I SA/Łd 242/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk Sędziowie: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 06 października 2020 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia pisma procesowego oznaczonego datą [...] roku oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł, postanowieniem z [...] r., utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia pisma J. O. w związku z decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] r. o odmowie umorzenia zaległości podatkowej w podatku VAT za IV kwartał 2018 r.. Jak wynika z akt sprawy pismem z 14 sierpnia 2019 r. J. O. wniosła o umorzenie należności w kwocie 5.594 zł, powstałych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku VAT, grzywny i mandatów, i innych kar pieniężnych w latach 2016-2019. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. potraktował to pismo jako odwołanie od ww. decyzji z [...] r. i przekazał je w trybie art. 227 o.p. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. Pismo J. O. zawierało brak formalny w postaci braku własnoręcznego podpisu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wezwał podatniczkę do uzupełnienia braku formalnego w terminie 7 dni. Jednocześnie organ wezwał podatniczkę do wskazania zakresu żądania zawartego w piśmie z 12 sierpnia 2019 r.. Strona braku nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W dniu [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydał postanowienie o pozostawieniu bez rozpatrzenia pisma oznaczonego datą 12 sierpnia 2019 r.. Strona wniosła zażalenie na postanowienie z [...] r., w którym zarzuciła rażące naruszenie prawa, przejawiające się w szczególności w naruszeniu art. 120, art 121 § 1, art. 123 § 1, art. 219 o.p., poprzez wydanie postanowienia odmawiającego umorzenia kosztów egzekucyjnych z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a także błędnie ustalony przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej stan rzeczywisty w sprawie, uchybienia procesowe, poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów oraz naruszenie interesów skarżącej. Podatniczka jednocześnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, uznanie wniesionego zażalenia jako wniesionego poprawnie i prawidłowo, zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy, umorzenie postępowania podatkowego w związku z występującymi błędami i brakiem podstaw prawnych do twierdzeń kontrolujących, przywrócenie terminów do uzupełnienia wszelkich braków formalnych związanych z prowadzonym postępowaniem umorzeniowym i odwoławczym, i przyjęciem wszelkich wniosków, pism, wyjaśnień złożonych przez męża J. O., jako złożonych przez nią samą. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej , utrzymując w mocy ww. postanowienie z [...] r., zauważył, że w rozpatrywanej sprawie, strona nie może uzupełnić braku formalnego, w postaci uzupełnienia własnoręcznego podpisu, do czego została wezwana 3 września 2019 r., ponieważ wyznaczony 7 - dniowy termin na dokonanie tej czynności upłynął z dniem 1 października 2019 r. Z tej samej przyczyny niemożliwym jest na obecnym etapie postępowania przyjęcie wyjaśnienia, iż pismo z 12 sierpnia 2019 r. nie jest odwołaniem od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] r.. Dodano że J. O. w zażaleniu wyraża swoje niezadowolenie z postanowienia organu o pozostawieniu bez rozpatrzenia pisma oznaczonego datą 12 sierpnia 2019 r. jednakże nie odnosi się do niego merytorycznie, swoje zarzuty kierując do decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. W konsekwencji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał, że pozostawienie pisma bez rozpatrzenia było dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami i ustalonym stanem faktycznym, a zarzuty strony są bezzasadne. W ocenie Dyrektora w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki pozwalające na zastosowanie art. 169 § 4 o.p. wobec nieuzupełnienia braków formalnych - pisma z 12 sierpnia 2019 r.. Niezależnie od powyższego organ wskazał, że w sprawie udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej w podatku VAT za IV kwartał 2018 r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za 04/2016 r. prowadzone było odrębne postępowanie zakończone wydaniem decyzji z [...] r. nr [...]. W skardze J. O. zarzuciła naruszenie: - art. 120 oraz art. 121 § 1 o.p., poprzez prowadzenie postępowania niezgodnie z przepisami prawa oraz w sposób niebudzący zaufania obywateli do państwa polegające na bezprawnym zakwalifikowaniu wniosku z 12 sierpnia 2019 r. o umorzenie należności, jako odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] r., w sytuacji gdy rzeczony wniosek stanowił dokument wszczynający odrębne postępowanie podatkowe, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 123 § 1 o.p., poprzez uniemożliwienie skarżącej pełnego zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie oraz wypowiedzenia się co do poszczególnych dokumentów, w sytuacji gdy ustawa wprost nakłada na organ obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 169 § 3 o.p., poprzez nierozpatrzenie wniosku z 12 sierpnia 2019 r., w sytuacji gdy przepis prawa nakłada na organ podatkowy taki obowiązek, jeżeli za niezwłocznym rozpatrzeniem podania przemawia interes publiczny lub ważny interes strony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie z dnia [...] r., którym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia pisma opatrzonego datą 12 sierpnia 2019 roku złożonego w związku z decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] roku w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku VAT oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych. Kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi prawidłowość pozostawienia bez rozpatrzenia owego pisma. Stan faktyczny nie budzi wątpliwości, bowiem z materiału dowodowego wprost wynika, że pismo z 12 sierpnia 2019 r. zatytułowane "Wniosek o umorzenie należności w kwocie 5 594 zł, powstałych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku VAT, grzywny i mandatów i innych kar pieniężnych w latach 2016-2019" nie zawierało własnoręcznego podpisu skarżącej J. O. