I SA/Łd 25/14

PostanowienieWSA w Łodzi2014-02-26

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego?
Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego. Jednakże, ze względu na posiadany majątek w postaci dwóch mieszkań oraz obroty prowadzonej działalności gospodarczej, wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, gdyż strona powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach i partycypować w kosztach postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca E. K.-O. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dotyczącą ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn. Do skargi dołączyła wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego, który następnie rozszerzyła o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z niepracującą córką, a jedynym źródłem utrzymania są dochody z jej działalności gospodarczej. Posiada dwa mieszkania, nie ma innych oszczędności ani majątku. Jej miesięczne koszty utrzymania wynoszą około 790 zł.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej E. K.-O. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 300 zł; oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 26 lutego 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K.-O. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. K.-O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej E. K.-O. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 300 zł (trzysta złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 19 grudnia 2013 roku E. K.-O. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku ustalającą skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku po zmarłej A. K. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego. W złożonym na wezwanie sądu urzędowym formularzu PPF skarżąca rozszerzyła swój wniosek o przyznanie prawa pomocy wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawczyni wspólnie z dorosłą niepracującą córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania są dochody z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni jest właścicielką dwóch mieszkań o powierzchni 61 m2, w którym zamieszkuje oraz o powierzchni 47, 5 m2 nabytego w spadku będącego przedmiotem sporu w tym postępowaniu,. Nie posiada innego majątku ani oszczędności. Udokumentowane miesięczne koszty utrzymania skarżącej zamykają się kwota ok. 790 zł, na która składają się opłaty czynszowe za oba mieszkania oraz wydatki na prąd w wysokości ok. 56 zł miesięcznie . W roku 2012 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżąca osiągnęły dochód na poziomie ok. 20.000 zł., jej przychód w roku 2013 wyniósł ok. 156.262 zł poniesione koszty działalności zamknęły się kwotą 139.087 zł przynosząc dochód rzędu 17.174 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że w ostatnim kwartale 2013 roku obroty jej firmy przekraczały kwotę 14.000 zł miesięcznie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, że wnioskodawca wspólnie z dorosłą niepracującą córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania są dochody z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, z której dochód w 2012 roku wyniósł ok. 20.000 zł, zaś w roku 2013 17.174 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że w ostatnim kwartale 2013 roku obroty jej firmy przekraczały kwotę 14.000 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni jest właścicielką dwóch mieszkań o powierzchni 61 m2, w którym zamieszkuje oraz o powierzchni 47,5 m2 nabytego w spadku będącego przedmiotem sporu w tym postępowaniu. Nie posiada innego majątku ani oszczędności. Udokumentowane miesięczne koszty utrzymania skarżącej zamykają się kwota ok. 790 zł, na która składają się opłaty czynszowe za oba mieszkania oraz wydatki na prąd w wysokości ok. 56 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (794 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, dlatego w celu zachowania prawa do sądu zasadnym jest przyznanie jej zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 300 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należało za nieuzasadniony. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Znacznej wartości majątek, który jest własnością skarżącej oraz wielkość obrotów prowadzonej przez nią działalności gospodarczej przeczy jej twierdzeniom o braku jakichkolwiek środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe w sprawie. Skarżąca w ramach prowadzonej działalności obraca kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie. Powyższe wskazuje, że może ona ze środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie działalności gospodarczej, wygospodarować kwotę niezbędną na częściowe pokrycie wpisu od skargi oraz ewentualnych dalszych kosztów postępowania, których wysokość będzie już niższa. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AK.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło