I SA/Łd 2384/02

WyrokWSA w Łodzi2004-02-20

Skład orzekający: P. Kiss, T. Porczyńska, A. Cudak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki związane z podróżą służbową członków zarządu spółki, poniesione w celu ustalenia podziału lokali użytkowych między spółkami, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów w roku podatkowym, w którym miały miejsce rozmowy, nawet jeśli ostateczne ustalenia miały nastąpić w latach późniejszych?
Ratio decidendi
Wydatki związane z podróżą służbową członków zarządu, poniesione w celu ustalenia podziału lokali użytkowych, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów w roku podatkowym, którego dotyczą, jeśli rozmowy te były kontynuacją ustaleń z poprzedniego okresu i miały na celu osiągnięcie przychodów w tym roku. Organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, nie ustalając, czy spółka uzyskała przychody związane z kontynuacją działań gospodarczych w danym roku, co mogło uzasadniać zaliczenie wydatków do kosztów uzyskania przychodów.
Stan faktyczny
Spółka A wniosła skargę na decyzję Izby Skarbowej, która częściowo uchyliła decyzję organu I instancji, zmniejszając zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 rok. Izba Skarbowa uznała, że wydatki związane z wyjazdem członków zarządu do Francji we wrześniu 2000 r. powinny być uwzględnione w kosztach uzyskania przychodów, jednak odmówiła uwzględnienia wydatków związanych z wyjazdem w grudniu 2000 r., uznając, że dotyczyły one lat następnych. Skarżący domagał się zaliczenia obu wydatków do kosztów uzyskania przychodów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. P. Kiss, Sędziowie NSA del. T. Porczyńska (spr.), , A. Cudak, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 roku 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 92,80 (dziewięćdziesiąt dwa zł osiemdziesiąt gr) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego A Sp. z o.o. w T. od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] w sprawie określenia za 2000 r zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych, zaległości w tym podatku oraz odsetek za zwłokę, uchyliła zaskarżoną decyzję w części i orzekła zmniejszenie: zobowiązania w podatku dochodowym z kwoty 10.696,00 zł do kwoty 8.842,00 zł, zaległości w tym podatku z kwoty 3.495,00 zł do kwoty 1.641,00 zł oraz odsetek z kwoty 1.442,60 zł do kwoty 677,40 zł. W uzasadnieniu decyzji Izba wyjaśniła, że dwóch członków zarządu spółki A wyjechało dwukrotnie /we wrześniu i w grudniu 2000 r/ służbowo do Francji do francuskiej firmy B S.A. Spółka A i francuska firma B S.A. są udziałowcami spółki C. Spółka A sprzedaje spółce C pozyskane z uboju trzody chlewnej jelita, które spółka C eksportuje do Francji. Z Protokółu z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki C spisanego w dniu 19.IX.2000 r., wynika że w dniach 16-21. IX. 2000 r. prowadzone były między innymi rozmowy i ustalenia dotyczące sprzedaży jelit produkowanych w spółce A. Spółka A uzyskała w 2000 r. przychód ze sprzedaży jelit. Wydatki związane z tym wyjazdem należało więc w ocenie Izby Skarbowej uwzględnić w kosztach uzyskania przychodów. Uwzględniając te wydatki Izba uchyliła w części decyzję organu podatkowego I instancji i w tej części orzekła co do meritum korygując wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym spółki A, zaległości podatkowej w tym podatku oraz odsetek. Izba podzieliła natomiast stanowisko Inspektora Kontroli Skarbowej co do braku podstaw do uwzględnienia w kosztach uzyskania przychodów wydatków związanych z wyjazdem tych samych członków zarządu spółki A do Francji w dniach 18-19.XII.2000 r. Z Protokółu uzgodnień z tego pobytu we Francji wynika, jak ustalono w postępowaniu podatkowym, że prowadzone rozmowy dotyczyły podziału lokali użytkowych pomiędzy spółkami A i C, które mają siedzibę w W. ul. A 4. Omawiany temat był na etapie propozycji i projektów, bowiem ostateczne ustalenia miały być podjęte do 31.XII.2001 r. Powyższe oznacza w ocenie Izby Skarbowej, że ustalenia nie dotyczyły roku 2000 lecz lat następnych. Tym samym poniesione koszty podróży nie mogły mieć wpływu na przychód uzyskany przez spółkę w roku 2000 stosownie do art.15 ust.4 ustawy z dnia 15.II.1992 r o podatku dochodowym od osób prawnych. W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie wywodząc, że poniesione wydatki na zagraniczną podróż służbową powinny stanowić koszty uzyskania przychodów stosownie do art.15 ust.1 i 16 ust.1 pkt.30 a) powołanej ustawy. