarów i usług za grudzień 2004 roku. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach T. Cz. wskazał, iż wspólnie z żoną oraz dwójką dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę jego żony w wysokości 849 zł. Skarżący obecnie nigdzie nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów, nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Zarządzeniem z dnia 25 marca 2009 roku został on wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów skarżącego oraz jego żony za dwa ostatnie lata kalendarzowe ze wskazaniem źródeł osiągnięcia przychodów, wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, udokumentowania wysokości aktualnego dochodu żony wykazanego we wniosku oraz faktu pozostawania osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a także wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe zarządzenie zostało doręczone skarżącemu w trybie awizo w dniu 15 kwietnia 2009 roku. Termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął bezskutecznie.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy T. Cz. wskazał, iż wspólnie z żoną oraz dwójką dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę jego żony w wysokości 849 zł. Skarżący obecnie nigdzie nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów, nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków czyniąc niemożliwym przeprowadzenie całościowej oceny sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Lakoniczność informacji dotyczących sytuacji materialnej skarżącego oraz jego rodziny zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie została w żaden sposób udokumentowana, a skarżący mimo skierowanego do niego wezwania nie przedstawił stosownych dokumentów ani nie udzielił dodatkowych informacji dotyczących jego aktualnej sytuacji materialnej oraz wysokości niezbędnych wydatków na zaspokajanie podstawowych potrzeb związanych z egzystencją rodziny. Powyższe nie pozwala na ocenę czy jego sytuacja odpowiada przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na nim spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialne jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że T. Cz. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Skarżący nie udzielił informacji na temat aktualnych dochodów rodziny ani jej dochodów w ostatnich latach, nie wykazał też kosztów utrzymania wobec powyższego uczynił niemożliwym weryfikację twierdzeń o trudnej sytuacji materialnej i braku jakichkolwiek środków finansowych, z których mogłyby zostać pokryte koszty procesu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
A.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło