I SA/Łd 249/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędziowie Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska – Nowacka (spr.) Asesor WSA Ewa Cisowska – Sakrajda Protokolant Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [..] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie odmowy umorzenia zaległości czynszowej i umorzenie postępowania w sprawie oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k. p. a., uchyliło w całości decyzję Burmistrza P. z dnia [...] r. znak [...] odmawiającą S. M. umorzenia zaległości w czynszu za zajmowany lokal mieszkalny w kwocie 8.628,05 zł i umorzyło postępowanie l instancji. W niniejszej sprawie ustalono, że w dniu 22 sierpnia 2007 r. G. M. - pełnomocnik S. M. wystąpił do Burmistrza P. z wnioskiem o umorzenie należności w kwocie 8.628,50 zł z tytułu najmu lokalu mieszkalnego, z którego S. M. został eksmitowany. Powołał się na trudną sytuację bytową i finansową strony. Decyzją z dnia 5 października 2007 r. Burmistrz P. odmówił skarżącemu umorzenia tej zaległości. W jego ocenie trudna sytuacja finansowa nie uzasadnia udzielenia takiej ulgi. Wskazał także, iż istnieje zagrożenie wykonania kontraktu socjalnego przez wnioskodawcę, bowiem samodzielnie opuścił on ośrodek Monar zaczął pić i omal nie utracił pracy Od powyższej decyzji strona skarżąca wniosła odwołanie, domagając się jej uchylenia i przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego oraz obiektywnej oceny faktów. Zdaniem strony skarżącej zebrany w sprawie materiał dowodowy przeczy decyzji podjętej przez organ l instancji. Uchylając tę decyzję i umarzając postępowanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że rozstrzygnięcie Burmistrza P. z dnia [...] r. znajduje swoje umocowanie w przepisach ustawy z dnia 30 czerwca 2006 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 249 poz. 2104 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa o finansach publicznych) oraz w przepisach Uchwały Rady Miejskiej w P. z dnia 6 września 2006 r. nr XXXIX/293/0 w sprawie określania szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na Sygn. akt l SA/Łd 249/08 raty spłaty należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy -Ordynacja podatkowa (Dz. Urz. Województwa Łódzkiego nr 384, poz. 2978), jednakże rozstrzygając wniosek strony skarżącej organ samorządowy rażąco naruszył powyższe przepisy. Jak bowiem wynika z akt sprawy, należność czynszowa w kwocie 8.628,05 zł, określona we wniosku przypada nie gminie P., a P. U. K. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Wynika to z wyroku Sądu Rejonowego w Łasku VII Zamiejscowego Wydziału Grodzkiego w P. z dnia 21 grudnia 2006 r. sygn. akt VII Cupr 35/06, na mocy którego kwotę tę zasądzono od S. M. na rzecz P. U. K. w P. Sp. z o. o. Jak podniósł organ odwoławczy, skoro powyższa należność została zasądzona na rzecz spółki będącej odrębną od gminy P. osobą prawną, a nie na rzecz samej gminy, to nie mogą mieć w sprawie zastosowania powołane wyżej przepisy, bowiem dotyczą one wyłącznie należności przypadających jednostkom samorządu terytorialnego lub ich jednostkom organizacyjnym, do których nie zalicza się Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych, będące spółką prawa handlowego. Kolegium poinformowało stronę skarżącą, że w celu rozpatrzenia swojego wniosku powinna ona wystąpić o ulgę bezpośrednio do wierzyciela wskazanego w wyroku Sądu Rejonowego w Łasku. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o jej uchylenie w całości jako sprzecznej z przepisami prawa oraz ze stanem faktycznym. Skarżący podniósł, że stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest niezgodne ze stanem faktycznym, bowiem wynajmowany przez S. M. lokal mieszkalny znajdował się w zasobie mieszkaniowym gminy P., zatem organem uprawnionym do podejmowania wszelkich decyzji rozporządzających mieniem gminnym oraz zaciągającym zobowiązania bądź umarzającym zaległości jest gmina P. jako właściciel nieruchomości. P. U. K. Spółka z o. o. w P. jest jedynie zarządcą nieruchomości i nie jest władne podejmować decyzji majątkowych dotyczących zarządzanego mienia gminnego bez zgody gminy. Sygn. akt l SA/Łd 249/08 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Możliwość umarzania i rozkładania na raty należności pieniężnych , do których nie stosuje przepisów Ordynacji podatkowej , przypadających jednostce samorządu terytorialnego reguluje ustawa o finansach publicznych. