I SA/Łd 253/09
PostanowienieWSA w Łodzi2009-06-08
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale posiada wsparcie finansowe od rodziny?Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku, gdy rodzina zapewnia znaczące wsparcie finansowe, nawet jeśli skarżący cierpi na schorzenia i nie pracuje, nie można uznać, że wykazał on w sposób dostateczny niemożność poniesienia pełnych kosztów, co uzasadnia przyznanie pomocy jedynie w części.Stan faktyczny
Skarżący R.J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Wskazał na trudną sytuację materialną, brak majątku i utrzymywanie się z pomocy rodziny. Po wezwaniu do uzupełnienia informacji, pełnomocnik skarżącego przedstawił, że rodzina udziela skarżącemu miesięcznie ok. 1.000-1.200 zł, a skarżący cierpi na schorzenia uniemożliwiające pracę. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając z połowy wpisu sądowego.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 czerwca 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – R. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
R.J. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. w podatku od towarów i usług.
We wniosku tym skarżący wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku ruchomego i nieruchomego, żadnych papierów wartościowych, oszczędności i innych drogocennych przedmiotów. Pozostaje na utrzymaniu rodziny.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 4 maja 2009 roku zobowiązano pełnomocnika skarżącego do złożenia przez skarżącego dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do wskazania kwoty pomocy finansowej udzielanej mu przez rodzinę, nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych rachunków bankowych, podania tytułu prawnego do wskazanego we wniosku lokalu - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 15 maja 2009 roku wyjaśnił, że wysokość pomocy finansowej udzielanej skarżącemu przez rodzinę można oszacować na kwotę ok. 1.000-1.200 zł miesięcznie. Pomocy tej udzielają syn, brat z bratową oraz konkubina skarżącego. Drobne datki przekazywane są przez dalszą rodzinę. Skarżący jest osobą narodowości romskiej, a Romowie broniąc swej tożsamości zawsze spieszą z pomocą innemu Romowi. Dlatego skarżący pomimo utraty źródła dochodu, ma dzięki rodzinie zapewnione wyżywienie, mieszkanie i inną pomoc. Pomoc ta jest niezbędna, gdyż skarżący cierpi na niedotlenienie mózgu, omdlenia i zawroty, a także nerwicę serca.
Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wskazał, że przeprowadzony przez niego wywiad wśród najbliższych zakończył się konkluzją, że rodzina będzie mogła użyczyć skarżącemu większą kwotę pieniędzy na rozwój nowej działalności gospodarczej, kiedy jego stan zdrowia się poprawi i ustabilizuje. Wyjaśnił także, iż skarżący nie posiada żadnych rachunków bankowych, z chwilą bowiem sprzedaży spółki A zostały zamknięte, a lokal wskazany we wniosku należy do konkubiny skarżącego – T.J., która przyjęła skarżącego pod swój dach ze względów uczuciowych i humanitarnych. Ponadto pełnomocnik stwierdził, że prowadzi sprawę skarżącego nie pobierając z tego tytułu żadnego honorarium
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz pisma z dnia 15 maja 2009 r. wynika, że skarżący zamieszkuje wraz z konkubiną T.J., w lokalu do niej należącym. Cierpi na niedotlenienie mózgu, omdlenia i zawroty, a także nerwicę serca. Pozostaje na utrzymaniu rodziny, która udziela mu pomocy finansowej rzędu kwoty ok. 1.000-1.200 zł miesięcznie. Pomocy tej udzielają syn, brat z bratową oraz konkubina skarżącego. Drobne datki przekazywane są przez dalszą rodzinę. Rodzina skarżącego nosi się z zamiarem użyczenia skarżącemu większej kwotę pieniędzy na rozwój nowej działalności gospodarczej, kiedy jego stan zdrowia się poprawi i ustabilizuje.
Jednocześnie z powyższego pisma wynika, że skarżący nie posiada żadnych rachunków bankowych, z chwilą bowiem sprzedaży spółki A zostały zamknięte.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi. Dokonując powyższej oceny, Referendarz sądowy w szczególności wziął pod uwagę fakt, że skarżący cierpi na liczne schorzenia, nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu rodziny i na tej podstawie przyjął, że skarżący nie jest w stanie ponieść całości wpisu sądowego od skargi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Tym niemniej w ocenie Referendarza sądowego, kwota środków dostarczanych skarżącemu przez liczną rodzinę, a także fakt, iż rodzina ta jest w stanie zgromadzić niezbędne środki dla skarżącego z przeznaczeniem na nową działalność, powodują, iż nie można przyjąć, że skarżący wykazał w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie pełnych kosztów sądowych, w tym zwłaszcza całości wpisu sądowego od niniejszej skargi. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowałoby Referendarza sądowego do uwzględnienie wniosku skarżącego w całkowitym, żądanym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło