I SA/Łd 237/16

Dnia 9 sierpnia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego A. G. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.) z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok postanawia: przyznać i nakazać wypłatę z funduszu Skarbu Państwa –Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu A.G. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w T. pod adresem A 25, kwotę 1.320 zł (tysiąc trzysta dwadzieścia złotych) powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z 29 grudnia 2015 roku sygn.. akt I SO/Łd 9/15 J. W. przyznane zostało prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok. Wyrokiem z 15 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. W. W dniu 4 sierpnia 2016 roku do sądu wpłynęła skarga kasacyjna od powyższego rozstrzygnięcia sporządzona przez pełnomocnika z urzędu skarżącego radcę prawnego A. G. z wnioskiem o zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu wg. norm przepisanych w stawce maksymalnej. Pismo zawierało oświadczenie, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części. Postanowieniem z 5 sierpnia 2016 roku skarżącemu cofnięte zostało przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym. W dniu 26 sierpnia 2016 roku pełnomocnik skarżącego z urzędu złożył sprzeciw od powyższego postanowienia wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu i oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Postanowieniem z 14 września 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utrzymała w mocy rozstrzygnięcie referendarza sądowego w przedmiocie cofnięcia skarżącemu prawa pomocy. Postanowieniem z 23 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę kasacyjną J. W. z powodu jej nieopłacenia. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu od 2 listopada 2016 roku reguluje rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016r., poz.1715). Zgodnie z treścią § 22 tego rozporządzenie do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Koszty zastępstwa prawnego za postępowanie przed sądem I instancji zostały pełnomocnikowi skarżącego przyznane w wyroku z dnia 15 czerwca 2016 roku Pełnomocnik skarżącego wystąpił ze skargą kasacyjną w dniu 4 sierpnia 2016 roku zaś sprzeciw został wniesiony w dniu 26 sierpnia 2016 roku wobec powyższego do ustalenia kosztów wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane w ramach prawa pomocy w postępowaniu drugoinstancyjnym zastosowanie znajdą przepisy rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805). Zgodnie z § 4 ust.1. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b powyższego rozporządzenia stawka maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Opłata maksymalna w przedmiotowej sprawie wynosi 4.800 zł (zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 8 pkt 5 rozporządzenia), a zatem za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną opłata maksymalna zgodnie z brzmieniem § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b wynosi 2.400 zł. Zgodnie jednak z cytowanym z § 4 ust.1. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Rozpoznawany wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu jest jednym z 8 wniosków radcy prawnego A. G., który reprezentował skarżącego J. W. i jego żonę T. W. w sprawach o sygn. akt I SA/Łd 237-244/16 z urzędu już na etapie występowania ze skargą do sądu I instancji. W każdej ze spraw radca prawny sporządził jednobrzmiącą skargę kasacyjną z uwagi na ich tożsamość rodzajową. Wobec powyższego także analiza faktyczno – prawna podejmowanej w nich materii jest oparta o te same mechanizmy interpretacyjne. W związku z powyższym, uwzględniając nakład pracy pełnomocnika skarżącego (powielenie tej samej argumentacji w 8 sprawach), brak jest podstaw do zasadzenia wynagrodzenia w kwocie wyższej niż 1/2 opłaty maksymalnej tj. w wysokości 1.200 zł. Odnośnie wniosku pełnomocnika z urzędu dotyczącego kosztów za sporządzenie sprzeciwu wskazać należy, że analiza treści § 21 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku wskazuje, że akt ten nie określa wprost stawki opłaty za sporządzenie i wniesienie sprzeciwu od postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Nie oznacza to jednak, w ocenie referendarza, braku możliwości przyznania takiego wynagrodzenia, jeżeli pomoc prawna została faktycznie udzielona, a czynność w postaci sporządzenia i wniesienia sprzeciwu jest w praktyce jedyną uzasadnioną formą udzielenia stronie pomocy prawnej. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z 19 listopada 2012 r., sygn. II FPS 4/12, skoro rozporządzenie wykonawcze nie zawiera wszystkich czynności procesowych, dających podstawę do przyznania wynagrodzenia ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi, pełnomocnikowi temu należy przyznać wynagrodzenia na podstawie stawki opłat przewidzianej w rozporządzeniu dla czynności o najbardziej zbliżonym rodzaju. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując kwestię podstawy do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną uznał, że "Tego rodzaju lukę extra legem należy wypełnić w drodze wnioskowania przez analogię i przyjąć, że za taką czynność przysługuje opłata według stawki za czynność o najbardziej zbliżonym rodzaju." Rozpoznając zatem w niniejszej sprawie wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie sprzeciwu od postanowienia cofającego przyznane prawo pomocy należy zwrócić uwagę, że na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 roku rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Jak z powyższego wynika obecny sprzeciw odpowiada dawnemu zażaleniu. A zatem za najbardziej zbliżoną rodzajowo do wniesienia sprzeciwu od postanowienia w przedmiocie prawa pomocy czynność uznać należy zażalenie. Zatem wynagrodzenie za zastępstwo prawne w postaci wniesienia sprzeciwu należy zasądzić według stawki określonej w § 21 ust. 2 pkt 2 lit. d) czyli jak za postępowanie zażaleniowe – 240 zł. Wobec tego, że aktualnie rozpoznawany wniosek o wynagrodzenie za sprzeciw od postanowienia o cofnięciu prawa pomocy jest jednym z 8 wniosków radcy prawnego A. G., który reprezentował skarżącego J. W. i jego żonę T. W. w sprawach o sygn. akt I SA/Łd 237-244/16 z urzędu. Sytuacja rodzinna majątkowa i finansowa skarżących miała tożsamy charakter i tym samym nakład pracy pełnomocnika związany z ich przygotowaniem był mniejszy, okoliczność ta zdecydowała o przyznaniu wynagrodzenia za sprzeciw w wysokości 1/2 opłaty maksymalnej tj. 120 zł. Stosownie do § 2 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości opłata za pomoc prawna z urzędu została podwyższona o stawkę podatku od towarów i usług. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 w zw. z art. 250 § 1 i 2 p.p.s.a. i § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz § 21 ust. 2 pkt 2 lit. d Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, orzeczono jak w sentencji. ak