I SA/Łd 240/14

Dnia 3 czerwca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007, 2008, 2010 i 2011 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu C. K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu [...] roku C. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku orzekającą o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007, 2008, 210 i 2011 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł podatnik złożył wniosek o zwolnienie od obowiązku jego uiszczenia bowiem kwota ta stanowi ponad połowę jego miesięcznego dochodu. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów i wyjaśnień nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że C. K. wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są ich emerytury w łącznej wysokości ok. 2.771 zł brutto, przy czym z uwagi na zajęcie emerytury wnioskodawcy do wypłaty przypada mu kwota 599 zł. Wnioskodawca oświadczył, że w ubiegłym roku z tytułu odprawy uzyskał kwotę 42.900 zł brutto (35.178 zł netto), z której to uiszcza co miesiąc na rzecz swojej żony alimenty w wysokości 1.800 zł przyznane jej na mocy ugody sądowej z 13 sierpnia 2013 roku. Skarżący w oparciu o służebność osobistą zamieszkuje w domu będącym własnością jego syna, pozostaje w 1/6 współwłaścicielem działki o powierzchni 0,44 ha zabudowanej budynkiem jednorodzinnym w K., nie posiada innego majątku. Udokumentowane przez wnioskodawcę miesięczne koszty utrzymywania jego gospodarstwa domowego zamykają się kwotą około 700 zł (energia elektryczna, woda, ogrzewanie, wywóz nieczystości) nadto wnioskodawca ok. 110 zł miesięcznie płaci tytułem usług telekomunikacyjnych, 120 zł kosztuje ochrona nieruchomości i 30 zł miesięcznie jej ubezpieczenie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, że C. K. wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są ich emerytury w łącznej wysokości ok. 2.200 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca w ubiegłym roku z tytułu odprawy uzyskał kwotę 35.178 zł netto, z której to uiszcza co miesiąc na rzecz swojej żony alimenty w wysokości 1.800 zł Skarżący w oparciu o służebność osobistą zamieszkuje w domu będącym własnością jego syna, którego miesięczne koszty utrzymania zamykają się kwotą około 700 zł (energia elektryczna, woda, ogrzewanie, wywóz nieczystości). Dodatkowo około 260 zł miesięcznie stanowią wydatki na ochronę nieruchomości jej ubezpieczenie i usługi telekomunikacyjne. Jedyny majątek wnioskodawcy stanowi udział w 1/6 działki o powierzchni 0,44 ha zabudowanej budynkiem jednorodzinnym w K.. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (500 zł) oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Odnosząc się do wskazywanych przez stronę wydatków, stwierdzić należy w pierwszej kolejności, iż dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest istotna wysokość deklarowanych przez rodzinę wydatków, ale kwota wydatków uznawanych za niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny i zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania. Tymczasem analiza struktury wydatków, jakie zostały wskazane przez skarżącego nie uzasadnia twierdzenia, iż wszystkie wskazane we wniosku wydatki jego gospodarstwa domowego należą do wydatków koniecznych, których ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. O ile bowiem nie ulega wątpliwości, iż za wydatki konieczne uznać należy koszty zakupu mediów, podatki czy wydatki na leki to jednak do kategorii tej nie można zaliczyć wydatków na ochronę nieruchomości. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów procesu z jakichkolwiek źródeł. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że mimo zajęcia uzyskiwanego świadczenia emerytalnego wnioskodawca z żoną w dalszym ciągu co miesiąc ze swoich emerytur dysponują na utrzymanie kwotą 2.200 zł, a także dodatkowymi środkami finansowymi z uzyskanej przez skarżącego w ubiegłym roku odprawy pieniężnej, które mogą stanowić źródło pokrycia wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. J.B.