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę stosownie do art.97 § 1 ustawy z dnia 30.VIII.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271 ze zm./ stanowiącym, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.I.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Art.15 ust.1 zd.1 ustawy z dnia 15.II.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz.654/ stanowi, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Przepis ust.4 art.15 tej ustawy stanowi natomiast, że koszty uzyskania przychodów są potrącalne tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą, tj. są potrącalne także koszty uzyskania poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy, lecz dotyczące przychodów roku podatkowego oraz określone co do rodzaju i kwoty koszty uzyskania, które zostały zarachowane, chociaż ich jeszcze nie poniesiono, jeżeli odnoszą się do przychodów danego roku podatkowego, chyba że ich zarachowanie nie było możliwe; w tym przypadku są one potrącalne w roku, w którym zostały poniesione. Zaliczenie przez ustawodawcę do kosztów uzyskania przychodów kosztów poniesionych w celu osiągnięcia przychodów nie oznacza konieczności wiązania wydatków z konkretnym przychodem. Działania w celu osiągnięcia przychodu nie można utożsamiać z celowością tego działania, bowiem ustawa nie odwołuje się do tego pojęcia. W doktrynie jak i w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że kosztami uzyskania przychodów będą wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, której celem jest osiągnięcie przychodów. Należy zważyć, że rozmowy w sprawie podziału lokali użytkowych między spółki A i C, podejmowane na spotkaniu grudniowym udziałowców spółki C były kontynuacją ustaleń podejmowanych podczas Zgromadzenia Wspólników Spółki C odbytego w miesiącu wrześniu 2000 r. i dotyczyły spraw organizacyjnych, które same w sobie nie skutkują osiągnięciem przychodów, jakkolwiek były prowadzone w celu osiągnięcia przychodów. Potrzeba korzystania z pomieszczeń spółki A, sygnalizowana w treści protokółu z 19.IX.2000 r. mogła prowadzić do uzyskania przychodu przez tą spółkę, wymagała jednakże ustaleń organizacyjnych co do sposobu i zasad korzystania z pomieszczeń. Wygospodarowanie dodatkowych pomieszczeń dla zwiększenia powierzchni chłodniczych i produkcyjnych było niezbędne dla kontynuacji w 2001 r. produkcji ryb faszerowanych i dalszego odbioru teryn produkowanych w firmie B S.A., sprzedawanych na rynku polskim. Na spotkaniu w grudniu 2000 r. kontynuowano ustalenia i przekazano stronie francuskiej plany oraz propozycje niezbędne do ewentualnego sfinalizowania ustaleń. Zaliczenie wydatków związanych z podróżą służbową odbytą w grudniu do kosztów uzyskania przychodów jest zatem uzasadnione treścią art.15 ust.1 zd.1 ustawy, jako że celem rozmów w przedmiocie podziału pomieszczeń mogło być uzyskanie przychodu przez spółkę A. Rozstrzygnięcia wymaga czy mogły to być koszty podlegające potrąceniu w 2000 r. Zasady potrącalności kosztów w czasie reguluje art.15 ust.4 ustawy, analiza którego pozwala na stwierdzenie, że koszty poniesione w celu uzyskania przychodu można potrącić w roku podatkowym, w którym przychód ten wystąpił albo - racjonalnie oceniając powinien był wystąpić. Organy podatkowe nie ustaliły czy w 2000 r. spółka A uzyskała przychody związane ze sprzedażą na polskim rynku ryb faszerowanych i teryn produkcji firmy C S.A., dla kontynuacji której rozważano na spotkaniach we Francji wykorzystanie pomieszczeń spółki A. Gdyby spółka uzyskała w 2000 r. takie przychody to zasadne byłoby przyjęcie, że wydatki związane z podjęciem w 2000 r. rozmów mających na celu kontynuację działań gospodarczych, które przyniosły spółce przychody w danym roku mogą być kosztami potrącanymi w 2000 roku. Brak powyższych ustaleń oznacza naruszenie przepisów postępowania podatkowego, a w szczególności art.122, 187 § 1 i 191 ustawy z dnia 29.VIII.1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm./. Powołane przepisy zobowiązują organy podatkowe do zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza wskazane przepisy postępowania podatkowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Orzeczenie w przedmiocie zakresu wykonalności uchylonej decyzji zapadło w trybie art. 152 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 i 205 powołanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło