I SA/Łd 25/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) Asesor WSA Grzegorz Potiopa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 września 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 28 października 2021 r. nr 1001-IOD-3.4102.11.2021.25/MF/1012 UNP: 1001-21-111993 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. oddala skargę. Decyzją z dnia 30 marca 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź – Polesie (dalej jako: "NUS", "organ I instancji") określił wobec M. K. (dalej jako: "skarżąca") wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. w kwocie 8.764 zł. Następnie zaskarżoną decyzją z dnia 28 października 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej jako: "DIAS", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej jako: "O.p.") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że skarżąca jest współwłaścicielką lokalu nr IV położonego w Ł. przy ul. [...] nr 85 i posiada w nim udział 71,9%. Pozostałe udziały należą do R. K. - 18,3% i S.- 10%. W dniu 25 lutego 2014 r. R. K., działając w imieniu swoim i pozostałych współwłaścicieli zawarł z M. Z., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą L. umowę najmu ww. lokalu. W okresie od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. współwłaściciele uzyskali z tytułu zawartej umowy łączny przychód w kwocie 66 000 zł. Organ stwierdził, że skarżąca jest zobowiązana do opodatkowania dochodu uzyskanego z najmu tego lokalu - w stosunku do wielkości udziałów w zysku z najmu tego lokalu, co w 2015 r. stanowiło kwotę przychodu w wysokości 47.322 zł. Jednocześnie organ podkreślił, że skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów świadczących o uregulowaniu między współwłaścicielami kwestii korzystania z nieruchomości i czerpania z niej pożytków. W skardze na ww. decyzję skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego i procedury postępowania, co skutkuje nieważnością postępowania, ponadto wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca argumentuje, że organ bezzasadnie naliczył jej przychody z najmu, których w rzeczywistości nigdy nie uzyskała, błędnie uznał, że skarżąca czerpie pożytki z samego faktu posiadania tytułu prawnego do lokalu, ponadto nie przeprowadził wnioskowanych przez nią dowodów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Kontroli Sądu podano decyzję DIAS z dnia 28 października 2021 r., utrzymującą w mocy decyzję NUS z dnia 30 marca 2021 r., określającą skarżące j wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. w kwocie 8 764 zł. Istotą sporu jest ustalenie, czy organ zasadnie opodatkował skarżącej – jako współwłaścicielce lokalu położonego w Ł. przy ul.[...] 85 nr 4 dochód z najmu tego lokalu, w stosunku do wielkości uzyskanych udziałów w zysku z najmu osiągniętego w 2015 r. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca posiada udział 71,7 % we współwłasności lokalu położonego w Ł. przy ul. [...] 85 nr 4. Pozostałe udziały posiadają odpowiednio R. K. -18,3% i S.– 10%. W dniu 25 lutego 2014 r. R. K. działając w imieniu własnym i pozostałych współwłaścicieli zawarł z M. Z. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą L. umowę najmu ww. lokalu. Strony ustaliły wysokość miesięcznego czynszu w kwocie 5500 zł brutto, z zastrzeżeniem, że od dnia 1 marca do dnia 31 maja 2014 r. będzie to kwota 2750 zł brutto. Umowa weszła w życie z dniem 1 marca 2014 r., a w dniu 31 sierpnia 2017 r. została wypowiedziana przez M. Z. z zachowaniem 3-miesięczego okresu wypowiedzenia, tj. ze skutkiem od dnia 1 grudnia 2017 r. Poza sporem pozostaje fakt, że okresie między 1 stycznia a 31 grudnia 2015 r. najemca uiścił tytułem czynszu za najem lokalu kwotę 66 000 zł. W pismach złożonych w dniach 4 sierpnia 2015 r., 30 marca 2016 r. i 27 marca 2018 r. skarżąca wyjaśniła, że jest jedynie udziałowcem w prawie własności ww. lokalu i nie pobiera z tego tytułu żadnych pożytków. Natomiast to R. K. uiszcza zryczałtowany według skali 8,5 % podatek od wynajmu całego lokalu, jak również zarządza lokalem i posiada wszelką związaną z nim dokumentację. Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na pytania organu dotyczące tego, czy przekazała R. K. w nieodpłatne użytkowanie swój udział w lokalu, czy zawarła z nim umowę użyczenia, na mocy której byłby on upoważniony samodzielnego korzystania z lokalu i pobierania pożytków oraz czy zawarła umowę o korzystaniu z ww. lokalu. Powyższych okoliczności nie potwierdził R. K., który nie stawiał się na wezwania organu podatkowego. Organ uwzględnił wniosek o przesłuchanie R. K. i wezwał go do osobistego stawiennictwa w dniu 9 lutego 2021 r. celem przesłuchania w charakterze świadka, jednakże pomimo odebrania wezwania w dniu 21 stycznia 2021 r., świadek nie stawił się w siedzibie organu, ani nie złożył pisemnych wyjaśnień. Organ w konsekwencji uznał, że skarżąca wraz z pozostałymi współwłaścicielami ww. lokalu w 2015 r. uzyskała łączny przychód w wysokości 66.000 zł, a w stosunku do wielkości posiadanych udziałów w zysku z najmu uzyskała kwotę 47 322 zł. W oparciu o te ustalenia organ wyliczył skarżącej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. Skarżąca w trakcie postępowania kwestionowała fakt uzyskania przychodów z najmu tego lokalu, a w złożonej skardze zarzuciła, że organ naruszył rażąco zarówno przepisy prawa materialnego jak i procesowego, w tym prawo do czynnego udziału w postępowaniu, bezzasadnie pominął jej wnioski dowodowe i w sposób nieuprawniony uznał, że skarżąca była zobligowana do czerpania pożytków z samego faktu współwłasności lokalu. Sąd stanowiska tego nie podziela i stwierdza, że organ nie naruszył żadnego z mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego i procesowego. Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1426 w brzmieniu obowiązującym w 2015 r., dalej jako: "u.p.d.o.f."). opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wyłączonych z opodatkowania. Odrębnymi źródłami przychodów są najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą (art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f.). Wyżej wymienione dochody są opodatkowane w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, na zasadach określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym (art. 9a ust. 6 u.p.d.o.f.). W myśl art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku (udziału) oraz, z zastrzeżeniem ust. 1a, łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1 (art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f.). Powyższe zasady stosuje się odpowiednio do rozliczania kosztów uzyskania przychodów, wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów i strat (art. 8 ust. 2 u.p.d.o.f.). Powołane przepisy wskazują jednoznacznie, że najem jest źródłem przychodów podlegających opodatkowaniu, a określona w umowie wysokość czynszu stanowi przychód w rozumieniu prawa podatkowego. Umowa najmu przedmiotowego lokalu została zawarta przez umocowanego współwłaściciela R. K.. Najemca zgodnie z umową uiszczał w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. miesięczny czynsz w wysokości 5.500 zł, co łącznie składa się na kwotę 66 000 zł. Skarżąca stosownie do posiadanych udziałów w wysokości 71,7 % w lokalu uzyskała przychód w kwocie 47 322 zł. Skarżąca na żadnym etapie postępowania nie wykazała, aby oddała swój udział w nieodpłatne użytkowanie, bądź użyczenie, na mocy którego R. K. byłby upoważniony do samodzielnego korzystania z lokalu i pobierania pożytków z tytułu najmu. Ponadto zarówno R. K. jak i Ł. nie odpowiedzieli na pismo z dnia 10 września 2021 r. i nie wypowiedzieli się w zakresie wyłącznego korzystania przez R. K. z wynajmowanego lokalu, nie została przedstawiona jakikolwiek dokument, który wskazywałby na zawarcie między współwłaścicielami umowy quoad usum w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Tym samym zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na uznanie, że skarżąca nie pobierała żadnych pożytków z tytułu zawartej umowy najmu. Nieobecność skarżącej przy podpisywaniu umowy najmu wobec faktu reprezentowania jej przez byłego męża nie oznacza zwolnienia skarżącej z obowiązku rozliczenia podatku od uzyskanego dochodu. Sąd nie podziela zatem zarzutu bezzasadności naliczenia skarżącej przychodu z najmu lokalu, podobnie jak nie podziela zarzutów naruszenia prawa procesowego – w tym prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Organ odwoławczy wyznaczył skarżącej 7-dniowowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, z prawa tego skorzystał w dniu 22 grudnia 2020 r. jej pełnomocnik R. K.. Organ uwzględnił również wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania R. K., jednakże świadek nie stawił się w wyznaczonym terminie. Wobec powyższego w ocenie Sądu organ podatkowy nie naruszył przepisów postępowania i w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny określił kwotę podatku dochodowego od osób fizycznych. Końcowo Sąd wskazuje, że w analogicznym stanie faktycznym dotyczącym określenia skarżącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. z tego samego tytułu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 22 września 2021 r. I SA/Łd 346/21 oddalił skargę skarżącej. Skarga kasacyjna wniesiona przez skarżącą od tego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2022 r. II FSK 455/22. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.). Ake.