I SA/Łd 2406/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. P. Kiss, Sędziowie NSA del. A. Cudak (spr.), A. Świderska, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2004 r. po wznowieniu postępowania w sprawie ze skargi Zakładów Mechanicznych A w likwidacji na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 r. 1) uchyla postanowienie z dnia 23 maja 2002 r. sygn. akt I SA/Łd 586/02 o odrzuceniu skargi; 2) oddala skargę. W dniu 12 października 2001 r. Zakłady Mechaniczne A w likwidacji w Ż. złożyły do Urzędu Skarbowego w P. wniosek o odroczenie terminu płatności podatku dochodowego od osób prawnych za 2000r. i wyznaczenia terminu płatności na dzień 31 grudnia 2001 r. Jako podstawę prawną wskazano art. 48§1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Urząd Skarbowy w P., decyzją z dnia [...], umorzył postępowanie wywołane powyższym wnioskiem jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek o odroczenie terminu płatności podatku dochodowego za 2000 r. został złożony po dniu 30 marca 2001 r., a więc po upływie terminu do zapłaty podatku. Od dnia 1 kwietnia 2001 r. niezapłacony podatek stał się zaległością podatkową. Przepis art. 48§1 Ordynacji podatkowej dotyczy zaś odroczenia terminu płatności podatku, a nie zaległości podatkowej. Izba Skarbowa w Ł., po rozpoznaniu odwołania podatnika, decyzją z dnia [...], utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji podtrzymał i rozwinął argumentację Urzędu Skarbowego. Wskazano, że przepis art. 48§1 pkt 1 Ordynacji podatkowej dotyczy odroczenia terminu płatności podatku. Nie ma zaś zastosowania do zaległości podatkowej. Również przepis art. 48§1 pkt 3 Ordynacji podatkowej nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku podatnika. Powyższą decyzję zaskarżyły skargą do Sądu Zakłady Mechaniczne A. Skarżący zarzucił decyzji naruszenie art. 48§1 pkt 1 i 3 Ordynacji podatkowej przez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych wyrażonej w art. 121§1 Ordynacji podatkowej, a także naruszenie art. 122 i 210§4 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie okoliczności ustaleń, jakie miały miejsce pomiędzy organem pierwszej instancji a podatnikiem. Wskazując na powyższe uchybienia autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wobec nie uzupełnienia w przepisanym terminie braków formalnych środka odwoławczego, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 maja 2002 r. odrzucił skargę. Skarżący w dniu 3 września 2002 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego powyższym prawomocnym postanowieniem z uwagi na pozbawienie możności działania, gdyż wezwanie do uiszczenia wpisu nie zostało doręczone prawidłowo. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2002 r. wznowiono postępowanie w sprawie. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponieważ postanowieniem z dnia 13 listopada 2002r. przesądzono o dopuszczalności wznowienia postępowania, pozostaje jedynie merytoryczne rozpoznanie sprawy, a więc ocena zasadności skargi wniesionej przez podatnika. W tym zakresie jednak trzeba stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani przepisów postępowania. Przedmiotem postępowania podatkowego był wniosek podatnika o odroczenie terminu płatności podatku dochodowego od osób prawnych za 2000r. Wniosek ten bezspornie został złożony po terminie płatności tego podatku. Zgodnie zaś z art. 51§1 Ordynacji podatkowej, podatek niezapłacony w terminie płatności staje się zaległością podatkową. W związku z powyższym stanowisko organów podatkowych w zakresie bezprzedmiotowości postępowania w przedmiocie wniosku o odroczenie terminu płatności podatku, w sytuacji, gdy powstała zaległość podatkowa, jest trafne. Z bezprzedmiotowością postępowania bowiem mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, iż wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie (zob. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995 r., S.A./Łd 2424/94, ONSA 1996, nr 2, poz. 80). Przepis art. 48§1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., w sposób jednoznaczny określał, że dopuszczalne jest jedynie odraczanie terminu płatności podatku. Zatem w przypadku, gdyby podatnik złożył przedmiotowy wniosek przed upływem terminu płatności podatku, organy zobowiązane były by to żądanie rozpoznać. Ponieważ w chwili składania wniosku przez podatnika podatek przekształcił się w zaległość podatkową, nie mógł znaleźć zastosowanie przepis art. 48§1 pkt 1 ordynacji podatkowej. Z kolei art. 48§1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, reguluje zagadnienie rozkładania na raty. Zgodnie z tym przepisem dopuszczalne jest rozkładanie na raty zapłaty podatku oraz zaległości podatkowej. Zestawienie obu tych przepisów oraz treści art. 48§2 lit. a Ordynacji podatkowej, jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje, że ustawodawca w ówczesnym stanie prawnym wykluczył możliwość odraczania terminu płatności zaległości podatkowej. Z treści zaś wniosku podatnika oraz z jego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji w żaden sposób nie wynika, iż wolą podatnika było rozłożenie na raty zaległości podatkowej. Podatnik żądał odroczenia płatności podatku do 31 grudnia 2001 r. i w tym terminie tą zaległość zapłacił. Zatem organy podatkowe nie miały obowiązku rozstrzygać wniosku podatnika jako żądania o rozłożenie na raty. Skarżący dopatruje się dopuszczalności swojego żądania w treści art. 48§1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy, ze względu na ważny interes podatnika, na jego wniosek, może odraczać inne terminy przewidziane w przepisach prawa podatkowego, z wyjątkiem terminów określonych w art. 68-71, art. 76 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1, art. 87 § 3 i 4, art. 88 § 1 i art. 118. Stanowisko to nie jest trafne i to z trzech powodów. Po pierwsze, przyjmując wykładnię prezentowaną przez skarżącego, należałoby uznać, że regulacja zawarta w punkcie 1 i 2 tego przepisu jest zbędna. Po drugie, z systematyki przepisu art. 48§1 Ordynacji podatkowej wynika, że punkt 3 stanowi uzupełnienie unormowań zawartych w punktach 1 i 2. Po trzecie wreszcie trzeba podkreślić, że przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują terminu zapłaty zaległości podatkowej. W art. 47 - 50 Ordynacji podatkowej zawarte są unormowania odnoszące się do terminów płatności podatku. Nie sposób więc twierdzić, powołując się na art. 48§1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, o dopuszczalności odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej. Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia art. 121§1, 122 i 210§4 Ordynacji podatkowej. Skarżący dopatruje się uchybień powyższych przepisów w tym, że nie wyjaśniono faktycznych ustaleń podatnika i organów podatkowych, odnoszących się do przedmiotowego wniosku. Okoliczności te nie mają żadnego istotnego znaczenia dla oceny zasadności skargi. Zważywszy na powyższe okoliczności, organy podatkowe zasadnie uznały, że postępowanie wywołane wnioskiem podatnika o odroczenie terminu płatności podatku, jako bezprzedmiotowe, podlegało umorzeniu, stosownie do treści art. 208§1 Ordynacji podatkowej. Ponieważ niniejsza sprawa jest rozpoznawana w wyniku skargi o wznowienie postępowania, zgodnie z art. 282§2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd po rozpoznaniu sprawy uchylił wcześniejsze prawomocne postanowienie o odrzuceniu skargi i stosownie do treści art. 151 powyższej ustawy oddalił skargę jako nieuzasadnioną.