I SA/Łd 243/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Tarno po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. C. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. C. na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z. C. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z [...] r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych a następnie złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania tego aktu na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270; dalej "P.p.s.a."). We wniosku tym skarżąca stwierdziła, że uzyskuje przychody z działalności gospodarczej z tytułu 95% udziału w spółce Cywilnej A., której przedmiotem jest prowadzenie apteki w Z. oraz z tytułu emerytury w wysokości 1.700 zł netto. Ponadto wskazała, że nie posiada żadnych wolnych aktywów obrotowych, z których możliwa byłaby całkowita spłata zobowiązania określonego w zaskarżonej decyzji bez niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody dla prowadzonej działalności gospodarczej. Podkreśliła, że dysponowanie środkami pieniężnymi zawsze jest planowane z odpowiednim wyprzedzeniem i dlatego musi mieć odpowiedni okres czasu na zgromadzenie środków pieniężnych na uregulowanie zobowiązania podatkowego, wynikającego z zaskarżonej decyzji w przypadku niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie skarżącej zapłata zobowiązania w wysokości 124.321 zł, wynikającego z zaskarżonej decyzji, doprowadzi do zachwiania płynności finansowej prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, a w dalszej konsekwencji spowoduje prawdopodobieństwo konieczności "zgłoszenia firmy do upadłości". Zdaniem strony jeśli w toku postępowania egzekucyjnego nastąpi zlicytowanie apteki, to nigdy już nie zostanie ona ponownie uruchomiona, a ponadto zgodnie z prawem farmaceutycznym organ egzekucyjny nie ma możliwości sprzedania w toku postępowania egzekucyjnego leków znajdujących się w aptece, ponieważ sprzedaż detaliczna leków może się odbywać wyłącznie w aptekach, natomiast hurtowa jedynie w wyspecjalizowanych hurtowniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Regulacja prawna wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, iż wniesienie skargi nie pociąga za sobą skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania przez Sąd zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest, bowiem stanem niepożądanym i prawo wnoszenia skargi do sądu nie może uniemożliwiać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa podatkowego. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkową okolicznością, a przesłanki uzasadniające wstrzymanie tego aktu nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę już we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r. FZ 496/2004, LexPolonica). Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. zobowiązując stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakłada jednakże obowiązku ich udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia. Uprawdopodobnienie zaistnienia tych przesłanek oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo – graniczące z pewnością - zmaterializowania się trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody w następstwie wykonania zaskarżonego aktu. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, a która jest wynikiem wykonania kwestionowanej decyzji administracyjnej. Omawiana instytucja ma na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W analizowanej sprawie skarżąca, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazała, że zapłata kwoty 124.321 zł wynikającej z zaskarżonej decyzji doprowadzi do zachwiania płynności finansowej prowadzonej przez nią apteki, a w dalszej konsekwencji spowodować może konieczność ogłoszenia jej upadłości Ustosunkowując się do tej argumentacji zauważyć trzeba, że niewątpliwie zakończenie bytu prawnego przedsiębiorstwa czy też innego podmiotu, wywołuje skutki trudne do odwrócenia i wysoce szkodliwe. Dla udzielenia ochrony tymczasowej nie jest jednak wystarczające powoływanie się na ewentualną możliwość ogłoszenia upadłości bez poparcia tych przypuszczeń konkretnymi faktami (por. postanowienia NSA: z dnia 17 listopada 2009 r., I FSK 1243/08, z dnia 20 grudnia 2011 r., II GZ 537/11, z dnia 12 października 2005 r., II FSK 1231/05; z dnia 9 listopada 2005 r., I FZ 480/05; z 15 grudnia 2005 r., I FZ 633/05 – wszystkie publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W ocenie Sądu poza wyrażeniem subiektywnej obawy zlikwidowania działalności gospodarczej, skarżąca nie wykazała jednak okoliczności uprawdopodabniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Sporna w niniejszej sprawie kwota zobowiązania podatkowego wynosi co prawda ponad 124 tys. zł, niemniej jednak skarżąca - co sama podkreśla - prowadzi działalność gospodarczą już ponad czternaście lat i nie posiada z tego tytułu żadnych zaległości podatkowych wobec budżetu państwa. Powoływanie się zatem na utratę płynności finansowej i konieczność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości należy uznać za gołosłowne. Sformułowane przez stronę skarżącą uzasadnienie wniosku – wbrew art. 61 § 3 P.p.s.a. – nie wypełnia obowiązku wnioskodawcy wykazania okoliczności lub konkretnych zdarzeń przemawiających za jego uwzględnieniem. Tym samym uznać należy, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd może wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Podkreślić przy tym należy, iż wykonanie jakiejkolwiek decyzji określającej zobowiązanie podatkowe ma dla jej adresata niekorzystne konsekwencje. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje jednak stanu, który byłby nieodwracalny, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Ponadto strona skarżąca może skorzystać z instytucji odroczenia lub rozłożenia na raty zaległości podatkowej, umorzenia jej w całości lub części, wskazując na ważny interes podatnika lub interes publiczny (art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej). Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nadto należy zauważyć, że w przepisie art. 61 § 4 P.p.s.a. ustawodawca przewidział możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie (por. postanowienie NSA z dnia 7 października 2009r., II FSK 1549/09). Samo zaś wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, o czym stanowi art. 61 § 6 P.p.s.a. Rozstrzygnięcia podejmowane w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów lub czynności mają zatem charakter wyłącznie tymczasowy. Co do zasady więc, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach szczególnych, okres obowiązywania ochrony tymczasowej i tak kończy się z chwilą wydania orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Orzeczeniami tymi będą zarówno wyroki, jak i postanowienia o odrzuceniu skargi lub umorzeniu postępowania. Wobec powyższego na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. AKE.