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. owo pismo potraktował jako odwołanie od decyzji z [...] r. i wraz z aktami sprawy przedstawił DIAS w Ł. Organ ten pismem z 3 września 2019 roku wezwał J. O. do uzupełnienia braków formalnych pisma poprzez złożenie własnoręcznego podpisu i wyjaśnienie treści żądania (czy pismo to stanowi odwołanie, wniosek o umorzenie zaległości podatkowej, czy też zarówno odwołanie, jak i wniosek o umorzenie zaległości) w terminie 7 dni od doręczenia wezwania. Pismo zawierające wezwanie zostało doręczone w dniu 24 września 2019 r. do rąk J. O. - pełnomocnika pocztowego skarżącej. Siedmiodniowy termin upłynął w dniu 1 października 2019 r., w terminie tym skarżąca nie usunęła braków formalnych swego pisma. W piśmie z dnia 1 października 2019 r. J. O. (pełnomocnik pocztowy) poinformował DIAS w Ł., że jego żona (skarżąca) przebywa na zwolnieniu lekarskim od 19 sierpnia 2019 r. i w związku z tym nie jest w stanie podołać obowiązkowi usunięcia braków formalnych pisma. Autor pisma zwrócił się o przesunięcie terminu usunięcia braków formalnych. Zgodnie z art. 168 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.) podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia, wnioski ) mogą być wnoszone pisemnie lub ustnie do protokołu, a także za pomocą środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu podatkowego, (...). Podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby od której pochodzi, oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych (art.168 § 2 o.p.). Podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego (...) – art.168 § 3 o.p.. W świetle powołanych przepisów nie może budzić wątpliwości, że pismo skarżącej z 12 sierpnia 2019 r. było dotknięte brakami formalnymi uniemożliwiającymi nadanie mu dalszego biegu – nie zawierało podpisu skarżącej, nadto mogła budzić wątpliwości treść żądania, jeśli zważyć że pismo to wpłynęło w terminie do złożenia odwołania od decyzji z [...] r., którą NUS w S. odmówił skarżącej umorzenia zaległości w podatku VAT oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem zgodnie z prawem organ odwoławczy wezwał skarżącą do uzupełnienia tych braków, stosownie bowiem do art. 169 § 1 o.p. jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienia tego warunku spowoduje pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Bezspornie skarżąca owych braków nie uzupełniła, zatem organ był uprawniony do wydania postanowienia o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia (art. 169 § 4 o.p. ). Pismo z dnia 1 października 2019 r., a którego autorem był mąż J. O. zasadnie zostało pominięte przez organ odwoławczy jako, że J. O. nie był stroną postępowania, które toczyło się (miało się toczyć) z udziałem jego żony, J. O. nie był także jej pełnomocnikiem w postępowaniu podatkowym. Odnosząc się do zarzutów wskazanych w skardze podnieść wypada, że nie zasługują one na uwzględnienie. Zarzut naruszenia przepisów art.120 i art.121 § 1 o.p. skarżąca oparła na twierdzeniu, że doszło do bezprawnego zakwalifikowania wniosku skarżącej o umorzenie zaległości podatkowych jako odwołania. W związku z tym należy wyjaśnić, iż jako odwołanie od decyzji z [...] r. (odmowa umorzenia zaległości w podatku VAT i podatku dochodowym od osób fizycznych) przedmiotowe pismo zostało zakwalifikowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. Organ drugiej instancji nabrał wątpliwości, co do treści żądania zawartego w piśmie z 12 sierpnia 2019 r. i wezwał skarżącą do ich sprecyzowania. W ocenie sądu rzeczywiście przedmiotowe pismo było dostatecznie jasne, żeby przyjąć, że J. O. tym pismem dążyła do zainicjowania kolejnego postępowania o umorzenie zaległości, a tym samym iż pismo to nie było odwołaniem. Niemniej jednak oprócz tego "braku" pismo skarżącej z 12 sierpnia 2019 r. nie było podpisane i tego braku formalnego nie uzupełniono w terminie. Zatem DIAS w Ł. miał prawne podstawy zarówno do żądania uzupełnienia podpisu, a wobec jego nieuzupełniania – do pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Podobnie nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art.123 § 1 o.p oparty na uniemożliwieniu skarżącej zapoznania się z zebranym materiałem i wypowiedzenia się, co do poszczególnych dowodów. Zgodnie z art. 200 § 1 o.p obowiązek wyznaczenia stronie 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zabranego materiału dowodowego jest związany z wydaniem decyzji, przepis ten nie ma zastosowania do postanowień, do których stosuje się odpowiednio przepisy art. 208, 210 § 2a i § 3 i 5 oraz art. 211-215, a do postanowień, o których mowa w art. 228 § 2, stosuje się również art. 240-249 oraz art. 252, z tym że zamiast decyzji, o których mowa w art. 243 § 3, art. 245 § 1 i art. 248 § 3, wydaje się postanowienie (art. 219 o.p). Powołany przepis art. 219 o.p nie wymienia więc wśród przepisów dotyczących decyzji, a mających zastosowanie dla postanowień - art.200 o.p. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 169 § 3 o.p.. Przepis ten nakazujący organom rozpoznanie wniosku mimo braków formalnych, jeśli za niezwłocznym rozpatrzeniem podania przemawia interes publiczny lub ważny interes strony (art.169 § 3 pkt.1 o.p.) ma zastosowanie wyłącznie do braków polegających nie niewniesieniu opłat, które zgodnie z odrębnymi przepisami powinny zostać uiszczone z góry. Taka sytuacja nie zachodziła w niniejszej sprawie; z tego też powodu argumenty skarżącej zawarte w uzasadnieniu skargi, a dotyczące przyczyn powstania zaległości, jak też jej trudnej sytuacji materialnej nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Mając powyższe sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie Dyrektora IAS było właściwe, a zarzuty skarżącej zawarte w skardze, stanowią wyłącznie polemiką z prawidłowym stanowiskiem organu W tym stanie rzeczy sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako pozbawionej uzasadnionych podstaw. lp