I SA/Łd 249/12

Dnia 24 maja 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A s.c. A. D., T. Z. w P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A s.c. A. D., T. Z. w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja do grudnia 2007 roku p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącej – A s.c. A.D., T. Z. w P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. A s.c. A. D., T. Z. w P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja do grudnia 2007 roku. W skardze zawarty został wniosek o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W złożonym następnie, na wezwanie Sądu, na urzędowym formularzu (PPPr) wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że przedmiotem działalności Spółki jest transport drogowy towarów. Wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 10.417,76 zł. W ostatnim roku obrotowym Spółka poniosła stratę w wysokości -74.613,71 zł. Stan jej konta bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi 0 zł. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono ponadto, że Spółka ze względu na blokadę rachunków bankowych nie mogła prosperować i świadczyć usług transportowych firmom, które płaciły przelewami za usługi transportowe. W związku z tym Spółka świadczyła tylko usługi płatne gotówką. Dochody te nie wystarczały jednak na pokrycie kosztów związanych z prowadzeniem działalności. Rok 2011 zakończył się stratą, podobnie jak poprzednie lata, i w związku z tym Spółka zawiesiła działalność, a współwłaściciele podjęli zatrudnienie w innych firmach. T. Z. został zatrudniony w FHU B jako pracownik fizyczny, a A. D. w C w wymiarze ¼ etatu. Jednocześnie we wniosku wskazano, że T. Z. zamieszkuje w mieszkaniu czynszowym, ponosząc z tego tytułu opłaty w wysokości 200 zł. Płaci także alimenty na małoletnią córkę w kwocie 350 zł. Natomiast A. D. mieszka z matką emerytką. Dodatkowo pracuje dorywczo, aby sprostać bieżącym wydatkom. Ponosi alimenty na rzecz córki w wysokości 1.000 zł miesięcznie. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem Referendarza sądowego wezwano wspólników Spółki do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie zaświadczeń z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów za dwa ostatnie lata podatkowe ze wskazaniem źródeł osiągnięcia przychodu (ze stosunku pracy, z pozarolniczej działalności gospodarczej itp.) w sposób umożliwiający określenie wysokości uzyskiwanych przychodów i kosztów ich uzyskania bądź nadesłania odpisów zeznań podatkowych za te lata, deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatni okres rozliczeniowy z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, zaświadczeń o wysokości dochodów osiąganych w innych firmach, a ponadto wezwano A. D. do przedstawienia informacji o wysokości dochodu i majątku posiadanego przez jego matkę, z którą wspólnie zamieszkuje z jednoznacznym wyjaśnieniem, czy prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe, zaś T. Z. – do udzielenia informacji, czy prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, czy też w gospodarstwie tym pozostają wraz z nim inne osoby (ze wskazaniem ich majątku i dochodów) - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wspólnicy wyjaśnili, że T. Z. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie posiada kont bankowych. Natomiast A. D. zamieszkuje z matką, lecz prowadzi osobne gospodarstwo domowe i także nie posiada kont bankowych. Do pisma załączono dokumenty objęte wezwaniem referendarza sądowego, za wyjątkiem zaświadczeń o wysokości dochodów osiąganych przez wspólników w ramach zatrudnienia w innych firmach. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 2 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Podkreślić należy także, iż w świetle wskazanego powyżej art. 246 § 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawa pomocy ma charakter uznaniowy. Oznacza to zatem, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przez skarżącą Spółkę przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, Referendarz sądowy nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać jej prawo pomocy, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba z uwagi na konieczność zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Jednocześnie wskazać należy, że strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ze złożonego wniosku i nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że przedmiotem działalności skarżącej Spółki jest transport drogowy towarów. Wartość posiadanych przez Spółkę środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 10.417,76 zł. W ostatnim roku obrotowym Spółka poniosła stratę w wysokości -74.613,71 zł. Stan jej konta bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenia wniosku wynosi 0 zł. T. Z. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada kont bankowych, a ponadto ponosi wydatki z tytułu czynszu i alimentów na córkę w łącznej kwocie 550 zł. W 2011 r. uzyskał dochód w wysokości 9.013,92 zł (z tytułu należności ze stosunku pracy) i poniósł stratę z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 70.883,02 zł, a 2010 r. osiągnął dochód w wysokości 8.440,25 zł (z tytułu j.w.) i poniósł stratę z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości -32.116,49 zł. Natomiast A. D. zamieszkuje z matką, lecz prowadzi osobne gospodarstwo domowe i także nie posiada kont bankowych. Ponosi wydatki z tytułu alimentów na rzecz córki w kwocie 1.000 zł. Z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej w 2011 r. poniósł stratę w wysokości 3.730,69 zł, a w 2010 r. strata ta wyniosła 62,91 zł. Ponadto z nadesłanej deklaracji VAT-7 wynika, że Spółka nie notuje aktualnie obrotów. Wspólnicy nie nadesłali jednak zaświadczeń o wysokości zarobków osiąganych w dodatkowych miejscach pracy - firmach wskazanych w formularzu urzędowym (PPF). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej Spółki cywilnej - jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, zasługuje częściowo na uwzględnienie. Wykazana bowiem przez skarżącą sytuacja majątkowa dowodzi wprawdzie, iż nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym niemniej należy zdaniem Referendarza sądowego przyjąć, iż powyższa sytuacja majątkowa Spółki, w tym zwłaszcza brak nadesłania zaświadczeń o wysokości zarobków wspólników osiąganych w ramach zatrudnienia w innych firmach, a ponadto fakt, że przyszłe ewentualne koszty sądowe będą rozłożone w czasie, uzasadniają zwolnienie jedynie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. Z tych też względów w pozostałym zakresie należało odmówić przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.