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy sektor finansów publicznych tworzą : 1) organy władzy publicznej, w tym organy administracji rządowej, organy kontroli państwowej i ochrony prawa, sądy i trybunały; 2) gminy, powiaty i samorząd województwa, zwane dalej "jednostkami samorządu terytorialnego", oraz ich związki; 3) jednostki budżetowe, zakłady budżetowe i gospodarstwa pomocnicze jednostek budżetowych; 4) państwowe i samorządowe fundusze celowe; 5) uczelnie publiczne; 6) jednostki badawczo-rozwojowe; 7) samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej; 8) państwowe i samorządowe instytucje kultury; 9) Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i zarządzane przez nie fundusze; 10) Narodowy Fundusz Zdrowia; 11) Polska Akademia Nauk i tworzone przez nią jednostki organizacyjne; 12) inne państwowe lub samorządowe osoby prawne utworzone na podstawie odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych, z wyłączeniem przedsiębiorstw, banków i spółek prawa handlowego. Tylko zatem do tych jednostek stosować należy przepisy tej ustawy, w tym również wskazany wyżej art. 43. Ustawa określa również, co składa się na środki publiczne. Wymienia się m.in. wśród nich dochody publiczne ( art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach Sygn. akt l SA/Łd 249/08 publicznych), a za takie uznaje się m.in. wpływy z umów najmu , dzierżawy lub umów o podobnym charakterze i dywidendy z tytułu posiadanych praw majątkowych ( art. 5 ust. 2 pkt 4 lit. a i d tej ustawy). Skoro ustawa wskazuje na dochody z umów najmu, to oznacza to, iż muszą to być umowy , których jedną ze stron jest jednostka sektora publicznego, wymieniona w ustawie. Tylko bowiem wtedy te dochody będą jej przynależne jako wynajmującemu. Zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy ( art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów , mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego -Dz.U. z 2005 r., Nr 31, poz. 266 ze zm., art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminy - Dz.U. z 2001 r., Nr 142,poz. 1591 ze zm.). Gospodarka komunalna ( w tym również zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych) może być prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego w różnych formach, w tym również w formie spółki prawa handlowego ( art. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej -Dz.U z 1997 r., Nr 9,poz. 43 ze zm.) . Sposób zarządzania zasobami mieszkaniowymi określa Rada Gminy ( art. 21 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy o ochronie praw lokatorów , mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w tym przypadku zarząd zasobami mieszkaniowymi gminy został powierzony spółce prawa handlowego. W wyroku Sądu Rejonowego w Łasku wskazano bowiem jako powoda i zasądzono zaległy czynsz na rzecz P. U. K. Spółki z o.o. w P.. Skoro tak, to czynsz najmu ( czyli dochód z umowy najmu) stanowił dochód tego Przedsiębiorstwa, jako odrębnej od gminy osoby prawnej, działającej w stosunku do najemcy we własnym imieniu i na własny rachunek, a nie dochód gminy jako jednostki sektora publicznego. Wprawdzie pośrednio na wysokość dochodów jednostki samorządu terytorialnego z utworzonej spółki prawa handlowego miało wpływ uiszczenie czynszu przez skarżącego, jednakże dochody z tytułu udziału w zyskach spółki prawa handlowego nie były dochodami z tytułu umowy najmu. Umorzenie zaś należności, która nie stanowiła dochodu publicznego w rozumieniu ustawy o finansach publicznych i która była należna spółce prawa handlowego ( a więc podmiotowi, w stosunku do którego przepisy ustawy nie miały Sygn. akt l SA/Łd 249/08 zastosowania z uwagi na wyraźnie wyłączenie - art. 4 ust. 1 pkt 12 in fine tej ustawy) nie należało do kompetencji Burmistrza i nie mogło nastąpić na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych. Zasadnie zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż skoro brak było podstaw do władczego rozstrzygnięcia sprawy przez organ l instancji w formie decyzji, to postępowanie przed tym organem było bezprzedmiotowe i podlegać winno umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt l OSK 967/05, opubl. w Systemie Informacji Prawnej Lex pod nr 201507). Prawidłowo zatem, stwierdzając wadę decyzji nieostatecznej, wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., uchyliło decyzję Burmistrza i umorzyło postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt VI SA/wa 301/04, opubl. w Lex pod nr 298215). Brak podstaw do merytorycznego rozstrzygania sprawy przez Burmistrza P. czyni zbędnym odniesienie się do zarzutów związanych z błędnym ustaleniem sytuacji finansowej i życiowej strony skarżącej. Skoro organ l instancji nie miał prawa oceniać wniosku pod kątem jego zasadności, to i dokonana przez niego ocena sytuacji skarżącego nie miałaby wpływu na wynik sprawy. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności na podstawie art. 151 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm. ) należało orzec jak w sentencji. t.n.