I SA/Łd 240/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-06-10
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Referendarz sądowy uznał, że skarżący wykazał dostatecznie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wzięto pod uwagę wykazaną kwotę dochodu z działalności gospodarczej, niezbędne wydatki na utrzymanie pięcioosobowej rodziny, a także posiadany majątek. Spełnienie tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący A. A. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i trójką małoletnich dzieci, a jego dochód z działalności gospodarczej jest jedynym źródłem utrzymania rodziny. Po zobowiązaniu do złożenia dodatkowych dokumentów, skarżący przedstawił informacje o swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu A. A. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 czerwca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. A. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenie zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres grudzień 2004 roku – grudzień 2005 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu - A. A. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
A.A. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenie zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres grudzień 2004 roku – grudzień 2005 roku.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną A. i trójką małoletnich dzieci. Wskazał przy tym, że majątek rodziny stanowi dom o pow. 72 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 2,4 ha, a ponadto trzy pojazdy wykorzystywane do działalności gospodarczej: samochód osobowy (rok produkcji 2006), samochód ciężarowy (rok produkcji 1997) oraz naczepa.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że z tytułu działalności gospodarczej (transportowej) osiąga dochód w wysokości ok. 2000 zł. Na jego utrzymaniu pozostaje cała rodzina i w związku z tym nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w niniejszej sprawie.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 16 maja 2011 roku zobowiązano pełnomocnika wnioskodawcy do złożenia przez skarżącego dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez niego i jego żonę rachunków bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy, wskazania przyczyny braku osiągania dochodu przez jego żonę, a w szczególności przedstawienia decyzji właściwego urzędu pracy o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej z prawem, względnie bez prawa, do zasiłku dla bezrobotnych oraz określenia kwoty środków przeznaczanych na utrzymanie rodziny i podstawowe opłaty eksploatacyjne - w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 1 czerwca 2011 roku nadesłał wymagane dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym domowym wraz z żoną A. i trójką małoletnich dzieci. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest dochód skarżącego osiągany z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 2.400 zł brutto. Żona skarżącego jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Wydatki związane z utrzymaniem pięcioosobowej rodziny i podstawowymi opłatami eksploatacyjnymi wynoszą łącznie około 2.000 zł miesięcznie. Majątek rodziny stanowią przy tym nieruchomości w postaci domu o pow. 72 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 2,4 ha, a ponadto trzy pojazdy wykorzystywane do działalności gospodarczej (samochód osobowy, samochód ciężarowy i naczepa). Rodzina nie posiada innego majątku, w tym także oszczędności.
W tej sytuacji, biorąc zwłaszcza pod uwagę wykazaną kwotę dochodu oraz niezbędnych wydatków pięcioosobowej rodziny, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał bowiem dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło